ՙՀԱՅՈՑ ԱՇԽԱՐՀԸ ԿԱՄԱՑ-ԿԱՄԱՑ ԽԵԼԱՌՈՒՄ Է

ՀԱՅՈՑ ԱՇԽԱՐՀԸ ԿԱՄԱՑ-ԿԱՄԱՑ ԽԵԼԱՌՈՒՄ Է

Հուլիսյան այս եղանակը աննախադեպ անկայուն է, գումարած դրան` հենց այս հուլիսը արեգակնային բռնկումների ակտիվության եւ, հետեւաբար, մագնիսական փոթորիկների առումով աննախադեպ է: Եվ կատարվում են բավականին աննախադեպ բաներ: Մի կողմ թողնենք, որ սոցիալական ցանցերում ռեկորդային քանակով այնպիսի գրառումներ են հայտնվել, որ միանգամայն արժանի են հոգեբույժի ուսումնասիրության: Մի կողմ թողնենք նաեւ այն, որ անսպասելիորեն շոու-բիզնեսի որոշ ներկայացուցչուհիներ հանկարծ քնեցին-զարթնեցին ու լցվեցին անհագ ցանկությամբ կրծքաբաց լուսանկարվելու: Դրանք, այսպես ասած, մանրուքներ են, ավելի մտահոգիչ է, որ հանրային հնչողություն ունեցող հարցերում առողջ տրամաբանության մեջ չտեղավորվող երեւույթներ են ի հայտ գալիս:

