ՙՙՀԱՐԱՎԿՈՎԿԱՍՅԱՆ ԵՐԿԱԹՈՒՂՈՒ՚ ԳՈՐԾՈՒՆԵՈՒԹՅՈՒՆԸ ԴԵՌ ՄԻԱՅՆ ՎՆԱՍԱԲԵՐ Է՚

ՙՙՀԱՐԱՎԿՈՎԿԱՍՅԱՆ ԵՐԿԱԹՈՒՂՈՒ՚ ԳՈՐԾՈՒՆԵՈՒԹՅՈՒՆԸ ԴԵՌ ՄԻԱՅՆ ՎՆԱՍԱԲԵՐ Է՚

Արդեն 6 տարի է, ինչ Հայաստանի երկաթուղային համակարգը ղեկավարում է ՙՌուսական երկաթուղիները՚, ավելի կոնկրետª նրա կողմից այդ նպատակով ստեղծված ՙՀարավկովկասյան երկաթուղի՚ ընկերությունը: Սկսելով մեր զրույցը ընկերության գլխավոր տնօրեն Վիկտոր Ռեբեցի հետ, նախ խնդրեցինք մեկնաբանել, թե այդ 6 տարիներն ինչ տվեցին հայաստանյան երկաթուղային համակարգին եւ, մյուս կողմից` ռուսական կառավարչին:
-Նախ` ՙՌուսական երկաթուղիների՚ մասով նկատեմ, որ ՙՀարավկովկասյան երկաթուղի՚ ընկերության գործունեությունը, ցավոք, հնարավոր չէ դիտարկել որպես բիզնես-գործունեություն. բիզնես այստեղ պարզապես չկա: ՙՌուսական երկաթուղիներն՚ այս ուղղությամբ պարզապես կյանքի են կոչում Հայաստանի եւ Ռուսաստանի միջեւ առկա ռազմավարական համագործակցության ուղղություններից մեկը: Մենք, ըստ էության, երկու երկրների միջեւ ձեւավորված այդ մեծ եւ ջերմ պետական քաղաքական հարաբերությունների կրողներից մեկն ենք:
Եվ ըստ այդմ էլ մեր ընթացիկ տնտեսական գործունեությունը դեռ միայն վնասաբեր է: Ավելի կոնկրետª հայաստանյան գործունեության սկզբից առ այսօր ընկերության վնասները կազմել են մոտ 8 միլիարդ դրամ եւ առանց վնասների գործունեության մակարդակին հասել ենք երեք տարի առաջ: Սակայն անվնաս գործունեություն ասելով` ամենեւին էլ նկատի ունեմ ոչ թե շահութաբերություն, այլ որ ֆինանսական հաշվեկշիռը զրոյական կարգի է: Մեր գործունեության նախնական կանխատեսումները կառուցված էին Հայաստանի արտաքին երկաթուղային ելքերի հնարավոր բացման վրա: Սակայն ներկայումս հայտնի է, որ գործում է միայն վրացական ուղղությունը, որը հենց Վրաստանով էլ սահմանափակվում է: Եվ այս իրողությունները, իհարկե, լրջորեն սահմանափակում են մեր ընկերության բիզնես-հնարավորությունները եւ հեռանկարները: Առհասարակ երկաթուղային բեռնափոխադրումներն առավել էֆեկտիվ են դառնում մեծ ծավալներով բեռները մեծ հեռավորություններ տեղափոխելու պարագայում, իսկ կարճ տարածություններ ու փոքր բեռների պարագայում ավելի էֆեկտիվ են ավտոմոբիլային բեռնափոխադրումները: Ահա հենց այդª մեծ բեռների եւ հեռավորությունների բաղադրիչն է, որ այսօր չունենք:
Սակայն առկա հնարավորությունների սահմաններում այս տարիներին զգալի ձեռքբերումներ արձանագրել ենք: Եվ հիմնականը. հայաստանյան ընդհանուր բեռնափոխադրումների մեջ մեր մասնաբաժինը 27 տոկոսից հասել է 31 տոկոսի, այսինքնª տարեկան տեղափոխում ենք մոտ 3,25 միլիոն տոննա բեռներ: Եվ սա այն պարագայում, երբ, օրինակ, Եվրոպայում երկաթուղու մասնաբաժինը ընդհանուր բեռնափոխադրումների կառուցվածքում չի գերազանցում 15 տոկոսը: Այսպիսովª ունենք բավականին արտահայտիչ դրական դինամիկա, ինչը վկայում է, որ ընկերությունը սակագնային, մարկետինգային եւ այլ տեսանկյուններից վարում է հավասարակշռված քաղաքականություն:
Արդյունքումª ՙՀարավկովկասյան երկաթուղի՚ ընկերության գործունեությունը, ըստ էության, կարելի է համարել ՙՌուսական երկաթուղիների՚ կողմից իրականացվող ուղղակի ներդրումային ծրագիր, որի նպատակն էհայաստանյան երկաթուղային համակարգի առողջացումը, ենթակառուցվածքների զարգացումը եւ այլն:
- Այն, որ հայաստանյան սահմանափակ տնտեսության, արտաքին ելքերի բացակայության, տրանզիտային բեռնափոխադրումների բացակայության, մյուս կողմից էլª երկաթուղային համակարգում մեծ ներդրումների անհրաժեշտության պարագայում դժվար թե լուրջ շահույթների հույսեր ունենաք, հասկանալի էր: Բայց մեկ է, այս իրավիճակում անգամ հատկապես վերջին ժամանակներս հայտնվել եք հաճախակի քննադատության թիրախում:
