«ՆԵՐՔԻՆ ՇՈՒԿԱՅՈՒՄ ՊՏՈՒՂ-ԲԱՆՋԱՐԵՂԵՆԻ ՈՐԱԿԱԿԱՆ ՀԱՏԿԱՆԻՇՆԵՐԸ ԵՎ ՎՆԱՍԱԿԱՐ ՆՅՈՒԹԵՐԸ ՉԻ ՎԵՐԱՀՍԿՎՈՒՄ»

«ՆԵՐՔԻՆ ՇՈՒԿԱՅՈՒՄ ՊՏՈՒՂ-ԲԱՆՋԱՐԵՂԵՆԻ ՈՐԱԿԱԿԱՆ ՀԱՏԿԱՆԻՇՆԵՐԸ ԵՎ ՎՆԱՍԱԿԱՐ ՆՅՈՒԹԵՐԸ ՉԻ ՎԵՐԱՀՍԿՎՈՒՄ»

Սննդի անվտանգության գիտական կենտրոնի լաբարատորիայի ղեկավար, կենսաբանական գիտությունների թեկնածու, սպառողների ազգային ասոցիացիայի գյուղ դեպարտամենտի ղեկավար Լեւոն Աճեմյանի խոսքով`եթե Հայաստանում որոշ չափով վերահսկվում է դեպի արտաքին շուկա դուրս բերվող պտուղ-բանջարեղենի որակական հատկանիշները եւ վնասակար նյութերը ապա ներքին շուկայում այդ վերահսկոությունը ընդհանրապես չի իրականացվում: Հայաստանը առեւտրի միջազգային կազմակերպության անդամ է եւ պարտավոր է հետեւել պտուղ-բանջարեղենի որակին , անվտանգությունը ոչ միայն արտաքին շուկայում այլեւ ներքին շուկայում: Ըստ Լ. Աճեմյանի գյուղատնտեսական ապրանքերի վնասակարությունը հիմնականում պայմանավորված է նրանց մեջ բույսերի պաշտպանության համար օգտագործվող քիմիական միջոցների` պեստիցիդների եւ ծանր մետաղների առակայությամբ , ինչպես նաեւ նիտրատների նորմայից բարձր պարունակությամբ: «Բույսերի աշտպանության պեստիցիդների մնացորդները բերքի մեջ կարող են հայտնվել, երբ չի պահպանվում վերջին սրսկումներից մինչեւ բերքահավաք ընկած ժամանակահատվածի անվտանգության ժամկետը, որը կոչվում է սպասաման ժամկետ: Իսկ նիտրատները հայտնվում են այն դեպքում, երբ չարաշահվում է ազոտական պարարտանյութը: Բազմաթիվ հետազոտություններ վկայում են որ եւ՛ քիմիական միջոցների մնացորդները եւ՛ նիտրատների բարձր քանակությունը խիստ վնասակար են օրգանիզմի համար: Նրանց հաճախակի կուտակումը օրգանիզմում ունենում է քրոնիկական ազդեցություն, ավելի լավ է դրանցից գրանցվի սուր թունավորման դեպք, քան թե քրոնիկան ազդեցություն լինի »,-ընդգծում է բանախոսը եւ հավելում , որ համապատասխան մարմինները մտածում են , որ եթե բողոքողներ չկան ուրեմն այս ոլորտու չկա նաեւ խնդիր: Նա փաստում է, որ խնդրը բազմիցս է բարձրաձայնել, սակայն ներքին շուկայի համար չկան արձագանքեր`սայլը տեղից չի շարժվում, քանի որ ներքին շուկան կանոնակարգված չէ, այսինքն, հիմնականում վերավաճառողներ են. «Այս դեպքում դժվար է` գնաս ո՞ւմ ստուգես, վերավաճառողը չգիտի թե ումից է գնել տվյալ մթերքը»: Բացի այդ` քիմիական միջոցների մնացորդների ստուգումը դժվար է այն պատճառով, որ գոյություն չունի արագընթաց մեթոդներ: «Վերջին տարիների երիտասարդացել է քաղցկեղը, սիրտ-անոթային հիվանդությունները, անպտղությունը թե՛ կանաց թե՛ տղամարդկանց մոտ: Եկեք մի պահ մտածենք թե այս ամենը ինչո՞ւ է այսպես: Լավ է ոչնչացնել վնասակար մթերքները եւ ունենալ առողջ սերունդ թե՞ թողնենք, որ այդ մթերքները վաճառվեն »,-բարձրաձայնում է Լ.Աճեմյանը: Նա նաեւ նշում է, որ վտանգավոր են ջերմատներում աճեցված պտուղ-բանջարեղենները. «Մեր բախտը բերել է, որ մենք ջերմատներում հիմնականում աճեցնում ենք վարունգ եւ լոլիկ: Ջերմատան պայմաններում հնարավոր չէ աճեցնել պտուղ-բանջարեղեն առանց հաճախակի պեստիցիդների մնացորդների եւ պարարտանյութերի օգտագործման »:

Այս առումով նա կարեւորում է տեղեկատվական դաշտի ապահովումը, քանի որ մթերք արտադրողների 90 տոկոսը չգիտի, թե ինչ վտանգավորություն է իրենից ներկայացնում պեստիցիդը եւ այլ թունավոր նյութեր:Մթերք արտադրողներին այդ ամենի մասին իրազեկելու համար անհրաժեշտ է ապահովել տեղեկատվական դաշտը:

ԶՎԱՐԹ ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