1945Թ. ՄԱՅԻՍԻ 9-Ը ՀԱՅ ԺՈՂՈՎՐԴԻՆ ՏՎԵՑ ԱՆՎՏԱՆԳՈՒԹՅՈՒՆ

1945Թ. ՄԱՅԻՍԻ 9-Ը ՀԱՅ ԺՈՂՈՎՐԴԻՆ ՏՎԵՑ ԱՆՎՏԱՆԳՈՒԹՅՈՒՆ

Գաղտնիք չէ, որ Հայրենական մեծ պատերազմում հայերը եւս ունեցան մեծ կորուստներ եւ վերջում` մեծ հաղթանակ: Եվ եթե խորհրդային տարիներին սովետական մյուս ժողովուրդների հետ մեկտեղ` հայերի կորուստները համարվում էին ցավալի, բայցª արդարացված, իսկ մայիսի 9-ին էլ` հետագա գոյատեւման երաշխիք, ապա վերջին երկու տասնամյակներում շատ բան գլխիվայր շուռ եկավ, եւ այս վերջին օրերին, կապված Ուկրաինայի հետ, դա նաեւ սկսեց ողբերգական երանգներ կրել: Մի խոսքով, փոխվել է գրեթե ամեն ինչ, եւ այդ իրողություններից ելնելով էլ, փորձեցինք գնահատականներ ստանալ, թե ինչ տվեց հայ ժողովրդին 1945թ. մայիսի 9-ը:
Ինչպես նկատեց քաղաքագետ ՍԵՐԳԵՅ ՄԻՆԱՍՅԱՆԸ. ՙՊետք է հիշենք, որ այդ ժամանակ Հայաստանը Սովետական Միության մասն էր համարվում, եւ հինգ տարի շարունակվող պատերազմում ֆաշիստական Գերմանիան պարտություն կրեց: Իրականում դա հաղթանակ էր` Հայաստանի ժողովրդի համար եւս: Այդ ժամանակահատվածում հայերը չէին կարող  ինքնուրույն որոշումներ կայացնել` մասնակցելու կամ չմասնակցելու հետ կապված: Ստալինյան Սովետական Միության մեջ հայերին ոչ ոք ոչինչ չէր հարցնում: Բայց միեւնույնն է, հայերը ունեցան մեծ կորուստներ եւ մեծ հաղթանակ՚:
Դե իսկ, ԱԺ ՀՀԿ խմբակցության պատգամավոր, ՙՋավախք՚ հայրենակցական միության նախագահ ՇԻՐԱԿ ԹՈՐՈՍՅԱՆՆ էլ նշեց. ՙ1945 թվականի  մայիսի 9-ը շատ մեծ բան է տվել հայերիս: Եթե խորհրդային բանակը չջախջախեր ֆաշիստական Գերմանիային, ապա Թուրքիայի, ինչպես նաեւ Ճապոնիայի հարձակումն անխուսափելի կլիներ: Արդյունքում, չեմ էլ ցանկանում պատկերացնել, թե ինչ կարող էր լինել առհասարակ հայերիս հետ:  Կարելի է ասել, որ այդ օրը Հայաստանին տվեց անվտանգություն: Երբ Ստալինգրադում խորհրդային բանակը ջախջախեց գերմանական զորքերին, այդ ժամանակ կասեցրեց թուրքական արշավանքի վտանգը՚:
Երեւանի ՙԲարեւ Երեւան՚ խմբակցության անդամ ԱՐՄԵՆ ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆՆ էլ գտնում է, որ. ՙԸստ էության, այդ օրը Հայաստանին ոչինչ չտվեց, այլ տվեց համաշխարհային հանրությանը: 1945 թվականի  մայիսի 9-ին աշխարհն ազատվեց ֆաշիստական դրսեւորումներից: Հույս ունենանք, որ դա վերջնական ազատում է, սակայն պետք է նշեմ, որ վերջին ժամանակահատվածում նմանատիպ դրսեւորումներ ենք նկատում աշխարհի տարբեր մասերում: Աշխարհը նաեւ մեր ջանքերով մայիսի 9-ին ստացավ խաղաղություն՚:
ՀՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ,  Երեւանի ավագանու անդամ  ՄԱՐՏԻՆ ՎԱՐԴԱԶԱՐՅԱՆՆ էլ նկատեց. ՙՇատ պարզ, սակայն միեւնույն ժամանակ շատ բարդ հարց է: Ինձ համար այդ օրը, որպես պատերազմի ավարտ, մի սպասելիք էր, որ մարդը մարդ կդառնա: Սակայն մարդ լինելը միայն բավական չէ: Ֆաշիզմ հասկացությունը պետք է վերացվի մարդկության միջից: Այդ ժամանակահատվածը մեզ տվեց կսկիծ, քանի որ ունեինք բազմաթիվ հարազատներ ու բարեկամներ, որոնց կորցրինք: Անգամ մի դեպք հիշեցի, երբ մորեղբայրս կամավոր գնաց կռվելու եւ զոհվեց, նրա գնալուց առաջ ես, թեպետ փոքր եմ եղել, հարցրել եմ, թե ուր է նա գնում, եւ նա պատասխանել էª ես գնում եմ, որ դու ապրես: Թե° ողջերի եւ թե° զոհվածների շնորհիվ է, որ այսօր մենք ապրում ենք՚:


Z-PR սոցհարցման կենտրոնը Երեւան քաղաքում 100 հոգու շրջանակում սոցհարցում է իրականացրել` պարզելու համար, թե ինչ են մտածում քաղաքացիները` 1945թ. մայիսի 9-ի հաղթանակի վերաբերյալ: Ստորեւ ներկայացնում ենք տվյալները.
1. Մայիսի 9-ը մեծ հաղթանակ եւ գոյատեւման երաշխիք էր հայերի համար - 87%
2. Հայերն այլընտրանք չունեին եւ ստիպված են եղել մասնակցել պատերազմին - 7%
3. Դա Խորհրդային Միության հաղթանակն էր, եւ հիմա պետք է այլ կերպ նայել պատմությանը - 6%

ՍՈՍԵ ՉԱՆԴՈՅԱՆ