- Եթե խոսքը առողջ, ինչ-որ բան շտկելու նպատակով արված մասնագիտական քննադատության մասին լինի, ապա միայն կողջունենք: Վերջին հաշվով մենք գործունեություն ենք ծավալում պետության ռազմավարական նշանակության ոլորտում եւ հասկանալի է, որ պետությունը, հասարակությունը պետք է լինեն այդ գործընթացի մեջ: Եվ հենց այդ նպատակով է, որ թեեւ ՙՀարավկովկասյան երկաթուղին՚ հանդիսանում է ՙՌուսական երկաթուղիների՚ 100 տոկոսանոց դուստր ձեռնարկությունը, այնուամենայնիվ ՙՌուսական երկաթուղիների՚ ղեկավարության առաջարկով տնօրենների խորհրդի անդամի տեղերից մեկը տրվել է Հայաստանին: Իսկ դա նշանակում է, որ մենք ցանկանում ենք Հայաստանի նկատմամբ ծավալել առավելագույնս թափանցիկ գործունեություն: Դրա հետ մեկտեղ մեր տարեկան աուդիտներն անցկացվում են այդ ոլորտի համաշխարհային առաջատար ընկերությունների կողմից, որոնց եզրակացությունները չեն կարող կասկածի տակ առնվել:
Բայց այս իրավիճակում անգամ, ինչպես նշեցիք, հնչում են առանձին քննադատություններ, որոնց հետ դժվար է հաշտվել: Օրինակ` վերջին նման քննադատություններից մեկը վերաբերում է նրան, թե ընկերությունն իր աշխատակիցների շրջանում մասնագիտական ատեստացիաներ է անցկացնում: Նախª աշխարհում կա± քիչ թե շատ չափով խոշոր որեւէ ընկերություն, որը պարբերաբար ատեստացիաներ չանցկացնի, չզբաղվի իր կադրերի մասնագիտական մակարդակի բարձրացմամբ եւ այդ ուղղությամբ պարբերաբար տարբեր միջոցառումներ չկազմակերպի: Երկրորդը. կա± նման ընկերություն, որը եթե նման ատեստացիաների արդյունքում պարզի, որ իր այս կամ այն մասնագետը չի համապատասխանում իր դիրքին, նրան թողնի այդ աշխատանքին: Եվ ահա մեզ քննադատում են, թե այդ ատեստացիաների արդյունքում բազում մասնագետների ենք աշխատանքից հեռացրել: Բայց նշեմ, որ չնայած վատ մասնագետին աշխատանքից ազատելու բոլոր իրավունքներն ունենալուն, մենք, այնուամենայիվ, այդ ուղղությամբ չենք գնացել, այսինքն նման պնդումները բացահայտ կեղծիք են: Իրոքª մարտ ամսին եռամյա ընդմիջումից հետո մեր որոշ առանցքային ուղղությունների մոտ 400 մասնագետների հետ ատեստացիաներ անցկացրել ենքª մեր ներքին ռեֆորմների շրջանակներում: Ատեստացիոն երեք հանձնաժողովները ղեկավարել են` իմ առաջին տեղակալը, ընկերությանը գլխավոր ինժեներն ու ես: Արդյունքումª եղած բոլոր թերություններով հանդերձ, ատեստացիան չանցավ ընդամենը 10 մարդ: Ընդ որում, նրանց ոչ թե ազատել ենք աշխատանքից, այլ տեղափոխել այլ, իրենց ընդունակություններին ավելի համապատասխան աշխատանքի: Բայց հրապարակավ խոսում են տասնյակ աշխատանքից ազատվածների մասին:
Կամ, աշխատավարձերի հետ կապված էր վերջերս քննադատություն հնչում: Ընթերցողի համար անհետաքրքիր կլինի լսել, թե ինչպես են ձեւավորվում մեր աշխատավարձերը, թեեւ անհրաժեշտության դեպքում կարող եմ դա էլ մանրամասնել: Բայց որոշ ցուցանիշներ ներկայացնեմ. օրինակª բեռնափոխադրող մեքենավարը, եթե մինչ մեր կառավարումըª 2008թ.-ին միջին հաշվով ստանում էր մոտ 125 հազար դրամ աշխատավարձ, իսկ նրա օգնականըª մոտ 93, ապա նրանց աշխատավարձն անցած տարեվերջին հասել է մոտ 287 եւ 220 հազար դրամի. նման աճ հայաստանյան տնտեսության այլ ոլորտներում այս տարիներին արձանագրվե±լ է: Ընդ որում, աշխատավարձերի նման աճն այն դեպքում է, երբ, ինչպես նշեցինք, բիզնեսի տեսանկյունից մենք այդպիսի խնդիրներ ունենք:

ՔԵՐՈԲ ՍԱՐԳՍՅԱՆ