ՙՄԻ ԿԱԹԻԼ ՄԵՂՐ՚-2012

Դեռ նախօրեին էր ծրագրված, որ ռազմաբժշկական ծառայության մայոր Վահե Ավետյանի մահվան յոթօրյակին ՙՀարսնաքարի՚ մոտ կրկին մոմավառություն է լինելու: Սակայն ոմանց, մեղմ ասած, ոչ խելամիտ պահվածքի, մյուսների էլ դիտավորյալ հրահրման հետեւանքով դա վերածվեց բավականին խոշոր բախումների ոստիկանության հետ ինչպես ՙՀարսնաքարի՚ մոտ, այնպես էլ` Ռուբեն Հայրապետյանի տնից ոչ հեռու:
Համառոտակի` հերթականությամբ, թե ինչ է տեղի ունեցել: Չգիտես ինչու` ոչ ոք չէր հուշել Ռուբեն Հայրապետյանին, ինքն էլ չէր ՙֆայմել՚, որ մոմավառության օրով իր ներկայությունը ՙՀարսնաքարում՚ հաստատ գրգռիչ կլինի բազմության համար: Եվ դա դեռ քիչ է, տեղի է ունենում կարճ զրույց Ռուբեն Հայրապետյանի եւ հելսինկյան տեսակի ՙիրավապաշտպան-դիտորդ՚ Արման Վեզիրյանի միջեւ, որն ավարտվում է հարվածով, որից վերջինս տապալվում է գետնին: Մնացյալը, այդ թվում` եւ բազմության ու կարմիր բերետավորների բավականին ուժեղ ծեծկռտուքը սկզբում` հենց տեղում, իսկ այնուհետ` Ռուբեն Հայրապետյանի տնից ոչ հեռու, արդեն սկզբնական կայծի միանգամայն սպասելի հետեւանքն էր: Ու դեռ կարելի է արձանագրել, որ գոնե առանց ծանր հետեւանքների այդ ամենը եղավ:
Ինչ եղավ դրանից հետո` Ռուբեն Հայրապետյանը, ըստ որոշ լրատվամիջոցների, զանգահարել եւ ներողություն է խնդրել Արման Վեզիրյանից, ինչի արդյունքում վերջինս ոստիկանություն չի դիմել, ոստիկանությունն էլ հաղորդել է, որ սկսում է ծառայողական քննություն` պարզելու համար, թե ինչքանով են իրականությանը համապատասխանում տեղեկությունները, որ ոստիկանությունը շատ բռի է գործել: Այսինքն` ստացվում է, որ շատերը սկզբում գործում են, նոր միայն մտածում:Իսկ որն է օբյեկտիվ պատկերը: ՙՀարսնաքարի՚ ողբերգությունը դարձավ դրդապատճառ, որպեսզի բռնկվի միանգամայն առողջ ուղղվածություն ունեցող հանրային շարժում` ընդդեմ օլիգարխիայի: Բնականաբար, ցանկացած հանրային շարժմանը կողքից ՙշիթիլ՚ են լինում տարատեսակ փրփուրային կադրեր` քաղաքական ուժեր եւ գործիչներ, որ ձգտում են միավորներ վաստակել, տարբեր տեսակի գրանտածիծ խառախուռա, գումարած` նաեւ առաջադրանք կատարող պարապած սադրիչներ, որոնց նպատակն է ամեն կերպ հրահրել բախումներ, շիկացնել մթնոլորտը, որպեսզի վերջապես հաջողվի ՙնարնջագույն՚ հեղաշրջման ծրագիրը զրոյական կետից շարժել: Դե պարզ է, որ դրանք կատարում են ինչպես ներսի ՙնարնջագույն՚ ուժերի, այնպես էլ արտաքին հայտնի, թե որ աշխարհաքաղաքական պատվիրատուների առաջադրանքը: Գումարած դրան` դժգոհության համար պարարտ հող է ստեղծում եւ այն, որ գյուղատնտեսությունում բավականին լարված իրավիճակում է ստեղծվել, որը ինչքանով է օբյեկտիվ պատճառներով պայմանավորված, իսկ որքանով չինովնիկական ապաշնորհությամբ, լրիվ այլ խնդիր է:
Ինչ պետք է այդ պայմաններում աներ իշխանությունը: Բնականաբար, ՙնարնջագույն՚ հրահրիչ քարոզչությանը հակադրեր բավականաչափ արդյունավետ հակաքարոզչություն (ինչի հնարավորությունը միանգամայն կար), ձգտեր հենվել հանրային շարժման առողջ ալիքի վրա համապատասխան բարեփոխումներն ավելի համարձակ առաջ տանելու համար, սադրիչներն էլ հնարավորինս չեզոքացնել: Սակայն ոչ մի խելքը գլխին քարոզչություն չարվեց, չարվեց նաեւ ոչինչ, որ հրահրիչ իրավիճակներ չառաջանան, փոխարենը թիվ 1 դերակատարությունը տրվեց ոստիկանական մահակին: Հա, հասկացանք, որ մեր ոստիկանները ընտիր ձեւով հայհոյել գիտեն, ու լավ էլ հմուտ են մարդկանց հետ կոպիտ վարվելու հարցում: Բայց արդյոք դա նպաստեց իրավիճակի լիցքաթափմանը եւ արգելակեց տարբեր սաքունց-մաքունցների հիսթերիկ քարոզչությունը: Դեռ բարեբախտություն էր, որ մոմավառության ակցիայի եկած բազմությունը բաղկացած էր ոչ թե դասական բողոքավոր ընտրազանգվածից, որը չպահանջված է մնացել ՀԱԿ-ի ապաշնորհ հանրահավաքներից հետո, այլ հիմնականում գիտակից մարդկանցից, ում տվյալ դեպքում հետաքրքրում էր Վահե Ավետյանի հիշատակը հարգելը եւ օլիգարխիային սանձելը, այլ ոչ թե ՙավազակապետության կազմաքանդումները՚ եւ ՙիշխանափոխությունները՚:

