ՇԱՆՍԵՐ ՊԵՏՔ Է ՈՒՆԵՆԱՆ ԾԱՆՐՈՐԴՆԵՐԸ, ԸՄԲԻՇՆԵՐԸ...

ՇԱՆՍԵՐ ՊԵՏՔ Է ՈՒՆԵՆԱՆ ԾԱՆՐՈՐԴՆԵՐԸ, ԸՄԲԻՇՆԵՐԸ...

Երեքշաբթի օրվա ՙԻրավունքում՚ հրապարակել էինք մի հատված ֆիզիկական կուլտուրայի հայկական պետական ինստիտուտի պրոռեկտոր, պատմական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր ՄԻՔԱՅԵԼ ԻՍՊԻՐՅԱՆԻ հետ  կայացած հարցազրույցից: Ներկայացնում ենք շարունակությունը:
- Որն է եղել նորանկախ Հայաստանի առաջին օլիմպիադան:
- Ասում են` 1996-ին է եղել, բայց դա սխալ է. առաջին խաղերը, որտեղ մեծ հաջողության ենք հասել անկախությունից հետո, 1992 թվականի օլիմպիական խաղերն էին: Մինչ խաղերը Մինսկում տեղի ունեցավ ԱՊՀ երկրների Մինիստրների խորհրդի նախագահների խորհրդակցություն, որին մասնակցեց նաեւ Խոսրով Հարությունյանը: Վերադարձավ, իմացանք, որ մենք էլ ենք մասնակցելու որպես անկախ Հայաստան, բայց ԱՊՀ կազմում: Սկզբից մեր դրոշակակիրը Հրաչյա Պետիկյանն էր, չորս մասնակից էին ու նաեւ Ալբերտ Ազարյանն էր, ես եւ սպորտկոմիտեի նախագահ Ռաֆիկ Թորոյանը: Ստացանք ՙՀայաստան՚ գրած պաշտոնական ցուցանակ... Հրաչյա Պետիկյանը, Մնացական Իսկանդարյանը, Միլիտոսյանը դարձան օլիմպիական չեմպիոն: Երբ վերջինս դարձավ չեմպիոն, դահլիճում միակ հայը ես էի, հանրահայտ Վասիլի Ալեքսեեւն էլ մարզիչն էր, հարցրեցի` իսկ դրոշ կա±, ասաց` սպասի°ր: Գնաց, եկավ, ասաց. ՙԿա°, մի° անհանգստանա՚: Օլիմպիական ոսկուն անչափ մոտ էր նաեւ ըմբիշ Ալֆրեդ Տեր-Մկրտչյանը. արդեն հաղթում էր, տակից պարտեր էր նստած, մեկ էլ նայեց` ժամանակն սպառվում էր, թուլացավ, մրցակիցը հնարք կիրառեց ու... 1992 թվականին բոլոր հայ չեմպիոնների պատվին բարձրացել է հայկական դրոշը, եւ հնչել է Հայաստանի օրհներգը: Ինձ էլ տվեցին ԽՍՀՄ վաստակավոր մարզչի կոչում: Ու մեր հիմնական հաջողություններն սկսվել են 1992 թվականին` այդ ծանր, սարսափելի տարիներին, երբ երեք ոսկի մեդալ բերեցինք:
- Իսկ ընդհանրապես ի±նչ խնդիրներ կան հայկական սպորտում:
- Սպորտը շատ լուրջ բնագավառ է, սպորտով զբաղվում են բոլորը` փոքրից մինչեւ ամենազառամյալը, եւ սպորտի ղեկավարները պետք է լինեն ամենաուժեղ, խելոք մասնագետները: Ցավոք, ԽՍՀՄ-ից սկսած մինչեւ հիմա  Հայաստանի սպորտի կառավարման ձեւը 15 անգամ փոխվել է, ամեն ինչ խառնվել է իրար... Ամենածանրը սպորտի համար եղել է 1959-68թթ., երբ պետությունը ձեռ քաշեց սպորտից, ստեղծվեց ընդամենը հասարակական կազմակերպություն: Հետո գլխի ընկան, 1968 թվականին սպորտին նորից պետական կարգավիճակ տվեցին... Այսօր մենք չունենք ֆիզիկական կուլտուրայի, սպորտի զարգացման լուրջ ծրագիր, մոտավորապես 3-4 տարի առաջ կառավարություն տարանք մի ծրագիր, որի մեջ առնվազն 18-20 տեղ նշումներ էի կատարել. լիքը թյուրիմացություններ կան... Հայաստանը երեւի այն հազվադեպ երկրներից է, որտեղ չկան բնակչության ֆիզիկական զարգացման կամ ֆիզիկական պատրաստականության չափորոշիչներ` տարիքային խմբեր, սեռ, բնակլիմայական պայմաններ, միջին, լեռնային գոտի, հարթավայրեր եւ այլն: Պետք այնպիսի չափորոշիչներ մշակել, որ ժողովուրդը առողջ լինի: Սարսափելի վիճակ է երեխաների` մարզադպրոց ընդունելու հարցում. ով ում ուզում, ընդունում է: Մինչդեռ պետք է տարիքային ցենզը որոշել վերջնականապես: Նույնիսկ միջնադարյան գիտնականները, որոնք սպորտով մի փոքր զբաղվել են, ասել են, որ մինչեւ երեխան 8-9 տարեկան չդառնա, չի կարելի նրան ինչ-որ բան պարտադրել, թող իր ցանկությամբ շարժվի, վազի, ցատկի... Մինչդեռ այսօր անգրագետ մարզիչը կարող է մարմնամարզիկին ստիպել ՙկաչատ անել՚, որի հետեւանքով մկանային համակարգը սկսում է զարգանալ, ճնշում է ոսկրային համակարգին, չի թողնում` աճի: Օրինակ, բռնցքամարտով թույլ էին տալիս զբաղվել 12 տարեկանից ոչ շուտ, ամեն մարզաձեւ ուներ իր սահմանները...
- Առաջիկա օլիմպիադայից ի±նչ սպասելիքներ ունեք:
- Դժվարանում եմ ասել: Շանսեր պետք է ունենան ծանրորդները, ըմբիշները, բռնցքամարտից մի մասնակից ունենք, Աստված տա, հաջողության հասնի... Չեմ կարծում, որ հաջողության կհասնենք այլ մարզաձեւերում:

