ՙՙՓԱՐԱՋԱՆՈՎՆԵՐԻ, ՓԵԼԵՇՅԱՆՆԵՐԻ, ՄԱԼՅԱՆՆԵՐԻ ԺԱՌԱՆԳՈՒԹՅՈՒՆԸ ՊԵՏՔ Է ՄԱՐՍՎԻ
Արխիվ 12-16ՓԱՐԱՋԱՆՈՎՆԵՐԻ, ՓԵԼԵՇՅԱՆՆԵՐԻ, ՄԱԼՅԱՆՆԵՐԻ
ԺԱՌԱՆԳՈՒԹՅՈՒՆԸ ՊԵՏՔ Է ՄԱՐՍՎԻ
Համաշխարհային կինոյի հիմնադրամի նախաձեռնությամբ վերականգնված Սերգեյ Փարաջանովի` 1967 թվականին նկարահանած ՙՆռան գույնը՚ ֆիլմը մայիսի 22-ին ցուցադրվելու Կաննի միջազգային կինոփառատոնում` ՙԿաննի դասականները՚ արտամրցութային ծրագրում: ՙՓարաջանով՚ ֆիլմում Փարաջանովի կերպարը մարմնավորած ռեժիսոր, դերասան ՍԵՐԺ ԱՎԵՏԻՔՅԱՆԸ Կանն մեկնելուց առաջ ՙԻրավունքի՚ հետ զրույցում կարեւորեց Փարաջանովի ՙՆռան գույնը՚ ֆիլմի ցուցադրությունը այդ փառատոնում, նշելով, որ այս տարին հոբելյանական է` նշվում է Փարաջանովի 90-ամյակը:-ՙԿաննի դասականներ՚-ում այս տարի մոտ տասը ֆիլմ է ցուցադրվելու, որոնցից մեկն էլ հենց Սերգեյ Փարաջանովի ՙՆռան գույնը՚ ֆիլմն է` վերականգնված գույներով: Պետք է հպարտանանք դրանով, ինքս շատ հուզված եմ եւ հպարտ, որ այդ օրը կարող եմ ֆրանսիացի պրոդյուսերների եւ կինոարվեստի ներկայացուցիչների հետ հայտարարել, որ մեր նկարահանած ՙՓարաջանով՚ ֆիլմը դեկտեմբերի վերջին կցուցադրվի Ֆրանսիայի դահլիճներում:
- Կաննում հայկական կինոն կինոշուկայից բացի` դեռեւս փառատոնային ծրագրում չի ընդգրկվել...
- Որովհետեւ դեռ հայկական կինոյում չի հայտնվում նոր ոճով, ռիսկով ու համամարդկային ունիվերսալ մոտեցումով ռեժիսոր: Ես նկարահանվել եմ Էդգար Բաղդասարյանի նոր ֆիլմում, որը դեռ ավարտին չի հասել, երբ կարդացի սցենարը, հասկացա, որ ունի այդ հատկությունը, հեղինակային կինո է եւ կարող է լինել համամարդկային: Կարծում եմ` այն երիտասարդների մոտ է ստացվելու, նրանք սկսելու են քանդել պատերը, փարաջանովների, փելեշյանների, մալյանների ժառանգությունը պետք է ոչ թե մոռացվի, այլ` ժամանակն է, որ մարսվի: Դրա համար պայմաններն են կարեւոր, որ հնարավորություններ ստեղծվեն, որ հեղինակները կարողանան ֆիլմ նկարել:
- ՙՀայակ՚ մրցանակաբաշխությանը Ձեր նկարահանած ՙՓարաջանով՚ ֆիլմը մի քանի մրցանակների արժանացավ:
- Պիտի ասեմ, որ ՙՀայակը՚ նախանձելու տեղ չունի ոչ սեզարներին, ոչ էլ` օսկարներին: Այն տարիների ընթացքում էլ ավելի լավը կլինի, որովհետեւ ավելի համարձակ է պետք լինել: Ինձ թվում է` մրցանակ հանձնելու պրոցեսը պետք է մի քիչ փոփոխել, որ հանձնողը չլինի կաշկանդված` այդ ծրարի պատճառով: Չնայած բոլոր երկրներում էլ այդպես է, մրցանակաբաշխությունների ժամանակ ծրարները միշտ դժվար են բացվում: Ես գոհ եմ ու հուզված, որ Հայաստանում` Փարաջանովի երկրում, ֆիլմը պատիվ ունեցավ ստանալու մրցանակներ, կարելի է ասել համընկավ Փարաջանովի 90-ամյակի հետ: Սա Փարաջանովի տոնն էր:
- Իսկ որերորդ մրցանակն էր:
- Ճիշտն ասած` համեստություն չեմ անում, չեմ հաշվել, բայց կարող եմ ասել, որ 2-ը` Ուկրաինայում, 5-ը` Ֆրանսիայում... մոտավորապես տասը մրցանակ կա:
- Իսկ որքան եւ որ ուղղությամբ կշարունակի տարբեր երկրներում ճանապարհորդել ֆիլմը:
- Ֆրանսիան ուշացնում է վարձույթը, իմ կարծիքով ֆիլմը 2015-ին էլ է շարունակելու շատ փառատոների գնալ, քանի որ այս տարի շատ փառատոներ ստիպված էինք մերժել` Չինաստան, Հնդկաստան, Ճապոնիա:
- Նոր ֆիլմի վրա աշխատում եք:
- Բանն այն է, որ այս ամբողջ փառատոներն ինձնից շատ ժամանակ խլեցին, բայց իհարկե, զուգահեռ աշխատում եմ: Սկսել եմ նոր լիամետրաժ գեղարվեստական անիմացիոն ֆիլմը` ՙՎերջին ռաունդը Ստամբուլում՚ վերնագրով: Այն պատմական, անիմացիոն թրիլլեր է եւ կարող է ավելի հեռու գնալ, քան` պատմական որեւէ ֆիլմ:
- Այն կապված է Ցեղասպանության 100-ամյակի հե±տ:
- Անուղղակի ձեւով` այո, մեր պատմության հետ է կապված: Դեպքերը Ստամբուլում է կատարվում, ուստի չի կարող կապված չլինել, բայց 100-ամյակի համար չեմ անում: Անիմացիոն ֆիլմ նկարահանելը երկար ժամանակ է պահանջում, բայց եթե պատրաստ լինի 2015 թվականին, ապա` շատ լավ: Հատուկ հոբելյանական ֆիլմ նկարահանելը նույնն է` ինչ նորաձեւությունը, այսօր սա է, վաղը` ուրիշ բան, այդպես չի կարելի աշխատել: Կամ էլ` մրցանակ ստանալու համար ֆիլմ նկարահանել` նման բան չկա: Հիմա ինձ համար ժամանակն է լիամետրաժ անիմացիոն ֆիլմով արտահայտվել` մի շատ բարդ թեմայի մասին:
- Պարոն Ավետիքյան, Ձեր որդիները նույնպես շարունակում են Ձեր գործը...
- Այո, Տիգրանս շուտով գալու է Հայաստան, նա իր լիամետրաժ ֆիլմի վրա է աշխատում: Մի քիչ երկար տեւեց, բայց նա էլ բարդ թեմա է շոշափում Փարիզում` այլազգիների հետ կապված: Պիտի ասեմ, որ այս 2 տարիներին նա ճանաչված ռեժիսորների մոտ իբրեւ ասիստենտ է աշխատել, այնպես որ, հուսով եմ` ինքն իր ճանապարհը կգտնի: Իսկ մեծս` Հովնաթանը, այս տարի բարեբախտաբար Իրինա Բրուկի հետ պիտի աշխատի Նիցցա քաղաքի պետական թատրոնում: Հովնաթանս Նիցցայի պետական թատրոնի առաջին մշտական դերասանն է: Բոլորս էլ աշխատում ենք, այլ կերպ չի կարող լինել, տաղանդը երբեք հերիք չէ, տաղանդավոր մարդը առավելեւս պիտի աշխատի: Այնպես որ, ոչինչ երկնքից չի ընկնում: Ազնավուրը մի անգամ ինձ ասաց. ՙԵս գիտեմ, որ դու աշխատասեր ես, բայց էլի եմ կրկնում, ոչ մի բան հենց այնպես չի ստացվելու, աշխատանք, աշխատանք եւ աշխատանք՚: Բայց այդ ամենը պիտի անել հաճույքով ու եռանդով, որովհետեւ դա քոնն է: Ինձ հարցրին, թե կինոն ի±նչ է ձեզ համար. կինոն այն երկիրն է, որտեղ ես կարող եմ ապրել: Դա արվեստագետի համար կարեւոր է, գեղարվեստով զբաղվող մարդու համար կտավն իր երկիրն է, գրողի համար` գիրքն իր երկիրն է: Շատ կարեւոր է, որ արվեստագետը կարողանա իր հորինած երկրի միջոցով արտահայտվել իր երկրում:
- Պարոն Ավետիքյան, տարին 2 անգամ լինում եք Հայաստանում, ամեն անգամ շա±տ բան է փոխվում:
- Այս անգամ ես պատվիրակության հետ էի` ֆրանսահայերի, գիտեք, ես չեմ նկատում դա, քանի որ հաճախ եմ գալիս, բայց իրենք ինձ ասացին. ինչքան բան է կառուցվել, մեքենաները փոխվել են... Այո, դուք չեք տեսնում, որովհետեւ ձեր աչքի առաջ է: Իհարկե, շատ առաջընթաց կա, մենք գանգատվող ազգ ենք, որովհետեւ մեզ միշտ ինչ-որ բան պակասելու է, մենք տուժած ենք ու այդպես էլ մնալու ենք: Բայց, դրանում էլ լավ բան կա` պայքարում ես, որ ավելի լավ լինի:
ԼԻԼԻԹ ԵՂԻԱԶԱՐՅԱՆ

