ՑԵՂԱՍՊԱՆՈՒԹՅԱՆ ԹԵՄԱՆ ԱՆՏԵՍՎԱԾ Է ՀԱՅԱՍՏԱՆՅԱՆ ՖԻԼՄԵՐՈՒՄ
Արխիվ 12-16ՖԻԼՄԵՐՈՒՄ
Հաջորդ տարի կլրանա Ցեղասպանության 100-րդ տարելիցը, սակայն մինչեւ այսօր կարծես ոչ մի հզոր գործ այդպես էլ չծնվեց թե° կինոյի, թե° թատրոնի եւ թե° երաժշտության բնագավառում: Ինչն էր պատճառը, որ Ցեղասպանության կրողները լինելով` այդպես էլ չունեցանք մի հզոր գործ, մեծ արվեստագետների կողմից, որը կարտահայտեր իրական ողբերգությունն ու ցավը: Խորհրդային ժամանակաշրջանում, ճիշտ է` ծածուկ, բայց գոնե որոշ մեծ արվեստագետների կողմից ծնվեցին գործեր. թեմային անդրադարձավ Սեւակը, Չարենցը, Իսահակյանը, Մարտիրոս Սարյանը... Իսկ այսօր, երբ բոլորն աջ ու ձախ ազատ արտահայտվում են, ցավոք, թեման կարծես անտեսված է: Չգիտես ինչու, Ցեղասպանության մասին մինչեւ այսօր միայն օտարների կողմից ունենք հզոր գործեր ու մի քանի ֆիլմեր: Իսկ ի±նչն է խանգարում հայերիս, որ մենք էլ նկարահանենք ֆիլմեր` Հայոց ցեղասպանության մասին.
Կինեմատոգրաֆիստների միության նախագահ ՌՈՒԲԵՆ ԳԵՎՈՐԳՅԱՆՑ - Անկեղծ ասած, ինքս էլ չգիտեմ պատճառը: Այս եւ մյուս տարի մոտավորապես 12 ֆիլմից տասը նվիրվում է այդ թեմային, բայց լիամետրաժ ֆիլմ, այդպես էլ չստացվեց: Ես արդեն 20 տարի է դրա մասին խոսում եմ: Մի ուրիշ հարց էլ կա, եթե մենք այդպիսի ֆիլմ անենք, եւ այն չի ցուցադրվելու օտար երկրներում, իմաստ ունի± էլ այդ ֆիլմը նկարահանել: Միակ բանն այն է, որ պիտի որեւէ երկրի հետ համատեղ անենք: Իսկ դրա մասին արդեն պետք է կառավարությունը մտածի: Հակառակ դեպքում` ինքներս մեզ համար նկարահանենք ու մեզ ցույց տա±նք, տանենք Կիրովական ու Լենինական ցույց տանք, որ նման բան է եղե±լ, մենք գիտենք այդ մասին: 3-4 օտարների կողմից հոյակապ ֆիլմեր է նկարահանված Գերմանիայում, ԱՄՆ-ում, ի±նչ ասեմ, հայի բախտ է: Գրականության մեջ էլ չկա, պոեզիայում միայն մի քանի գործ գա, օտարներն են, սկսած Ֆ. Վերֆելից, անդրադարձել Հայոց ցեղասպանությանը: Ես 25 տարի է ուզում եմ այդ թեմայով ֆիլմ նկարահանել, քանի անգամ դիմել եմ, բայց արձագանք չեմ ստացել: Սցենարներ էլ գրած ունենք, դա շատ լուրջ գործ է: Մենք նույնիսկ մի խումբ մարդկանց հավաքեցինք` մասնագետների, պրոֆեսորների, ուրիշ երկրներից հայերի, բայց հետո դրանից այն կողմ չշարժվեց: Առաջին հերթին պիտի ֆինանսավորվի, եթե դա լինելու է մեր ստուդիայի հաշվին, որը կոպեկներ է տալիս, անհնարին է: Պիտի, օրինակ, հատուկ գումար տրամադրվեր` մոտ 150 հազար դոլար, որ լիամետրաժ մեծ ֆիլմ նկարահանավեր, բայց...
Ազգային կինոկենտրոնի տնօրեն ԳԵՎՈՐԳ ԳԵՎՈՐԳՅԱՆ - Հիմա մենք ահագին ծրագիր ունենք, այդ թեմայով մի քանի նախագծեր` մեր մասնակցությամբ, արդեն նկարահանվում է 2 վավերագրական ֆիլմ` ՙՀիշատակի պատը՚ եւ ՙԲանտարկված հոգիները՚: Լավ ծրագրեր են, արդեն պայմանավորվածություն կա բոլոր երկրների դեսպանների հետ, անձամբ եմ մասնակցել այդ բանակցությանը: Նախագիծ կա չեխերի կողմից, նրանք հենց հիմա Հայաստանում են, նկարահանում են ՙՑեղասպանության հավերժական թախիծը՚ լիամետրաժ ֆիլմը: Այն արդեն նկարահանվել է Թուրքիայում, Լիբանանում, Ֆրանսիայում, հիմա էլ Հայաստանում է նկարահանվում: Ռոբերտ Գետիկյանն է այդ թեմայով ֆիլմ նկարահանում, որտեղ որոշակի մասնակցություն ունենք, մենք էլ մեր ներդրումն ունենք այդ ֆիլմում: Նախատեսվում է նաեւ նկարահանման ՙՄշո ճառընտիր՚ անիմացիոն ֆիլմը` Սերժ Ավետիքյանի ռեժիսուրայով: Այնպես որ, բավականին ֆիլմեր ու ծրագրեր կան Հայոց ցեղասպանության թեմայով, որոնք մի քիչ ավելի ուշ հստակ կդառնան, բայց որ 100-ամյա տարելիցին մեր մասնակցությամբ կունենանք մի քանի մեծ ֆիլմ, միանշանակ է:
ԼԻԼԻԹ ԵՂԻԱԶԱՐՅԱՆ

