ԱՄՆ-Ն ԵՎ ԵՎՐԱՄԻՈՒԹՅՈՒՆԸ ՊԱՀՈՒՄ ԵՆ ՎՐԱՍՏԱՆԻ ՆԱԽԿԻՆ ՀԱՆՑԱՎՈՐ ԻՇԽԱՆՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻՆ

ԱՄՆ-Ն ԵՎ ԵՎՐԱՄԻՈՒԹՅՈՒՆԸ ՊԱՀՈՒՄ ԵՆ ՎՐԱՍՏԱՆԻ ՆԱԽԿԻՆ ՀԱՆՑԱՎՈՐ ԻՇԽԱՆՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻՆ

Վերջերս Լյուքսեմբուրգում տեղի ունեցած հանդիպման ժամանակ Եվրամիության արտգործնախարարները անդրադարձել են Մոլդովային եւ Վրաստանին` նշելով, որ այս երկու երկրները կարող են ժամանակի ընթացքում դառնալ ԵՄ անդամ-երկիր: Խոսվել է նաեւ ԵՄ Ասոցացման պայմանագրի կարեւորության մասին, որը Վրաստանի եւ Մոլդովայի կողմից նախատեսվում է ստորագրել ոչ ուշ, քան հունիս ամսին: Այս իրավիճակը, երբ Վրաստանը ակտիվորեն պատրաստվում է գնալ Եվրաասոցացման, իսկ Հայաստանը շուտով Մաքսային միության մաս կկազմի, թե ի՞նչ կերպ կարող է ազդել Հայաստան-Վրաստան, ինչպես նաեւ Վրաստանում հայ համայնքի եւ վրացական իշխանությունների հարաբերությունների վրա, «Իրավունքը» պարզեց Վրաստանի հարցերով փորձագետ ՋՈՆԻ ՄԵԼԻՔՅԱՆԻՑ.

- Նախ նշեմ, որ վիզային ռեժիմ չի լինելու, եւ հայ համայնքի ներկայացուցիչները կարող են ազատ գնալ եւ վերադառնալ Վրաստան: Նույնիսկ նրանց համար, ովքեր ստացել են հայկական անձնագիր եւ քաղաքացիություն` օրենսդրական նախաձեռնություն կա ԱԺ ՀՀԿ խմբակցության պատգամավոր Շիրակ Թորոսյանի կողմից, որ ինչ-որ չափով իրենք էլ թոշակ ստանան նաեւ Հայաստանում: Ինչ վերաբերում է Հայաստան-Վրաստան հարաբերություններին, Վրաստանի նախագահի Հայաստան այցելությունից հետո քաղաքական որոշ հարցերի պատասխաններ տրվել են, եւ ինձ չի թվում, որ կարող են ինչ-որ խնդիրներ լինել: Բոլորն էլ հասկանում են, որ մեր արտաքին քաղաքական շահերից է բխում ՄՄ-ին անդամակցելու ու Եվրասիական միությանը միանալու որոշումը, նույնն էլ իրենց որոշումը` դեպի ԵՄ գնալու: Մենք պետք է հասկանանք, որ կորցնելով իրենց տարածքները` Վրաստանը ՄՄ եւ Եվրասիական միություն չէր ձգտի, եւ դա շատ բնական է: Իրենք փորձում են այլընտրանք գտնել, իսկ դա Եվրամիությունն ու ՆԱՏՕ-ն է: Ինչը կապված է տնտեսական ոլորտի հետ, այս պահի դրությամբ հնարավոր է Հայաստանի ավելի քան 900 ապրանքներ դուրս գան 9 հազար ապրանքների շարքից, որը շատ կարեւոր է ՀՀ-ի համար` ռազմավարական առումով: Այդ ամենը եւս կարող է ազդել հայ-վրացական առեւտրի որոշ ապրանքների վրա: Տնտեսական հարաբերությունների, առեւտրի վրա, իհարկե, կարող է ազդեցություն ունենալ, բայց այս պահի դրությամբ կախված է, թե ինչքանով Հայաստանի Հանրապետությունը ՄՄ անդամակցության եւ Եվրասիական միության մաս կազմելու գործընթացում կկարողանա իր խնդիրները առաջ տանել եւ փորձել ինչ-որ շահավետ լուծումներ ստանալ: Եվ նույնը Վրաստանը, եթե փորձի Հայաստանի հետ կապված` Եվրամիության հետ որոշ կոնսենսուսի գալ: Վրաստանին, ինձ թվում է, ավելի հեշտ կլինի, քանի որ այն դեռեւս նույն ֆորմատի մեջ է` տարբեր մակարդակի հարաբերություններում, բայց Եվրամիության հետ մենք դեռեւս հարաբերվում ենք եւ հրաժարվելով ԵՄ Ասոցացման պայմանագրից` չենք հրաժարվում հարաբերություններից, ինչը ԵՄ-ն, կարծում եմ, պետք է հասկանա, եւ նվազագույն ձեւով ազդի մեր միջպետական հարաբերությունների վրա: Բայց այդտեղ ուրիշ խնդիրներ կան` կապված գյուղմթերքի հետ, որոնք Եվրամիության կամ Մաքսային միության հետ որեւէ կապ չունեն: Թուրքական էժան ապրանքը Վրաստան է բերվում, եւ որոշ ուժեր թույլ չեն տալիս հայկական գյուղմթերքը մուտք գործի Վրաստան: Այդպիսի քայլեր արվում են, եւ մենք պետք է հասկանանք, որ խոշոր տնտեսական միավորում է Թուրքիան եւ իրենց ազդեցությունն ունեն Վրաստանում:

