ԿԻՍԱՆԱԽԱԳԱՀԱԿԱՆ, ԹԵ ՞ԽՈՐՀՐԴԱՐԱՆԱԿԱՆ ՀԱՄԱԿԱՐԳ. Ո՞ՐՆ Է ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՄԱՐ ԸՆԴՈՒՆԵԼԻ (ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ)

ԿԻՍԱՆԱԽԱԳԱՀԱԿԱՆ, ԹԵ ՞ԽՈՐՀՐԴԱՐԱՆԱԿԱՆ ՀԱՄԱԿԱՐԳ. Ո՞ՐՆ Է ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՄԱՐ ԸՆԴՈՒՆԵԼԻ (ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ)

Այսօր Սահմանադրական բարեփոխումների  քննարկմանը մասնակցում էին   մի շարք ՀԿ-ների  ներկայացուցիչներ: «Իրավունքի» թղթակիցը նրանից փորձեց պարզել` արդյոք կողմ են սահմանադրական բարեփոխումներին, կա՞ դրանց անհրաժեշտությունը, և արդյոք պետք է  կիսանախագահականից անցում կատարել դեպի  խորհրդարանական համակարգի:

«Ապելլա Ինստիտուտ» հետազոտական կենտրոնի  տնօրեն, իրավաբանության դոկտոր ԱՐՄԵՆ ՄԱԶՄԱՆՅԱՆ:

-Ոչ իշխանական ուժերի որոշ ներկայացուցիչներ հայտարարում են, որ սահմանադրական բարեփոխումների անհրաժեշտություն այսօր չկա, դրանք ժողովրդի ուշադրությունը շեղելու միջոց են: Որպես  ոլորտի մասնագետ`  համամիտ եք  հնչեցված տեսակետին, թե ոչ:

-Կարծում եմ` այսoր անհրաժեշտություն չկա  կատարել սահմանադրական բարեփոխումներ: Ես կարևորում եմ այս քննարկումների գործընթացը, որոնք հասարակությանը տալու բան ունեն: Դրանք տալիս են սահմանադրական մշակույթ:

-Սահմանադրական բարեփոխումների առանցքային դրույթներից մեկը  կառավարման ձևի փոխոխությունն է` անցում կիսանախագահականից  դեպի խորհրդարանական կառավարման համակարգի: Ըստ Ձեզ`այդ երկու մոդելներից ո՞րն է մեր երկրի համար ավելի նպատակահարմար:

-Ըստ իս`գործող` կիսանախագահական  կառավարման համակարգը, վատ չէ: Խորհրդարանական համակարգի անցումը  ունի մի շարք վտանգներ:  Հիմնական վտանգը կապված է ժողովրդավարական զարգացման  հետ`մասնավորապես երկու ընտրությունների փոխարեն կունենանք մեկը, իսկ իմ թեզիսը  հետևյալն է` ավելի շատ ընտրություններ, ավելի շատ ժողովրդավարություն…

-Այս տեսակետը  չընդունեղները որպես հակափաստարկ   հակադարձում են` հասարակությունը կմասնակցի մեկ ընտրության և քիչ գլխացավանք կունենա:

-Իմ փաստարկը ժողովրդավարության մասին է, այլ ոչ թե գլուխ ցավեցնելու:

-Գործող Սահմանադրության դրույթներն որքանո՞վ են այսօր գործնականում կիրառվում և կյանքի կոչվում:

-Հայաստանում այսօր սահմանադրականության մեծ դեֆիցիտ կա:

«Իրավաբանների և հոգեբանների միջազգային ասոցիացիա» հկ-ի նախագահ Խաչատուր  Մարոզյան:

-Պրն Մարոզյան, ոչ իշխանական ուժերի որոշ  ներկայացուցիչների կարծիքով սահմանադրական բարեփոխումների անհրաժեշտություն այսօր չկա, դրանք ժողովրդի ուշադրությունը շեղելու   համար են արվում, ավելին` սահմանադրական բարեփոխումներ իրականացնելուց առաջ պետք է մտածել երկրում առկա սոցիալ-տնտեսական խնդիրները լուծելու մասին: Ըստ Ձեզ` կա՞ այսօր նման բարեփոխումներ անելու կարիք: Եթե այո, ապա  այդ բարեփոխումներն ի՞նչ են տալու հասարակությանը:

-Սահմանադրական բարեփոխումների անհրաժեշտություն կա: Կարևոր է մտածել իրավական պետության,  դրա ընկալման, իրավունքի և օրենքի գերակայության մասին:  Հասարակությունը գուցե համարժեք չի ընկալում այդ բարեփոխումները:

-Արդյոք սահմանադրական բարեփոխումների ընդունումից հետո դրական փոփոխություններ կլինեն արդարադատության  համակարգում`մասնավորապես իրավապաշտպանները տարիներ շարունակ խոսում են  դատական համակարգի անկախության մասին:

-Դատարաններն այսօր որպես արդարադատություն իրականացնող մարմին, իրենց տեղում չեն: Մի շարք օրենքներում պետք է կատարվեն փոփոխություններ` կիրառությունից դուրս գան այն օրենքները, որոնք ուղղված են մոնոպոլիստների շահերի պաշտպանությանը: Կարծում եմ` բարեփոխումների ընդունումից հետո կունենանք դրական արդյունքներ դատական ոլորտում:

-Սահմանադրական բարեփոխումների առանցքային դրույթներից մեկը  կառավարման ձևի փոխոխությունն է` անցում կիսանախագահականից դեպի խորհրդարանական կառավարման համակարգի: Ըստ Ձեզ`այդ երկու մոդելներից ո՞րն է  մեր երկրի համար ավելի նպատակահարմար:

-Ես կողմ եմ  խորհրդարանական կառավարման  համակարգին, քանի որ պառլամենտարիզմի զարգացումը  Հայաստանի համար անհրաժեշտ է: Իսկ կիսանախագահական  համակարգի դեպքում ունենք  պատասխանատվության երկատվածություն, որի դեպքում հեշտ է  պատասխանատվությունից խուսափելը:

Մանրամասները` տեսանյութերում

ՍՈՆԱ ԴԱՎԹՅԱՆ