ՏՐԱՆՍՆԱԽԻՆ ՄԻ ԻՍԿԱԿԱՆ ՓՈՐՁՈՒԹՅՈՒՆ Է ՍՊԱՍՎՈՒՄ

ՏՐԱՆՍՆԱԽԻՆ ՄԻ ԻՍԿԱԿԱՆ ՓՈՐՁՈՒԹՅՈՒՆ Է ՍՊԱՍՎՈՒՄ

Ինչպես հայտնի է, Երեւան-Աբովյան 259 համարի երթուղին սպասարկող ՙՔինգ դելյուքս՚ ընկերության սեփականատեր Արթուր Հարությունյանը` ՙՊալաչն՚ ընտանյոք հանդերձ, ֆրֆռում է արտասահմաններում` ՙնավսյակի՚ գերադասելով այնտեղից հետեւել իր եւ ՙԳագիկ Ծառուկյան՚ բարեգործական հիմնադրամի ավտոբուսների հետ կապված հայտնի վեճի պաշտոնական ընթացքին: Սակայն երեւում է, որ Պալաչը դեռ բավականին երկար է դրսերում ՙոտքը կախ գցելու՚, քանի որ Տնտեսական մրցակցության պաշտպանության հանձնաժողովի փոխարեն լուծումներ պետք է սպասել Գագիկ Բեգլարյանից:
Համենայնդեպս ՏՄՊՊՀ-ն, որն ուսումնասիրություններ էր կատարում այդ երթուղում, երեկվա նիստում որոշեց իր աշխատանքների արդյունքները փոխանցել ՀՀ Կապի եւ տրանսպորտի նախարարությանը: Բացատրությունն այն է, որ ուսումնասիրությունները ցույց են տվել, որ այստեղ չկան գերիշխող դիրք ունեցող սուբյեկտներ, այսինքն` խնդիրը ՏՄՊՊՀ-ի լիազորությունների շրջանակներում չէ: Այսինքն` Պալաչը պետք է դրսերում ՙլռվի՚, քանի դեռ գործը ՙգնում՚ է դեպի նախարարություն, այնտեղ էլ կամաց-կամաց կորոշեն ընթացք տալ, հետո էլ` ինչ անել: Մի խոսքով` ահագին ժամանակ է պետք:
Սակայն մինչ այդ ամենը նկատենք, որ այսօր արդեն այդ վեճի մասին ինչ-որ պատկերացումներ կարելի է կազմել: Նախ նկատենք, որ ՏՄՊՊՀ-ն չի հայտարարում, թե այստեղ խախտումներ չկան: Ավելին` այն փաստը, որ ուսումնասիրությունները փոխանցվել են պատկան նախարարությանը` լուծումներ տալու համար, արդեն իսկ անուղղակիորեն վկայում է, որ խնդիրներ այստեղ, այնուամենայնիվ, ՏՄՊՊՀ-ն հայտնաբերել է: Ի դեպ, հանձնաժողովին մոտ կանգնած մեր որոշ աղբյուրներ էլ են դա հաստատում` հավելելով մի շարք ուշագրավ մանրամասներ:
Սկսենք նրանից, որ հանձնաժողովի ուսումնասիրություններն իրականացվել են մոտավորապես այսպես. խումբը մի կողմից գիծ դուրս եկած ինչպես ընկերության, այնպես էլ` բարեգործական հիմնադրամի տրանսպորտային միջոցների քանակն է մի քանի օր շարունակ հաշվառել: Ապա թե բարեգործական հիմնադրամի ավտոբուսները կանգառներ կատարո±ւմ են այն բոլոր կանգառատեղերում, որտեղ, համաձայն երթուղին շահագործելու ՙՔինգ դելյուքսի՚ իրավունքի, պետք է կանգառ կատարեն վերջինիս ավտոբուսները: Ուսումնասիրողները նաեւ երթեւեկել են ընկերության ու բարեգործական հիմնադրամի ավտոբուսներով, ստուգել, թե ինչ քանակի  մարդկանց են տեղափոխում, հատկապես հիմնադրամի ավտոբուսներից ովքեր են օգտվում եւ այլն: Եվ ահա, ըստ մեր աղբյուրների, ուսումնասիրությունների եզրակացոսւթյունները ամենեւին էլ հիմնադրամի օգտին չեն: Առաջին հիմնական խնդիրն այն է, որ բարեգործական հիմնադրամի ավտոբուսները չունեն ուղեւորափոխադրումների լիցենզիա: Անշուշտ` կոնկրետ այս կամ այն երթուղի բարեգործական նպատակով դուրս գալու համար նման լիցենզիան պարտադիր չէ: Սակայն առհասարակ հասարակական ուղեւորափոխադրումներ իրականացնելու առումով պետական թույլտվության անհրաժեշտությունը, այնուամենայնիվ, կա: Բանն այն է, որ մինչ մարդկանց տեղափոխելու համար տրանսպորտային միջոցներըª անկախ դրանք բարեգործական են, թեª կոմերցիոն, պետք է համապատասխանեն մի շարք չափորոշիչների. մեքենայի տեխնիկական վիճակը, մաքրությունը, վարորդների մասնագիտական մակարդակը, մարդկանց անվտանգության հետ կապված եւ այդ կարգի խնդիրներ պետք է համապատասխանեն պետական չափորոշիչներին: Կոմերցիոն տրանսպորտի այդ համապատասխանությունը ուսումնասիրվում է լիցենզավորման փուլում: Փաստացի դա արվում է թե չէ, կամ իրականում մեր ուղեւորափոխադրող տրանսպորտն առհասարակ ինչքանո±վ է համապատասխանում այդ նորմերին, անշուշտ դա էլ էական խնդիր է: Սակայն կոնկրետ օրինակում փաստն այն է, որ քանզի բարեգործական ավտոբուսները լիցենզիա չունեն, ուրեմն իրավական տեսանկյունից արդեն իսկ խնդրահարույց են համարվում հիշատակված նորմատիվների առումով: Երկրորդը. մեր նույն աղբյուրը պնդում է նաեւ, որ ուսումնասիրությունները ցույց են տվել, որ բարեգործական ավտոբուսները ուղեւորներ են նստեցնում-իջեցնում բոլոր այն կանգառներում, որտեղ սպասարկում են նաեւ երթուղու ավտոբուսները: Ընդ որում` ավտոբուսների թիվն էլ մոտավորապես հավասար են: Այսինքն` բարեգործական ավտոբուսների գործունեությունը հավասարվել է երթուղու ավտոբուսներին: Դա այն դեպքում, երբ բարեգործությունը, ըստ հայաստանյան գործող օրենսդրության, պետք է հստակ կանոնակարգվի, մասնավորապես դրա պայմանները, թե կոնկրետ ում է հասցեագրված, ինչ ժամանակահատվածով, հաճախակիությամբ եւ այլն: Ավելին, այս ամենը պետք է կանոնակարգվի նաեւ կառավարությանը կից գործող բարեգործական հանձնաժողովի կողմից:
Կան էլի մի քանի մանր ու մեծ թերացումներ, եւ այս բոլորն ամենեւին էլ հիմնադրամի բարեգործական ուղեւորափոխադրումների օգտին չեն: Այլ հարց է, թե տվյալ իրավիճակին ինչ աչքով կնայի Տրանսպորտի եւ կապի նախարարությունը: Մի խոսքով` Գագիկ Բեգլարյանին մի իսկական փորձություն է սպասվում` հաշվի առնելով այս թեմայի հասարակական հնչեղությունը:

ՔԵՐՈԲ ՍԱՐԳՍՅԱՆ