ՀՀ ՔԱՂԱՔԱՑԻՆԵՐԻ ԱՌԱՋ ՌՈՒՍԱԿԱՆ ԱՇԽԱՏԱՇՈՒԿԱՆ ԱՄԲՈՂՋՈՎԻՆ ԲԱՑՎՈՒՄ Է

ՀՀ ՔԱՂԱՔԱՑԻՆԵՐԻ ԱՌԱՋ ՌՈՒՍԱԿԱՆ
ԱՇԽԱՏԱՇՈՒԿԱՆ ԱՄԲՈՂՋՈՎԻՆ ԲԱՑՎՈՒՄ Է

Ի դեպ, Եվրասիական միությանը Հայաստանի անդամակցության պայմանագրի հնարավորինս շուտ ստորագրումը Հայաստանում, ավելի կոնկրետ, հայաստանյան քաղաքացիների կողմից կարեւորվում էր մի քանի նկատառումներից ելնելով: Նախª դրա տակ ենթադրվում է ՌԴ-ից առանցքային նշանակության մի քանի ապրանքատեսակների, այդ թվումª նավթամքերքների ներկրում էականորենն ցածր դրույքաչափերով: Երկրորդը, որ ավելի շատ կրքերի տեղիք է տվել, Ռուսաստան ՀՀ քաղաքացիների մուտքի, այնտեղ մնալու եւ աշխատելու պայմաններն էին, որոնք, ինչպես հայտնի է, այս տարեսկզբից էականորեն բարդացվել էին, կապված ռուսական միգրացիոն օրենսդրության փոփոխության հետ:
Այս երկու առանցքային հարցն էլ իր լուծումն ստացել է մինչ ԵՏՄ-ին Հայաստանի անդամակցությունը: Նախª օրերս Ռուսաստանը վերջնականապես հաստատեց այն համաձայնագրերը, ըստ որոնց Հայաստանը հնարավորություն ունի ռուսական որոշ ապրանքատեսակներ, այդ թվումª նավթամթերք ներկրել առանց ՌԴ-ում գործող արտահանման 30 տոկոսանոց մաքսադրույքների կիրառման:
Ինչ վերաբերում է Ռուսաստան ՀՀ քաղաքացիների մուտքին եւ այնտեղ մնալուն, ապա այդ առնչությամբ երեկ ՀՀ կառավարությունը հաստատեց երկու որոշում: Առաջինով նախատեսվում է. ՙՄեկ Կողմի պետության տարածքում ժամանակավորապես գտնվող մյուս Կողմի պետության քաղաքացիներն ազատվում են մուտքի պետության իրավասու մարմիններում 30 օրվա ընթացքում գրանցվելու (ըստ գտնվելու վայրի` հաշվառման կանգնելու) պարտականությունից՚: 30 օրից հետո արդեն. ՙՏվյալ քաղաքացին պարտավոր է գրանցվել (ըստ գտնվելու վայրի` հաշվառման կանգնել) մուտքի պետության իրավասու մարմիններում` այդ պետության  օրենսդրությանը համապատասխան՚:
Շատ ավելի կարեւոր է երկրորդ որոշումը, որը վերաբերում է աշխատանքային գործունեությանը: Այն ուժի մեջ մտնելուց հետո ՀՀ քաղաքացիների համարª ՌԴ-ում եւ ՌԴ քաղաքացիների համարª ՀՀ-ում նախատեսում է նման իրավասություններ. ՙԱշխատողի մուտքը, գտնվելը եւ աշխատանքային գործունեությունը աշխատանքի տեղավորման պետության տարածքում կարգավորվում է այդ պետության օրենսդրությամբ: Աշխատողն իրավունք ունի աշխատանքային գործունեություն իրականացնել առանց աշխատանքային գործունեություն իրականացնելու թուլտվության՚:
Բայց նաեւ աշխատանքային գործունեությունը պետք է իրականացնել հետեւյալ մեխանիզմով. ՙԱշխատողի աշխատանքային գործունեությունը ձեւակերպվում է աշխատանքի տեղավորման պետության աշխատանքային օրենսդրության համաձայն` գործատուի հետ կնքված աշխատանքային (ծառայությունների մատուցման) պայմանագրով: Գործատուն (պատվիրատուն) իրազեկում  է լիազորված մարմիններին կնքված աշխատանքային (ծառայությունների մատուցման)  պայմանագրերի  մասին: Կնքված աշխատանքային (ծառայությունների մատուցման) պայմանագիրը հիմք է աշխատանքի տեղավորման պետության տարածքում աշխատողի եւ նրա ընտանիքի անդամների ժամանակավոր գտնվելու ժամկետը երկարաձգելու համար` աշխատանքային պայմանագրի  գործողության ժամկետով` առանց աշխատանքի տեղավորման պետության սահմաններից դուրս գալու, բայց ոչ ավելի քան մեկ տարի, որը հաշվարկվում է աշխատանքի տեղավորման պետության տարածք մուտք գործելու օրվանից՚:
Այս փոփոխությունները կիրառման մեջ դնելու ժամկետները, թերեւս, վերջնականապես կհստակեցվեն Սոչիում կայանալիք ՌԴ-ի եւ Հայաստանի վարչապետների հանդիպման ժամանակ: Ամեն դեպքումª ձգձգումներ կարծես թե չեն սպասվում:
Մասնագետներն այս ամենը, ըստ էության, գնահատում են որպես փաստացի միասնական աշխատանքային շուկայի ձեւավորում: Սրա հետ մեկտեղ կան տվյալներ, որ նույն ժամանակահատվածում իր վերջնական լուծումը կստանա նաեւ ՙդեպորտների՚ տխրահռչակ հարցը:
Թե Հայաստանի համար ինչ նշանակություն ունի ռուսական աշխատանքային շուկան, որի հաշվին տարեկան մուտքերը գնահատվում են մոտավորապես 2,5-3 միլիարդ դոլարի կարգի ¥ինչը համադրելի է հայաստանյան պետական բյուջեի հետ¤, հազիվ թե որեւէ մեկը չգիտակցի: Այս մեխանիզմները, ի դեպ, նախատեսված են նաեւ Եվրասիական միության շրջանակներում, եւ այն փաստը, որ Ռուսաստանը հնարավորություն է տալիս Հայաստանինª մինչ այդ միության գործարկումը ազատ մուտք ունենալ ռուսական աշխատաշուկա, թերեւս այն հերթական ապացույցն է, թե ինչու էր պետք մեզ հեռու մնալ ամեն տեսակի եվրաասոցացիաներից: Չնայած վստահ ենք, որ էլի Հայաստանում կգտնվեն այնպիսիք, ովքեր այս ամենը քննադատելու հազար ու մի ձեւ կգտնեն: Միայն թե այդ մեծ-մեծ խոսքերից հետո լավ կլինի, որ փորձեին նաեւ բացատրել, թե ինչ կլինի Հայաստանի հետ, եթե ընկնեինք նրանց այդ փայլուն ճառերի խելքին եւ հայտնվեինք ռուսական այդ 3 միլիարդ մուտքերից զրկվելու շեմին...

ՔԵՐՈԲ ՍԱՐԳՍՅԱՆ