ԹՈՒՐՔԻԱՆ ՎՐԱՍՏԱՆԻ ԳԼԽԻՆ «ՊՈԶԵՐ Է ԴՆՈՒՄ»

ԹՈՒՐՔԻԱՆ ՎՐԱՍՏԱՆԻ ԳԼԽԻՆ «ՊՈԶԵՐ Է ԴՆՈՒՄ»

Երեկ Թուրքիայում Վրաստանի դեսպան Տարիել Լեբանիձեն այցելել է թուրքական ԱԳՆ` բացատրություն ստանալու թուրք պատգամավորների կողմից պաշտոնական Թբիլիսիի ենթակայության տակ չգտնվող Աբխազիայի տարածք այցի մասին:

Միեւնույն ժամանակ, Վրաստանում Թուրքիայի դեսպանին ԱԳՆ են կանչել, որից համապատասխան  բացատրություն է պահանջվել: Թե որքանով է ընդունելի, որ բացատրություններ պահանջողը Ռուսաստանը չէ, այլ` Վրաստանը, եւ ինչի՞ կբերի թուրք-վրացական այս լարվածությունը, «Իրավունքը» հետաքրքրվեց Վրաստանի հարցերով փորձագետ ՋՈՆԻ ՄԵԼԻՔՅԱՆԻՑ.
-Վրաստանը մինչ այժմ չի ճանաչում Հարավային Օսիայի եւ Աբխազիայի անկախությունը, եւ ՄԱԿ-ի ճանաչած սահմաններով Վրաստանը Աբխազիայով եւ Օսիայով է, դրա համար էլ այսպիսի քայլ անում է հենց Վրաստանը: Մեկ այլ հարց է, որ այս ամենը նոր տենդենց է, քանի որ նախկին վրացական իշխանությունների օրոք եղել են մի շարք նմնատիպ հանդիպումներ: Աբխազական սփյուռքը Թուրքիայում ազդեցիկ է, եւ ավելի քան մեկ միլիոն չերքեզ ապրում են այնտեղ, եւ իրենց լոբբինգը նույնիսկ Անկարայում կառավարության վրա է ազդեցություն թողնում: Եվ այս 20 տարիների ընթացքում որոշ ներդրումներ, նույնիսկ աբխազական ծագումով բիզնեսներ են ներդրվել Անկարայում, եւ Աբխազիան ինչ-որ չափով կապը պահպանում է սփյուռքի իր կազմակերպությունների հետ: Իսկ Թուրքիան այդ ամենը օգտագործում է ի շահ իրեն: Եղել է նախկինում, որ Ստամբուլի քաղաքային չինովնիկները միջոցառումներ են կազմակերպել, որտեղ աբխազական պետական կառույցների ներկայացուցիչներ են եղել, ու որին Վրաստանը ոչ մի արձագանք չի ուղարկում Անկարա: Իսկ Վրաստանում իշխանափոխությունից հետո` այս վերջին երկու ամսվա ընթացքում արդեն երկու նման դեպք է եղել. առաջինը` երբ մեծ խմբով` ավելի քան 70 լրագրողներ էին այցելել Սուխում: Այդ ժամանակ առաջին անգամ վրացական կողմը ցույց տվեց, որ իրենց այդ ամենը դուր չի գալիս, քանի որ համաձայնեցված չէ Թբիլիսի հետ, քանի որ դրանով, փաստորեն, դե ֆակտո թուրքական կողմը ճանաչում է Աբխազիայի անկախությունը: Եվ այս վերջին քայլը, երբ արդեն պետական մակարդակով այդպիսի այցելություններ են կատարվում, վրացական կողմը չէր կարող չարձագանքել, քանի որ այսօր Վրաստանում իշխող կոալիցիայի մեջ կան պահպանողական կուսակցություններ, որոնք Աջարիայում բավականին մեծ ակտիվություն ունեն եւ հակաթուրքական կոչերով են հանդես գալիս: Այդպիսի ուժերը արդեն իշխող կոալիցիայի մեջ կարողանում են իրենց ճիշտը առաջ տանել, եւ արդեն նոր իշխանությունները չէին կարող չարձագանքել: Բայց ինձ թվում է` չնայած այդ արձագանքին, այդ ամենը զուտ հռետորիկա է, բայց նոր հռետորաբանություն է, ու շատ դրական եմ գնահատում այն: Սակայն այս դեպքը կիրառական մասով որեւէ ազդեցություն չի ունենա: Ուղղակի, թուրքական կողմը մի քիչ ավելի զգույշ կլինի եւ ինչ-որ չափով ապագայում համաձայնեցնելու լծակ կգտնի, որ չկրկնվի այսպիսի իրավիճակ: Այնպես որ, գլոբալ որեւէ փոփոխություն` թուրք-վրացական հարաբերություններում, չի նկատվի:

ՀՐԱՆՏ ՍԱՐԱՖՅԱՆ