ՙՄԱՆԿԱԲՈՒՅԺՆԵՐԻ ՔԱՆԱԿԸ ԳՆԱԼՈՎ ՊԱԿԱՍՈՒՄ Է՚

ՙՄԱՆԿԱԲՈՒՅԺՆԵՐԻ ՔԱՆԱԿԸ ԳՆԱԼՈՎ ՊԱԿԱՍՈՒՄ Է՚

ՙԻրավունքի՚ զրուցակիցն է Մուրացան համալսարանական հիվանդանոցային համալիրի մանկական վնասվածքաբանության եւ օրթոպեդիայի կլինիկայի ղեկավար, բժշկական գիտությունների թեկնածու ԱՐԱՐԱՏ ՆԱԶԱՆՅԱՆԸ: Նրա հետ մեր զրույցն ընթացավ բժշկական ոլորտում կրթության եւ կլինիկական բժշկության համատեղման, մանկական տրավմատոլոգիայի ոլորտում առկա խնդիրների եւ հաջողությունների մասին:
-Բժշկական ոլորտում կրթության եւ կլինիկական մասի աշխատանքների համատեղումը շատ դրական եմ գնահատում: Մեզ մոտ, որպես մանկական տրավմատոլոգիայի, օրթոպեդիայի կլինիկա դիմում են մինչեւ տասնութ տարեկան երեխաներ` հենաշարժողական համակարգի տարբեր ախտահարումներով: Սկսած բնածին հոդախախտերից եւ վերջացրած տրավմատիկ հոդախախտերով, կոտրվածքներով եւ այլն:
- Բժիշկ Նազանյան, ինչ խնդիրներ կան մանկական տրավմատոլոգիայի ոլորտում, որոնք առաջնային լուծման կարիք ունեն:
- Առաջնային լուծման խնդիրներ շատ ունենք, մասնավորապես նոր սարքավորումների ձեռքբերման խնդիրները: Կան բժշկական սարքավորումներ, որոնք թանկարժեք են ու համալսարանն ու կլինիկան դեռեւս չեն կարողանում այդ սարքավորումները ձեռք բերել: Իսկ միջազգային ստանդարտներին անցնելու համար պետք է ունենանք ժամանակակից սարքավորումներ, կան բաներ, որոնք, ցավոք սրտի` չունենք: Մենք կարողանում ենք ուղղակի օգտագործել մեր ունեցած ռեսուրսները եւ հետ չմնալ ընդհանուր բուժման պրոցեսից` այն, ինչ կատարվում է ամբողջ աշխարհում:
- Հենաշարժողական համակարգի բնածին արատներով ծնված երեխաները շա±տ են:
- Այո, շատ երեխաներ են ծնվում բնածին հենաշարժողական համակարգի արատներով: Մասնավորապես ունենում ենք հիվանդներ, որոնք ունենում են բնածին ծուռթաթություն, բնածին ծուռվզություն, ազդրի բնածին հոդախախտեր, բազմամատություն, մանկական ուղեղային կաթվածով երեխաներ` վերջույթների կարկամություններով եւ վերջույթների այլ բնածին արատներով: Այս արատների արագ ախտորոշումը եւ արագ բուժման սկսումը` լավ բուժման ելքի երաշխիք են հանդիսանում:
- Ինչի հետեւանք է բնածին արատով երեխայի ծնունդը:
- Կան հիվանդություններ, որոնք ժառանգաբար են փոխանցվում, կան հիվանդություններ, որոնք պայմանավորված են ներարգանդային կյանքում մոր տարած ինֆեկցիաներով, ախտահարումների մի մասը կարող է համախտանիշների հետ զուգահեռ առնչվել: Բայց նաեւ կան հիվանդություններ, որոնք պայմանավորված են արգանդում պտղի դիրքով:
- Հիմնականում ինչ կոտրվածքներով են երեխաներն ավելի շատ դիմում:
- Այս առումով պետք է ասեմ, որ մանկական տրավմատոլոգիան ունի սեզոնայնություն: Ժողովուրդը կարծում է, որ ձմռանը կոտրվածքների թիվը շատանում է, եւ դա իրոք այդպես է, բայց մեծահասակների համար: Մերը առանձնահատուկ է, քանի որ մանկական տրավմատոլոգիա է, եւ կոտրվածքների մեծ մասը բաժին է ընկնում տաք եղանակներին` պայմանավորված երեխաների ակտիվ խաղերի դրսեւորումներով: Վնասվածքների մեծ մասը բաժին է ընկնում մինչեւ յոթ տարեկան երեխաներին: Դա պայմանավորված է նրանով, որ այդ տարիքում վեստիբուլյար ապարատը դեռ շատ լավ զարգացած չի լինում: Կոտրվածքների