ԿԱՆԱՉ ԼՈՒՅՍ` ՀԱՄԱՍԵՌԱՄՈԼՆԵՐԻ ՀԱՄԱՐ, ԹԵ՞ ՊԵՏՔ ՉԷ ՈՏՆԱՀԱՐԵԼ ԵՐԵԽԱՆԵՐԻ ՇԱՀԵՐԸ (ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ)

ԿԱՆԱՉ ԼՈՒՅՍ` ՀԱՄԱՍԵՌԱՄՈԼՆԵՐԻ ՀԱՄԱՐ, ԹԵ՞ ՊԵՏՔ ՉԷ ՈՏՆԱՀԱՐԵԼ ԵՐԵԽԱՆԵՐԻ ՇԱՀԵՐԸ (ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ)

Վարշավայի համալսարանի  մարդու իրավունքների ամբիոնի ղեկավար Լեհաստանի սահմանադրական դատարանի նախկին  դատավոր Միրոսլավ Վիրզիկովսկին այսօր ներկա էր սահմանադրական բարեփոխումերի քննարկմանը: Խոսելով բարեփոխումների անհրաժեշտության մասին` Լեհաստանի սահմանադրական դատարանի նախկին  դատավորը մի «ուշագրավ» միտք հայտնեց. նրա համոզմամբ սահմանադրական բարեփոխումների դրական ազդեցությունը ստուգելու համար անհրաժեշտ են մի շարք չափորոշիչներ` արդյոք  ավելացել են թափանցիկությունն ու հաշվետվությունը և որքանով են բաց պետությունն ու հասարակությունը փոքրամասնությունների  նկատմամբ կլինեն դրանք սեռական, թե ազգային բնույթի: Դրանք են այն լակմուսի թուղթը, որով կարելի է ստուգել սահմանադրական բարեփոխումների դրական ազդեցությունը: Փաստորեն, լեհ այս պարոնի հավաստմամբ`սահմանադրական բարեփոխումները կանաչ լույս են համասեռամոլների համար:

Այս և  սահմանադրական բարեփոխումներին առնչվող մի քանի հարցի շուրջ «Իրավունքի» թղթակիցը զրուցեց արդարադատության նախկին նախարար, «Սահմանադրական իրավունքի կենտրոն» Հ/Կ խորհրդի նախագահ, ՀՀ նախագահին կից սահմանադրական բարեփոխումների մասնագիտական հանձնաժողովի անդամ ԳԵՎՈՐԳ ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ հետ:

-Պրն Դանիելյան, ինչպես եք արձագանքում Միրոսլավ Վիրզիկովսկու այս հայտարարությանը: Փաստորեն, սահմանադրակա բարեփոխումները դրական ազդեցությունը ստուգելու համար պետք է դիմել   սեռական փոքրամասնությունների  «կարծիքի՞ն»:

-Մենք հարգում ենք միջազգային փորձագետների տեսակետները, բայց դա չի նշանակում, որ մենք դա կատարելու ենք:  Ես այսօր տեսնում եմ փաստարկներ, որոնք սահմանափակում են ազգային ավանդույթները, որոնք համահունչ չեն սեռական փոքրամասնությունների  ավանդույթներին: Նախ ասեմ, որ կտրականապես դեմ եմ նման բնույթի ձևական հավասարությանը: Սա հավասարություն չէ, այլ շահերի լուրջ բախում: Գոյություն ունի, ի վերջո, երեխաների ու ծնողների շահեր: Եթե մենք համասեռամոլների ամուսնության իրավունքին վերապահություն տանք, որի հետևանքով երեխաների շահերը կոտնահարվեն, ապա ասում ենք`կներեք, առաջնահերթություն է տրվում երեխաների իրավունքներին ու նրանց օրինական շահերին: Վիճակագրական վերլուծությունները ցույց են տալիս, որ երբ  համասեռամոլներին տրվել է ընտանիք կազմելու հնարավորություն, ոտնահարվում են երեխայի շահերը: Եթե այս հարցի քննարկումը բերվի գործնական դաշտ, ապա մենք պատրաստ ենք  բերել փաստարկներ, որ պետք չէ անտեսել երեխաների շահերը:

-Որպես սահմանադրական բարեփոխումների մասնագիտական հանձնաժողովի անդամ` կողմնակից եք խորհրդարանակա՞ն, թե՞ կիսանախագահական կառավարման համակարգին: Այս խնդիրը սահմանադրական բարեփոխումների առանցքային կետերից  է:

-Չզարմանաք, եթե ասեմ, որ ավելի կենսունակ կլինի այն մոդելը, որն ընդունելի կլինի կառավարման այն ձևը, որն ընդունելի կլինի հանրության ու քաղաքական ուժերի համար:

-Սահմանադրական բարեփոխումների մասին խոսելիս շրջանառության մեջ է դրվել երդվյալ ատենակալների ինստիտուտի ներդրման հարցը: Արդյոք կան նախադրյալներ այդ համակարգը ստեղծելու և այն արդյունավետ օգտագործելու համար:

-Բարդ հարց է: Ես կողմնակից եմ այս ինստիտուտի ընդունմանը, բայց նաև լուրջ մտավախություն ունեմ: Սա բարձրացնում է հրապարակայնությունը, զգուշացնում  նախաքննական մարմիններին, դատախազությանը, դատավորին, որովհետև բոլորն էլ շատ լավ հասկանում են, որ իրենց գործունեությունը դառնալու է մի քիչ ավելի լայն և կարող են ձախողվել, եթե  զգույշ չաշխատեն:

Մանրամասները`տեսանյութերում

ՍՈՆԱ ԴԱՎԹՅԱՆ