ԴԻԱԹԵԶԸ` ՀԻՎԱՆԴՈՒԹՅՈՒՆ ՉԷ

ԴԻԱԹԵԶԸ` ՀԻՎԱՆԴՈՒԹՅՈՒՆ ՉԷ

- Փոքրիկիս դիաթեզ են ախտորոշել: Այն վտանգավո՞ր է: Արդյոք ցիտրուսային մրգերը կարող են դառնալ դիաթեզի պատճառ. նա հատկապես նարինջ է սիրում: Լսել եմ` շոկոլադը եւս կարող է դիաթեզի պատճառ դառնալ, ճի՞շտ է:

Հարցին պատասխանում է թիվ 2 բուժմիավորման մաշկավեներաբան ՍԱՄՎԵԼ ԽԱՉԱՏՐՅԱՆԸ:
-  Դիաթեզը հիվանդություն չէ: Հունարենից թարգմանաբար նշանակում է հակում:
Գոյություն ունեն տարբեր տեսակի դիաթեզներ կամ  հակումներ` որոշակի հիվանդություններով հիվանդանալու: Եվ դրանք բոլորը լինում են ժառանգական,  փոխանցվում են մարդուն գենետիկորեն: Մարդը ոչ թե հիվանդությունն է ժառանգում, այլ հակումը:

Հակումներն էլ իր հերթին շատ տարբեր պատճառներ ունեն: Հիմնական պատճառներից մեկը` ընդհանուր նյութափոխանակության խանգարումն է, իմունագլոբուլին ֆրակցիաների խանգարումները (ավելորդ հակամարմինների առկայությունը): Պատճառ կարող են հանդիսանալ նաեւ աղտոտված էկոլոգիան, նյարդային սթրեսը եւ այլն:
Ամենից հաճախ հանդիպում են ալերգիկ դիաթեզները, որոնց արդյունքում մարդ ձեռք է բերում ալերգիկ հիվանդություններով հիվանդանալու հակում: Ալերգիկ դիաթեզի մեջ կա երեք մեծ խումբ. ատոպիկ (ալերգիկ), լիմֆատիկ, ինֆեկցիոն-ալերգիկ: Առաջինի` ալերգիկ դիաթեզի ժամանակ, հետեւյալ հակումներն են ձեռքբերվում.  խախտվում են իմունագլոբուլին E, A ֆրակցիաները եւ այդ ժամանակ ամենամեծ արտահայտությունները լինում են մաշկի վրա:
Հարգելի նամակագիր, Ձեր երեխան ունի հակում ալերգիկ հիվանդությունների հանդեպ: Սրա հիմնական դրդապատճառը սնունդն է: Հաճախ ծնողները նկատում են այդ կապը սննդի հետ: Շատ հազվադեպ է լինում, երբ ատոպիկ դիաթեզը լինում է կրծքով կերակրվող երեխայի մոտ, թեպետ չի բացառվում: Սա այն դեպքում կարող է լինել, եթե մայրը ինչ-որ բան չարաշահել է սննդի մեջ: Չի բացառվում, որ դիաթեզի արտահայտման պատճառ լինի արհեստական սնունդը:
Լիմֆատիկ դիաթեզը ծանր ձեւ է. արտահայտվում է քիթ-կոկորդի շրջանում գտնվող լիմֆատիկ հանգույցներում: Սրա դեպքում խանգարվում է նյութափոխանակությունը: Այն կարող է անգամ հանկարծամահություն բերել:
Ինֆեկցիոն-ալերգիկ դիաթեզներն էլ ռեւմատիկ հիվանդությունների կամ երիկամային խրոնիկ հիվանդությունների պատճառ կարող են դառնալ:
Նման արտահայտումների ժամանակ առաջին հերթին պետք է դիմել բժշկի: Չբուժելու դեպքում ալերգիկ պրոցեսները կարող են ավելի լուրջ վնաս հասցնել ձեր երեխայի առողջությանը` առաջացնելով էկզեմա, նեյրոդերմիտներ, որոնք կդառնան դժվար բուժվող: Դիաթեզից ամենահեշտ ձերբազատվելու  ճանապարհը սննդի ճիշտ ռացիոնի կարգավորումն է: Դեղորայքը, որը գոյություն ունի, հակագիստամինային (հակաալերգիկ) ժամանակավոր հանգստացնող ազդեցություն ունի,  չի բուժում: Ալերգիայի բուժումը կայանում է ալերգենի հետ չշփվելով:
Ուշադիր եղեք Ձեր երեխայի նկատմամբ:

Հարցին նաեւ պատասխանել է Մ. Հերացու անվան ԵՊԲՀ-ի կլինիկական ալերգոլոգիայի ամբիոնի ավագ դասախոս, բ.գ.թ. ԱՐՍԵՆ ԳԱԲՐԻԵԼՅԱՆԸ.
- Որպես դիաթեզի հետեւանք կարող են զարգանալ կեղծ ալերգիայի կամ իրական ալերգիայի դրսեւորումներ` ատոպիկ դերմատիտի (մաշկաբորբի) տեսքով: Վերջինս մանկաբուժության մեջ անվանվում է նաեւ մանկական էկզեմա:
Դիաթեզի առաջին նշանները կարող են լինել մաշկի չորությունը, այտերի կարմրությունը: Քանի որ դիաթեզը հիվանդություն չէ եւ քանի դեռ չի վերափոխվել հիվանդության, կարեւոր նշանակություն ունի կանխարգելումը:
Շատ կարեւոր է կանխարգելման առումով նորածինների սնուցումը մայրական կաթով եւ կերակրող մոր կողմից հիպոալերգենային սննդակարգի պահպանումը: Օրինակ` հարկ է սննդակարգից բացառել ցիտրուսները, կաթը, ձուն, ծովամթերքը, գետնանուշը:
Երեխաներին եւս պետք է զերծ պահել առավել հաճախ ալերգիա առաջացնող սննդամթերքներից. շոկոլադ, ցիտրուսներ, կարմիր սննդամթերքներ եւ այլն…
Քանի որ դիաթեզի պատճառ կարող է լինել վաղ մանկական հասակում մարսողական ֆերմենտների անբավարարությունը, որը վերականգնվում է 3-5 տարեկանից հետո, ապա պետք չէ վախենալ, թե վերոնշյալ սննդամթերքները արգելվում են ամբողջ կյանքի համար: Եվ ժամանակի ընթացքում կեղծ ալերգիկ երեւույթները կարող են անցնել, առանց որեւէ միջամտության:
Կանխարգելման առումով շատ կարեւոր է բացի սննդային ալերգեններից` երեխային զերծ պահել նաեւ կոնտակտային եւ ինհալացիոն ալերգեններից, հատկապես տան փոշու տիզ, ընտանի կենդանիներ, խավարասերներ եւ սնկային ալերգեններ, որոնք շատ հաճախ կարող են սրացման պատճառ հանդիսանալ: Այդ նպատակով պետք է տանից հեռացնել փոշի կլանող բոլոր իրերը` փափուկ խաղալիքներ, գորգեր: Հարկ է չոր պահել լոգարանն ու խոհանոցը: Միջոցներ ձեռնարկել խավարասերների դեմ: Հնարավորինս խուսափել երեխաների  քրտնարտադրությունից: Երեխայի հագուստը չպետք է լինի կոշտ եւ բրդյա` նախընտրել բամբակը: Ննջարանում պահպանել զով ջերմություն` 20 աստիճանից ցածր, երեխաներին լողացնել ոչ շատ տաք ջրով: Օգտագործել չեզոք լվացող միջոցներ` ph 5,5: Լողացնելուց հետո օգտագործել փափուկ սրբիչ եւ մաշկը փափկացնող միջոցներ: Երեխայի մոտ չծխել:
Այսպիսով, դիաթեզը հիվանդություն չէ, եւ քանի դեռ չի վերածվել ատոպիկ մաշկաբորբի կամ այլ հիվանդության` բուժման կարիք չունի: Կարեւոր են կանխարգելումն ու մաշկի խնամքը: Ատոպիկ մաշկաբորբի զարգացման պարագայում հարկ է դիմել համապատասխան մասնագետի` մանկաբույժ, ալերգոլոգ:

ՎԼԱԴ ՄՈՒՐԱԴՅԱՆ