մեծ մասը հիմնականում` մոտ 60-65 տոկոսը բաժին է ընկնում վերին վերջույթներին: Այստեղ պետք է հաշվի առնել այն, որ երեխաների շրջանում առանձնահատուկ կոտրվածքների ձեւեր կան, քանի որ երեխաների ոսկորները մշտական աճման մեջ են գտնվում: Այդ առումով մենք ունենում ենք կոտրվածքներ աճման զոնաներից, որոնք կոչվում են էպիֆիզիոլիզներ, կամ օսթեոէպիֆիզիոլիզներ: Ունենում ենք նաեւ ենթավերնոսկրային կոտրվածքներ, երբ վերնոսկրը մնում է, բայց ոսկորը կոտրվում է: Իսկ ընդհանուր առմամբ մանկական տրավմատիզմը տարեց-տարի աճելու հակում ունի: Դա պայմանավորված է ակտիվ խաղերի եւ սպորտաձեւերի բազմազանության ավելացմամբ եւ նրանց մեջ ավելի շատ երեխաների ընդգրկվելու փաստով: Այդ առումով անհրաժեշտ է մեծացնել ֆիզկուլտուրայի ուսուցիչների եւ սպորտի մարզիչների ուշադրությունը անվնաս մարզելու ուղղությամբ, ինչպես նաեւ սովորեցնել առաջին բուժօգնության հիմունքները:
- Կան տրավմաներ, որոնք ամբողջությամբ բուժման ենթակա չեն:
- Ընդհանուր առմամբ, բոլոր տրավմաներն էլ բուժելի են: Այստեղ հարցը նրանում է, որ պետք է բուժումը կազմակերպել այնպես, որպեսզի խուսափենք հետագա բարդություններից: Կարեւորն այն է, որ ոչ միայն իդեալական բուժում կազմակերպվի, այլեւ լավ կազմակերպվի հետվիրահատական բուժումը: Դժվար են բուժվում այն կոտրվածքները, որոնք հետագայում բարդանում են օստեոմելիտներով (ոսկրի թարախային բորբոքում): Դա հանդիպում է հատկապես այն երեխաների մոտ, ովքեր ունեն ցածր իմունիտետ: Հարկ եմ համարում նշել այն փաստը, որ շատ կարեւոր է առաջին բուժօգնության ճիշտ  կազմակերպումը տեղում եւ անմիջապես մասնագիտացված մանկական կլինիկա դիմելը:
- Մանկական տրավմատոլոգիայի ոլորտում կա մասնագետների պակաս:
- Այո, մանկաբուժության մեջ, մանկական բժիշկների կարիք ու պակաս կա: Ես նկատի ունեմ ոչ միայն մանկական տրավմատոլոգիայում, այլեւ ընդհանուր մանկաբուժության մեջ: Նման իրավիճակի առաջացման պատճառն այն է, որ մեր Բժշկական համալսարանում փակվեց մանկաբուժության ֆակուլտետը,  եւ, փաստացի, մենք մանկական բժիշկների նոր շրջանավարտներ չենք ունենում: Այս առումով, կարծում եմ, որ այս խնդիրները տարեցտարի կմեծանան, քանի որ մանկաբույժներից շատերն արդեն բավականին պատկառելի տարիքի են եւ նրանց փոխարինողները քիչ են: Այդ առումովª մանկաբուժական ծառայությունը այսօր վտանգված է: Չնայած Բժշկական համալսարանը բավականին լուրջ քայլեր նախաձեռնում է: Քանի որ մանկաբուժության մեջ փորձ ունենալու պարտադիր պայմանն իրոք էական է: Այսինքն մանկաբույժները ոչ միայն գիտելիքներ պետք է ունենան, այլեւ շատ կարեւոր է նրանց փորձը, որպեսզի կարողանան ճիշտ եւ անհատական բուժում կազմակերպեն ցանկացած հիվանդի համար:
- Եվ վերջում, ինչ ակնկալիքներ ունեք Առողջապահության նորանշանակ նախարարից:
- Նոր նշանակված նախարարից իմ ակնկալիքները միայն դրական են: Առաջին հերթին դա պայմանավորված է նրանով, որ նորանշանակ նախարարը շատ խելացի, ինտելիգենտ ընտանիքից է, ինքն էլ եռանդով լի: Համոզված եմ, որ նա ծանոթ է այսօրվա կլինիկաներում տիրող պայմաններին, եւ այդ ուղղությամբ համապատասխան քայլեր, կարծում եմ, անպայման կանի:

ԻԼՈՆԱ ԱԶԱՐՅԱՆ