ՀԱՅԱՍՏԱՆԱՆԻ ԱՇԽԱՏԱՇՈՒԿԱՅՈՒՄ ՊԱՀԱՆՋՎԱԾ ԵՆ ՄԻՋԻՆ ՄԱՍՆԱԳԻՏԱԿԱՆ ԿՐԹՈՒԹՅԱՄԲ ԱՆՁԻՆՔ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԱՆԻ ԱՇԽԱՏԱՇՈՒԿԱՅՈՒՄ ՊԱՀԱՆՋՎԱԾ ԵՆ ՄԻՋԻՆ ՄԱՍՆԱԳԻՏԱԿԱՆ ԿՐԹՈՒԹՅԱՄԲ ԱՆՁԻՆՔ

Ըստ «Սոցիոմետր» սոցիոլոգիական կենտրոնի ղեկավար Ահարոն Ադիբեկյանի յուրաքանչյուր երկրում մասնագիտությունների թվաքանակըը բնութագրում է տվյալ երկրի զարգացվածության աստիճանը: Ճապոնիայում, ԱՄՆ-ում եւ եւրոպական մի շարք երկրներում մասնագիտությունների թիվը անցել է 30 հազարը: Մասնագիտության ընտրության հարցում շատ կարեւոր է մասնագիտական կողմնորոշումը, քանի որ հասարակությունը ստանում է ավելի արդյունավետ աշխատող անհատ , իսկ վերջինս էլ կարողանում է մասնագիտական իր բոլոր կարողությունները օգտագործել: Ա. Ադիբեկյանի խոսքով`արտասահմանում մասնագիտական կողմնորոշմանը սկսած 20-րդ դարի սկսզբից մեծ նշանակություն են տվել , իսկ Հայաստանում այս ոլորտը կարելի է ասել չի գործում: «Նախկինում մենք կատարել ենք հետազոտություն, որի արդյունքներից պարզ դարձավ, որ ճիշտ ընտրություն են կատարում Կոնսերվատորիայի եւ Ժող. ինստիտուտի ուսանողները, նրանց 90 տոկոսը աշխատելու էր իրենց մասնագիտությամբ: Շատ ավելի լավ էր նաեւ Պոլիտեխնիկ ինստիտուտը, որի շրջանավարտների միայն 25 տոկոսը չէր աշխատելու որպես ինժեներ: Ծաղրանկարային վիճակում էր Բրյուսովի անվան լեզվաբանական ինստիտուտը`ուսանողների միայն 45 տոկոսն էր պատրաստ աշխատել, որպես մանկավարժ»,-նշեց ԱԴԻԲԵԿՅԱՆԸ: Նրա փաստմամբ հայկական դպրոցների շրջանավարտների 65 տոկոսը չունի կենսական պլան`պատկերացում ես իդեալի, իր ապագա կյանքի մասին: Հայաստանում հարյուրապատիկ ավել կրթություն են ստանում ֆինանսիստներ, հավապահներ , հաշվետարներ , իրավաբաններ եւ քաղաքագետներ, վերջիներիս զբաղմունքը պարզ չէ, ուստի Ա.Ադիբեկյանի բնորոշմամբ Հայաստանում չկա լուրջ քաղաքականություն: «Կարիերայի համար անհրաժեշտ է, որպեսզի մարդն իմանա իր հավակնություններն ու կարողությունները »,-հավելեց սոցիոլոգը:

«Երկուսով» հոգեբանական մասնագիտացված կենտրոնի տնօրեն Անուշ Ալեքսանյանի խոսքով էլ` մասնագիտության ընտրության հարցում շատ կարեւոր է ընտրության հիմքը` թե ինչի հիման վրա է կատարվում այդ ընտրությունը:Մասնագիտություն ընտրողների մի մասնը հենվում է ծնողների կարծիքների եւ տեսակետների վրա:Նրանցից շատեը չգիտեն, թե այդ պահին որ մասնագիտություներն են պահնջված կամ այդ մասնագիտությունը ձեռք բերելու ամար ինչ ջանքեր եւ ֆինանսներ են պետք: «Երբ նայում ենք պահանջված մասնագիտությունների ցանկը ընդհանրապես համապատասխան չէ ԲՈՒՀ-ի մեծ մրցույթ ունեցող ֆակուլտետների հետ: Բացի հոգեբանական խնդիրներից այստեղ կա պետական որոշակի մոտեցման խնդիրներ , այսինքն` չկա պահանջված մասնագիտությունների համար պետական խթանում եւ խրախուսում : Մեր երկրում պահանջված են միջին մասնագիտական պատրաստվածությամբ մասնագետներ, բայց մեծ մրցույթ կա մարձրագույն կրթության համար, իրավաբան, բժիշկ, տնտեսագետ , որը իհարկե այդքան էլ պահանջված չէ»,-շեշետեց ԱՆՈՒՇ ԱԼԵՔՍԱՆՅԱՆԸ:

Այստեղ ըստ հոգեբանի գոյություն ունի հեգեբանական խնդիրներ, օրինակ մասնագիտություն ընտրելու տարիքում տվյալ պատանիները գրեթե ունակ չեն ինքավերլուծության, ինքնաննադատության եւ դժվարանում են վելուծել, թե ինչպիսի անձնային որակներ են պետք տվյալ մասնագիտությունը ստանալու համար: Հոգեբանի կարծիքով սա բխում է այն հանգամանքից , որ Հայաստանում կրթական համակարգը եւ դպրոցը ուղղված են միայն մեխանիկական հիշողության եւ սերտելու վրա:

ԶՎԱՐԹ ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