«ԿԱԼԻՈՒՄՈՎ ՀԱՐՈՒՍՏ ՍՆՈՒՆԴԸ ԿԱՐԳԱՎՈՐՈՒՄ Է ԱՐՅԱՆ ՃՆՇՈՒՄԸ»

«ԿԱԼԻՈՒՄՈՎ ՀԱՐՈՒՍՏ ՍՆՈՒՆԴԸ ԿԱՐԳԱՎՈՐՈՒՄ Է ԱՐՅԱՆ ՃՆՇՈՒՄԸ»

- Կարո՞ղ են եղանակային փոփոխություններն զարկերակային ճնշման բարձրացման պատճառ դառնալ: Երբեմն չի օգնում անգամ ճնշում իջեցնող դեղորայքը:  Ի՞նչ անել: Խորհուրդ են տվել քչացնել աղը: Կօգնի՞:

Հարցին պատասխանում է «Շտապօգնություն» ՓԲԸ «Կենտրոն» ենթակայանի բժիշկ ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆ ԲԱԴԱԼՅԱՆԸ:

-Եղանակային փոփոխությունները` հատկապես գարնան եւ աշնան ամիսներին, կարող են որոշ հիվանդությունների (սիրտանոթային, նյարդային համակարգի, սրտի իշեմիկ հիվանդության) սրացման պատճառ հանդիսանալ: Այդ շրջանում կարող են գրանցվել արյան զարկերակային ճնշման բարձրացումներ` անկախ կանոնավոր կերպով ընդունած հիպոտենզիվ (ճնշումն իջեցնող) դեղորայքից: Եղանակային փոփոխությունները կարող են հիպերտոնիկ կրիզներ, ստենոկարդիայի նոպաներ առաջացնել, սրել սրտի իշեմիկ հիվանդությունը: Քրոնիկ հիվանդները պետք է դիսպանսեր հսկողության տակ գտնվեն, հաճախակի այցելեն սրտաբանների, նյարդաբանների: Եթե կա անհրաժեշտություն, պետք է փոխել հիպոտենզիվ դեղորայքը` եղանակային փոփոխություններն ավելի հանգիստ տանելու, սրացումներից ու բարդություններից խուսափելու համար:

Հարցին պատասխանել է նաեւ ՀՀ ԱՆ Ֆիզիկական բժշկության եւ կուրորտաբանության ԳՀԻ սննդաբան, գաստրոէնտերոլոգ  ՎԱՐԴԱՆՈՒՇ ՊԵՏՐՈՍՅԱՆԸ.

-Ճնշման մշտական տատանումները մարդուն կարող են հուսահատության գիրկը գցել: Դրանց հետ մեկտեղ սկսվում են տատանվել մարդու առօրյա կյանքը, տրամադրությունը եւ հարազատների հետ հարաբերությունները:
Արյան բարձր ճնշման վտանգների մասին երեւի թե գիտի ամեն հիպերտոնիկ հիվանդ, բայց այ թե սննդի միջոցով որքան հեշտությամբ կարելի է հարթել այս խնդիրը, կարծում եմ` քչերն են տեղյակ կամ էլ տեղեկությունը լիարժեք չէ:
1. Նախ անհրաժեշտ է կանոնակարգել սնունդը: Կանոնակարգված սնունդը ենթադրում է` սննդի փոքր բաժիններ, կարճ ընդմիջումներով եւ սննդի ընդունման համար հաստատված կայուն ժամեր: Այսինքն` ավելի լավ է ուտել ավելի հաճախ եւ փոքր բաժիններով, քան` ուշ-ուշ եւ շատ: Օրվա սնունդը բաժանեք 4-5 ընդունման ժամերի: Այսպիսով կլավանա նաեւ Ձեր նյութափոխանակությունը, որը նույնպես նպաստավոր է ճնշման կարգավորման գործում:
2. Սննդակարգից բացառեք աղը կամ գոնե քչացրեք այն: Խուսափեք աղ պարունակող բոլոր մթերքներից (ապխտած մսամթերք կամ ձկնեղեն, սոուսներ, թթուներ եւ այլն): Աղի փոխարեն նախապատվությունը տվեք թարմ կամ չորացրած կանաչիներին եւ համեմունքներին:
3. Քաշի ավելացումը կարող է բերել ճնշման խանգարումների: Այդ պատճառով անհրաժեշտ է խուսափել հագեցած ճարպերից. ընտրեք անյուղ մսամթերք, մի չարաշահեք քաղցրը եւ առաջին կարգի ալյուրից պատրաստված սնունդը: Ճարպն, իհարկե, անհրաժեշտ է մեր ուղեղի աշխատանքի համար եւ չի կարելի այն ընդհանրապես բացառել: Դրա համար նախապատվությունը տվեք ոչ-հագեցած ճարպերին` ձիթապտղի, կտավատի բուսայուղ, ընդեղեն եւ այլն:
4. Օգտագործեք թարմ բանջարեղեն ու միրգ, ճիշտ է, սրանք հարուստ են ածխաջրերով, բայց դրանք բնական են ու լի են շատ ու շատ հանքային նյութերով, բջջանյութով ու վիտամիններով: Պետք է շատ օգտագործել նաեւ ամբողջական հացահատիկներով սնունդ: Սրանց մեջ առկա բջջանյութն օգնում է հագեցնել քաղցը` քիչ ուտելով, ցածր է կալորիականությամբ եւ օգնում է պահել ստաբիլ քաշ, որը նույնպես շատ կարեւոր է ճնշման հարցում:
5. Կալիումով հարուստ սնունդը էական դեր է խաղում: Այն կարգավորում է սրտի աշխատանքն ու արյան ճնշումը: Կալիումի մեծ պաշար կարելի է գտնել բրոկոլիի, բանանի, սալորաչրի մեջ:
6. Սպիտակուցները, իհարկե, անչափ անհրաժեշտ են մեր օրգանիզմին, բայց սպիտակուցների աղբյուր դարձնել միայն կարմիր միսը, սխալ ու վտանգավոր է: Կարմիր մսի մեջ առկա կարնիտինը խթանում է օրգանիզմում առկա բորբոքային գործընթացները, կարող է բարձրացնել արյան զարկերակային ճնշումը եւ առաջացնել անոթային խցանումներ: Հագեցած ճարպերը բարձրացնում են խոլեստերինի մակարդակը արյան մեջ, որը նույնպես առողջության շահերից չի խոսում: Կարմիր մսից բացի, կարելի է սպիտակուցներ գտնել ինչպես ձվի սպիտակուցի եւ անյուղ, կաշին հանած թռչնամսի մեջ, այնպես էլ` լոբազգիների ու ընդեղենի մեջ (բուսական ծագման):

ՎԼԱԴ ՄՈՒՐԱԴՅԱՆ