ՙՆԱՐՆՋԱԳՈՒՅՆ՚ ՀԻՆ ՈՒ ՆՈՐ ԽԱՂԵՐ

Կարելի է ասել, որ ՙՀարսնաքարի՚ հետեւանքով ի հայտ եկած դժգոհությունը ՙկոնսերվացվեց՚ եւ, բարեբախտաբար, չհանգեցրեց ինչ-ինչ թեժ շարունակության: Սակայն դա չի նշանակում, որ հարցն օրակարգից դուրս է, եւ, բնականաբար, արդեն սեպտեմբերի կողմերը, երբ արձակուրդից կվերադառնան ինչպես քաղաքական ուժերը, այնպես էլ` խորհրդարանն ու գործադիրը, արդեն նախագահական ընտրություններին ընդառաջ որոշակի նոր զարգացումներ կլինեն:
Իսկ ՙնարնջագույն՚ ճամբարի որոշակի նախապատրաստություն արդեն կա: Զոռով-շառով ՀԱԿ-ը գումարեց քաղխորհրդի նիստ, ուր քննարկման առարկա էին ՏԻՄ ընտրությունները, ու որոշվեց աջակցել այդ ընտրություններում ԲՀԿ թեկնածուներին: Ճիշտ է, ԲՀԿ-ն առայժմ չշտապեց որոշակիացնել, թե արդյոք նույն ՀԱԿ-ի թեկնածուներին է պաշտպանելու, թե` ոչ, բայց ակնհայտ է ԱԺ ընտրություններից առաջ սարքած ՙնարնջագույն՚, այսպես կոչված, ՙմիասնական շտաբի՚ վերակենդանացման ձգտումը: Այս անգամ ասպարեզ է նետված բոլոր չորս ոչ կոալիցիոն ուժերի` նախագահական ընտրություններին միասնական թեկնածուով մասնակցելու գաղափարը: Գումարած դրան` այդ չորս ուժերի ՙհամախմբումը՚ ՙՀարսնաքարի՚ ողբերգության հարցի շուրջ: Ասպարեզ նետվեց այն գաղափարը, որ հրավիրվի ԱԺ արտահերթ նստաշրջան խորհրդարանական հանձնաժողով ստեղծելու համար, բայց ոչ ոք այդպես էլ լրջորեն չմտածեց 44 ստորագրություն հավաքելու մասին: Փոխարենը 4 խմբակցությունով դիմել են ԱԺ նախագահին, որպեսզի վերջինս դիմի իրավապահ մարմիններին քննության նկատմամբ պատշաճ հսկողություն իրականացնելու համար: Բայց այդտեղ մի ուշագրավ պահ կա. այդպիսի գործընթացում ԱԺ նախագահը ունի նույնքան լիազորություններ, որքան պատգամավորներից ցանկացածը, ու այդտեղ առկա է կա°մ գործունեության իմիտացիա, կա°մ ցանկություն` ԱԺ նախագահին ներքաշելու այդ գործընթացի մեջ, կա°մ երկուսը միաժամանակ:
Ինչ վերաբերում է միասնական թեկնածուի գործին, ապա դա թերեւս ամենից դժվար գլուխ եկողն է: Օսկանյանի պիտանիությունն այդ գործին էապես նվազել է եւ գնալով, կարծես թե, էլ ավելի է նվազում, ՙԺառանգության՚ եւ ՙԱզատ դեմոկրատների՚ ներկայացուցիչները որպես թեկնածու ուզում են տեսնել Րաֆֆի Հովհաննիսյանին (թեեւ վերջինս ՙԿովկասյան գերուհու՚ տարբերակով փորձում է դիմադրել) ու լսել չեն ուզում ԼՏՊ-ի անունը, ՀՀՇ-ում էլ մեծ վերապահումներով են վերաբերվում նույն Րաֆֆի Հովհաննիսյանին: Գումարած դրան` նույն այդ ճամբարին հարված հասցրեց Դավիթ Շահնազարյանը, արդեն պաշտոնապես հեռանալով ՀԱԿ-ից եւ շրջանառության մեջ դնելով ՙոչ լեգիտիմ ընդդիմության՚ կատերգորիան: Դե ինչ, քոչարյանական քարոզչամեքենան անհապաղ Րաֆֆի Հովհաննիսյանի եւ Նիկոլ Փաշինյանի կողքին նաեւ Շահնազարյանին գրանցեց ՙԲաղրամյան 26-ի հաճախորդների՚ շարքերը, բայց հո այդ պիտակավորումներից ՀԱԿ-ի գործերն ավելի լավ չեն գնա...
Չնայած` ե°ւ ԼՏՊ-ի, ե°ւ Քոչարյանի կողմնակիցների սրտերի բալասան կարելի է համարել ՀՅԴ-ի գերագույն ժողովը, որը երկնեց կատարյալ ՙնարնջագույն՚ բանաձեւ ինչ-որ ՙամբողջական իշխանափոխությունների՚ մասին: Կարելի է ենթադրել, որ այդպիսի ուղղվածություն ապահովելու մեջ վճռորոշ դերակատարություն են ունեցել ՙԱմերիկայեն եկած ընկերները՚, հավանաբար` ակնարկելով, որ հակառակ դեպքում ամբողջովին կկտրեն ֆինանսավորումը:
Դե ինչ, հուսանք, որ, այնուամենայնիվ, արեգակնային բռնկումներից ի հայտ եկող ազդեցությունները չեն հանգեցնի խելառելու էպիդեմիայի եւ տարատեսակ միջադեպերը կսահմանափակվեն շոու-բիզնեսով եւ ֆեյսբուք-մեյսբուքներով:

ՀՈՎՀԱՆՆԵՍ ԳԱԼԱՋՅԱՆ