ՙԳՐԱԴԱՐԱՆՈՒՄ ԱՆԳԱՄ ԹՈՒՄԱՆՅԱՆ, ԱՂԱՅԱՆ ԳՈՅՈՒԹՅՈՒՆ ՉՈՒՆԻ
Արխիվ 12-16ԳՐԱԴԱՐԱՆՈՒՄ ԱՆԳԱՄ ԹՈՒՄԱՆՅԱՆ, ԱՂԱՅԱՆ ԳՈՅՈՒԹՅՈՒՆ ՉՈՒՆԻ
Մենք բազմիցս տարբեր առիթներով անդրադարձել ենք գրադարանների եւ գրախանութների, մեղմ ասած, անմխիթար վիճակին: Գրադարանների, գրախանութների շենքերը քանդելու կամ դրանք այլ նպատակներով ծառայեցնելու աշխատանքներն սկսվեցին ՀՀՇ-ի իշխանության տարիներին եւ շարունակվեցին հետագա իշխանությունների օրոք:Գրախանութների մեծամասնությունը փակվեց, իսկ գրադարաններն այլեւս համալրում չէին ստանում:
Երբ այսօր հատկապես մայրաքաղաքում մի գրադարան կամ գրախանութ են բացում, դա համարում են մեծ երեւույթ, սկսում են փառաբանել այդ գործն իրականացնողներին:
Բացի այդ, այս տարի մայրաքաղաքը հայտարարվել է գրքի խամաշխարհային մայրաքաղաք, դրա շրջանակներում իրականացվող միջոցառումներին ներկա են լինում երկրի ղեկավարները, այդ ամենը ներկայացնում են լրատվամիջոցները, իսկ թե ինչ է կատարվում հատկապես շատ մարզային գրադարաններում, ոչ մեկին չի հետաքրքրում:
Aysor.am-ի հետ զրույցում Կոտայքի մարզի Գառնի գյուղի գրադարանի վարիչ ՄԵԼԱՆՅԱ ՀԱԿՈԲՅԱՆԸ մասնավորապես նշել է, որ գյուղի գրադարանային ֆոնդն արդեն 20 տարի է` չի վերափոխվել. ՙՀիմնականում մնացել է սոցիալիստական գրականություն: Ժամանակներ են փոխվել, գրքեր են հրատարակվել, բայց այդ գրքերը չեն հասնում գրադարաններ՚: Հարցազրույցից պարզվել է, որ վերջին տարիներին Գառնիի գրադարանը ստացել է 50 կտոր գիրք, իսկ մնացած գրականությունը չի համապատասխանում ժամանակի պահանջներին, անգամ Թումանյան, Աղայան գրադարանում գոյություն չունի: Տարիների ընթացքում գրադարանի գրքերը մաշվել, կորել են, մնացել է քիչ քանակությամբ գրականություն, եւ, հասարակական կյանքի փոփոխության հետ կապված մեծ քանակությամբ գրքեր այլեւս պիտանի չեն գործածության:
Մ. Հակոբյանը նշել է, որ աշակերտներն ամեն անգամ Թումանյան, Աղայան, Գրիմմ Եղբայրներ են ուզում, եւ ինքն արդեն ամաչում է ՙչէ՚ ասելուց. ՙԳրադարանի աշխատողներն արդեն դարձել են հին գրքի ֆոնդի պահակներ: Միայն պահակություն ենք անում՚: Ավագ դպրոց է բացվել, ծրագրային գրքեր, ուսանողներին ու աշակերտներին որոշակի գրականություն է անհրաժեշտ, սակայն ոչնչով չեն կարողանում օգնել, պատահում է նաեւ, որ տնից սեփական գրքի օրինակն են բերում` աշակերտներին ՙոչ՚ չասելու համար:
Մինչդեռ տարիներ առաջ տարեկան 100-120 անուն գիրք էին ստանում, անընդհատ ֆոնդը թարմացվում էր, հինը հանում, նորը ստանում էին:
Եվ այդ ամենի պատճառով գրադարանի հետ արդեն 20 տարի կապը կտրվել է. ՙԳրատպության 500-ամյակ են տոնում, գրքի երկիր են համարում, բայց գրադարաններին գիրք չեն տալիս, ընթերցողին չի հասնում... Ընթերցողի առաջ մենք գլուխներս կախում ենք: Գրադարանն իր ֆունկցիան կորցրել է՚:
Համոզված ենք, որ նույն կամ ավելի վատ վիճակ է տիրում շատ ավելի փոքր ու նույնիսկ մեծ համայնքների գրադարաններում, իսկ մենք համաշխարհային գրքի կամ էլ` գրքի համաշխարհային մայրաքաղաք ունենք:
ՙՋՐԱՇԽԱՐՀՆ՚ ՈՒ ԱՐՑԱԽԻ ԳՐԱԴԱՐԱՆՆԵՐԸ
Իսկ ահա Արցախի գրադարաններն անհրաժեշտ գրքերով հարստացնելու նպատակով մի ընկերություն ՙՋրաշխարհ՚ համալիրում ակցիա էր կազմակերպել: Ցանկացողները կարող էին անվճար մուտք գործել ՙՋրաշխարհ՚` փոխարենը առնվազն մեկ գիրք նվիրաբերելով Արցախին: Ընդ որում, այցելուները բերում են ոչ թե մեկ, այլ միանգամից մի քանի գիրք, եւ ընդամենը մի քանի ժամվա ընթացքում ընկերության ներկայացուցիչները կարողացել են հավաքել մեծ թվով գրքեր: Թեեւ իրենք նախապես հայտարարել էին, որ ցանկալի կլինի այցելուներն իրենց հետ բերեն մանկական, պատմական գրականություն եւ մշակութային ոլորտին վերաբերող գրքեր, սակայն ընդունվում էին բոլոր տեսակի գրքերը:
Ընդ որում, գրքերը բաժանվելու են ոչ միայն Ստեփանակերտի, այլ նաեւ շրջկենտրոնների գրադարաններին:
Իհարկե, կարելի է նաեւ նման միջոցառումներով գիրք հավաքել ու հարստացնել գրադարանները, բայց մի±թե հնարավոր չէ այդ ամենն իրականացնել հատուկ պետական ծրագրով: Թե± համակարգիչներն արդեն լիովին ՙկերել են՚ գրքերը:
Կույտը մշակեց ՌՈՒՍԼԱՆ ԹԱԹՈՅԱՆԸ