Ի ԴԵՊ

2012 թվականի օլիմպիական խաղերում Հայաստանի առաջին ներկայացուցիչներն իրենց ելույթները կսկսեն հուլիսի 28-ին, իսկ վերջին պատվիրակը հանդես կգա օգոստոսի 12-ին:
Ըստ օլիմպիական խաղերի ժամանակացույցի, մերոնցից առաջինը մեդալների համար պայքար կմղեն ձյուդոիստ Հովհաննես Դավթյանը (60 կգ քաշային կարգ), մարմնամարզիկ Արթուր Դավթյանը, հրաձիգ Նորայր Բախտամյանը (10 մ օդամղիչ ատրճանակով) եւ բռնցքամարտիկ Անդրանիկ Հակոբյանը (75 կգ քաշային կարգ): Վերջինս հաջող հանդես գալու դեպքում ռինգ կմտնի նաեւ օգոստոսի 2-ին, 6-ին, 10-ին եւ 11-ին:
Ահա մեր մյուս մարզիկների ելույթների ժամանակացույցը.
հուլիսի 29` Արմեն Նազարյան (ձյուդո, 66 կգ), Անահիտ Բարսեղյան (100 մ թիկնալող): Հուլիսի 31` Միքայել Քոլոյան (100 մ ազատ ոճով լող), Առաքել Միրզոյան (ծանրամարտ, 69 կգ): Օգոստոսի 1` Մելինե Դալուզյան (ծանրամարտ, 69 կգ), Տիգրան Գ. Մարտիրոսյան (ծանրամարտ, 77 կգ): Օգոստոսի 3` Արա Խաչատրյան (ծանրամարտ, 85 կգ), Վարդան Փահլեւանյան, Արսեն Սարգսյան (երկուսն էլ հեռացատկ): Օգոստոսի 4` Նորայր Վարդանյան (ծանրամարտ, 94 կգ): Օգոստոսի 5` Արսեն Ջուլֆալակյան (հունահռոմեական ոճի ըմբշամարտ, 74 կգ), Նորայր Բախտամյան (հրաձգություն, 50 մ օդամղիչ ատրճանակով), Հռիփսիմե Խուրշուդյան (+75 կգ): Օգոստոսի 6` Յուրի Պատրիկեեւ (հունահռոմեական ոճի ըմբշամարտ, 120 կգ): Օգոստոսի 7` Հովհաննես Վարդերեսյան (66 կգ), Արթուր Ալեքսանյան (96 կգ, երկուսն էլ հունահռոմեական ոճի ըմբշամարտ): Օգոստոսի 8` Մելիք Ջանոյան (նիզակի նետում): Օգոստոսի 9` Քրիստինե Հարությունյան (նիզակի նետում): Օգոստոսի 10` Արման Երեմյան (թեքվանդո, 80 կգ), Միհրան Ջաբուրյան (ազատ ոճի ըմբշամարտ, 55 կգ): Օգոստոսի 11` Հաջիմուրադ Նուրմահոմեդով (ազատ ոճի ըմբշամարտ, 84 կգ): Օգոստոսի 12` Դավիթ Սաֆարյան (ազատ ոճի ըմբշամարտ, 66 կգ):
Աշխարհի առաջին ռակետ, շվեյցարացի Ռոջեր Ֆեդերերը դեռ չի կողմնորոշվել այս տարվա ամառային օլիմպիական խաղերի բացման արարողությունում իր երկրի դրոշակակիրը լինելու հարցում. ՙԻնձ առաջարկել են դառնալ դրոշակակիր, սակայն ես կարող է այդ իրավունքը փոխանցեմ մեկ ուրիշին: Այդ հարցն այժմ քննարկման մեջ է: 10 օր հետո պարզ կդառնա, թե ով կլինի դրոշակակիրը՚,- պարզաբանել է հանրահայտ թենիսիստը, որն արդեն կատարել է այդ պարտականությունները նախորդ երկու օլիմպիական խաղերի ժամանակ:
2012 թ. օլիմպիական խաղերի բացման արարողությունում դրոշակակակիրներ կլինեն մի քանի այլ թենիսիստներ, մասնավորապես` Մարիա Շարապովան (Ռուսաստան), Ագնեշկա Ռադվանսկան (Լեհաստան), Նովակ Ջոկովիչը (Սերբիա), Ռաֆայել Նադալը (Իսպանիա), Մաքսիմ Միռնին (Բելառուս) եւ Խորիա Տեկաուն (Ռումինիա):
Նշենք, որ Լոնդոնում Հայաստանի պատվիրակությունը եռագույն դրոշով կգլխավորի մեր հայտնի մարմնամարզիկ, 83-ամյա Ալբերտ Ազարյանը:

Պատրաստեց Ռ. ԹԱԹՈՅԱՆԸ