- Պարոն Մելիքյան, իսկ հնարավո՞ր է, որ մի Մայդան էլ Վրաստանում լինի, ինչը շրջադարձային կլինի ռուս-վրացական հարաբերությունների համար:

- Ինձ թվում է` նախ նոր իշխանությունները թույլ չեն տա, եւ երկրորդ` նախկին իշխանություններն այդքան էլ սատարող չունեն, որպեսզի որոշակի լուրջ բացասական քայլերով արդյունքի հասնեն: Եթե որոշակի բարեփոխումներ արվեցին, «Միացյալ ազգային շարժումը» չի ունենա լծակներ, որ դրանք օգտագործի: Այս պահի դրությամբ իրենք կարողանում են միայն մի փոքր իրենց պահպանված զգալ, քանի որ ԱՄՆ-ն եւ Եվրամիությունը փորձում են միջամտել նախկին վրացական իշխանությունների դեմ դատական գործընթացին` ասելով, որ պետք չի այդպիսի ցուցադրական դատական գործեր հարուցել, ինչպես Սահակաշվիլիին հետաքննության հրավիրելն է եւ այլն:

- Ի դեպ, վերջերս հարցաքննության համար դատարան էր կանչվել Սահակաշվիլին, ի՞նչ եղավ այդ պատմությունը:

- Նա հրաժարվեց նույնիսկ «սկայպով» հանդիպել: Իրեն որպես վկա էին կանչել դատարան, բայց քանի որ Սահակաշվիլին չարձագանքեց, այդ հարցի հետ կապված որոշակի խնդիրներ եղան: Բայց այդ ամենը եւս փակվեց, որովհետեւ միջամտեցին տարածաշրջանից դուրս որոշ երկրներ եւ դեսպանատներ: Եվրամիությունը եւ ԱՄՆ-ն պահում են նախկին վրացական ուժերին, որպեսզի գոնե նախկին նախագահին ձեռք չտան:

- Այսինքն` մի շարք հանցանքների մեջ մեղադրվող Սահակաշվիլուն ճաղերի հետեւում չե՞նք տեսնի:

- Դժվար թե:

ՀՐԱՆՏ ՍԱՐԱՖՅԱՆ