ՙՙՏԱՐԱԾՔԸ ՉԵՆ ՓՈԽՈՒՄ ԹՂԹԵ ՙԵՐԱՇԽԻՔՆԵՐՈՎ՚

ՏԱՐԱԾՔԸ ՉԵՆ ՓՈԽՈՒՄ ԹՂԹԵ ՙԵՐԱՇԽԻՔՆԵՐՈՎ՚

Մինսկի խմբի ամերիկացի համանախագահ Ջ. Ուորլիքի հայտարարությունը ցասման ալիք բարձրացրեց Հայաստանում: Ուորլիքը փորձեց վերակենդանացնել մեռելածին Մադրիդյան սկզբունքները: Առնվազն միամտություն կլինի կարծելը, թե Ուորլիքի ակտիվության բուն նպատակը հակամարտության կարգավորումն է: Պարզից էլ պարզ է, թե ինչու է Ուորլիքը բանակցային գործընթացն աշխուժացնելու փորձն անում հիմա` այս բարդ աշխարհաքաղաքական իրավիճակում: Բանն այն է, որ ռուս-ամերիկյան աշխարհաքաղաքական թեժ պայքարի հենց այս շրջանում Վաշինգտոնի համար ակտուալ է դառնում տարածաշրջանում խաղաղապահ ուժերի տեղակայումը: Հեռահար նպատակը տարածաշրջանում Ռուսաստանի դիրքերը թուլացնելն է: Ահա թե ինչու է Ուորլիքը ամերիկյան պետության անունից պահանջում, ինչպես ինքն է ասում` ՙԼեռնային Ղարաբաղին հարակից տարածքների՚ վերադարձն Ադրբեջանին:
Հայաստանյան հանրային գիտակցությունում վաղուց արդեն հասունացել է այն գաղափարը, որ Մադրիդյան սկզբունքները վտանգում են հայկական երկու պետությունների անվտանգությունը: Այդ սկզբունքները հուսալի խաղաղություն ապահովելու փոխարեն հասունացնելու են նոր պատերազմ, քանի որ դրանց կենսագործման դեպքում երկու հայկական պետությունները շեշտակիորեն կթուլանան: Ակնհայտ է, որ նախկին ԼՂԻՄ-ի արհեստականորեն գծված սահմաններում Արցախը վերածվելու է ագրեսիայի համար մատչելի թիրախի: Եվ չկա ոչ մի երաշխիք, որ Արցախի տարածքների զգալի մասը ետ ստանալուց հետո Ադրբեջանը մի ինչ-որ պատրվակով չի բեկանի Մադրիդյան սկզբունքների հիման վրա ձեռք բերված մյուս պայմանավորվածությունները, եւ չի հարձակվի Արցախի մյուս մասի վրա: Չմոռանանք, որ Բաքուն հաճախ է արհամարհել այդ նույն համանախագահների միջնորդությամբ ձեռք բերված պայմանավորվածությունները:
Տարիների ընթացքում հայաստանյան հանրային գիտակցության մեջ ամրապնդվել է ժխտողականություն տարածք հանձնելու հանդեպ: Այդ ժխտողականությունը առողջ հանրային դիրքորոշում է, եւ լրջագույն քաղաքական ռեսուրս` ամեն տեսակ քաղաքական ճնշումներին դիմակայելու համար: Ավելին, այս օրերին հանրային պահանջ է ձեւավորվել համարձակ եւ վճռականորեն պաշտպանել հայոց ազգային-պետական շահը:
Ուորլիքի հայտարարությանը պաշտոնական Ստեփանակերտի արձագանքը կանխատեսելի էր` վերադարձ անցյալին ո°չ կարգավիճակի, ո°չ տարածքի առումով լինել չի կարող, իսկ Արցախի անվտանգությունը բացարձակ արժեք է եւ սակարկության ենթակա չէ: Արցախում տարածք հանձնելու մասին լսել անգամ չեն ուզում, եւ պաշտոնական Ստեփանակերտի դիրքորոշումն իսկապես արտահայտում է արցախահայության` Արցախի ժողովրդի կամքը: Նախկին ԼՂԻՄ-ից դուրս գտնվող տարածքների պատկանելիությունն Արցախին ամրագրված է սահմանադրությամբ, այդտեղ շուրջ 15000 մարդ է ապրում: Սա իրականություն է, որ անտեսել անհնար է: Սակայն կա մի սկզբունքային խնդիր, որը չի կարելի անտեսել:
Արցախի ներկայիս տարածքը ապահովում է թշնամու հանդեպ մեր ռազմավարական առավելությունը: Այն ոչ միայն Արցախի, այլեւ ամբողջ Հայաստանի անվտանգության իրական եւ ամենահուսալի երաշխիքն է, եւ այն չի կարելի փոխել թղթե երաշխիքի հետ: Ոչ մի պայմանագիր չի կարող երաշխավորել տեւական խաղաղություն, եթե այն ենթադրի տարածքային զիջումներ: Հակամարտության կարգավորման գործընթացում առաջնայինը պետք է լինեն հայկական երկու պետությունների անվտանգության նկատառումները: Իսկ դա հնարավոր է միայն Արցախի տարածքային ամբողջականության պահպանման դեպքում: Նահանջի տեղ մենք պարզապես չունենք: Այս համատեքստում արժե հատուկ շեշտել ՀՀ պաշտպանության նախարար Սեյրան Օհանյանի հստակ դիրքորոշումը, որը նա արտահայտեց մայիսի 9-ին` Հաղթանակի զբոսայգում:
Պետական գործչի կարեւոր հատկություններից է երկրի համար վճռորոշ պահին պատասխանատվություն ստանձնելը: Պաշտպանության նախարարի հայտարարությունը, թե ՙմեր ծրագրերում տարածք հանձնել չկա՚` շատ կարեւոր է ե°ւ քաղաքական, ե°ւ բարոյահոգեբանական առումներով: Այդ վճռական կեցվածքի կարիքն այսօր կա առավել քան երբեւէ: Մարդիկ պետք է տեսնեն, որ իրենց համազգային իրավունքներին տեր կանգնող կա: Հենց այսպես է ձեւավորվում հավատը պետության հանդեպ: Նման հայտարարությունները քաջալերում են մարդկանց, ավելի տոկուն դարձնում հանրությանը: Ավելի ուշ, արդեն Մինսկի խմբի համանախագահների հետ հանդիպման ժամանակ Սեյրան Օհանյանը հայտարարեց, որ ցանկացած քաղաքական որոշման հիմքում պետք է ընկած լինի զինվորականների եւ ռազմական փորձագետների եզրակացությունը: Հնչեցված` ՙմեր ծրագրերում տարածք հանձնել չկա՚ դիրքորոշումը վաղվա ապահով, պաշտպանված Հայաստանի գրավականն է:

ՀՈՎՀԱՆՆԵՍ ԱՂԱՅԱՆ