ՙԻՆՉ ՊԵՏՔ Է ԱՆԻ ԳՅՈՒՂՆԱԽԱՐԱՐՈՒԹՅՈՒՆԸ՚

ՙԻՆՉ ՊԵՏՔ Է ԱՆԻ ԳՅՈՒՂՆԱԽԱՐԱՐՈՒԹՅՈՒՆԸ՚

Հայտնի է, որ օրերս հանրապետության տարբեր մարզերում` Արագածոտնի, Արմավիրի, Գեղարքունիքի, Տավուշի, տեղացել են հորդառատ անձրեւներ, կարկուտ, որից առաջացել են հեղեղներ: Արագածոտնի մարզում կարկտահարությունը տեւել է շուրջ 1 ժամ, որի հետեւանքով ամբողջությամբ վնասվել են բանջարաբոստանային կուլտուրաներ, ցորենի դաշտեր, բերքատու ծառեր: Իսկ դա նշանակում է, որ ինչքան էլ տարիներ շարունակ խոսում են Հայաստանում հակակարկտային համակարգ ձեւավորելու մասին, մեկ է, հայ գյուղացին տուժել եւ տուժում է կարկտահարությունից:
Մանրամասները ճշտռելու ակնկալիքով զրուցեցինք Նոր Ամանոսի գյուղապետ Ա. Ալեքսանյանի հետ:
- Էլ ինչ ասեմ, բան մնա±ց ասելու: Գյուղն ամբողջությամբ ավերվել է կարկուտից: Բերքը խակ-խակ թափվել է, ցորենը ոչնչացվել Է, քսան գլուխ ոչխար է դաշտում սատկել:

Բայց էդ լրիվ հեչ. էդ չարաբաստիկ սելավի զոհը դարձավ գյուղի բնակիչ 15-ամյա Կարեն Գալոյանը: Էրեխեն հոր հետ դաշտում չոբանություն էր անում, կարկուտի ուժեղանալուն պես հերը էրեխուն տուն ա ուղարկել: Ճանապարհին սելավը ուժեղացել ա, էրեխեն սայթաքել է, ջուրը քշել-տարել, հասցրել ա մինչեւ Մեծամոր: Խեղճ ընտանիքի էրեխա էր, ծնողները հազիվ են ծերը ծերին հասցնում:
Իսկ նույն մարզի Ձորագլուխ համայնքում, նախնական տվյալներով, կարկուտը վնասել է 10հա կարտոֆիլի ցանքատարածք:
Արմավիրի մարզում տեղացած կարկուտի եւ անձրեւների հետեւանքով վարարել են մարզի Այղր լճի ջրերը եւ լցվել գյուղերը: Ինչպես փաստում են գյուղացիները, վնասվել են ոչ միայն ցանքատարածություններ եւ պտղատու ծառեր, այլեւ բնակելի տներ, խախտվել է էլեկտրականությունը:
Կարկտահարությունից տուժել են մարզի Մեծամոր քաղաքը, Մայիսյան, Ակնա լիճ, Արշալույս, Ծաղկունք, Քարակերտ, Դալարիկ, Լեռնագոգ, Նորավան գյուղերը:
Ըստ Արմավիրի մարզից ստացած նախնական տվյալների, մարզում շուրջ 600հա գյուղատնտեսական նշանակության տարածքներ են լրջորեն վնասվել: Մարզպետ Աշոտ Ղահրամանյանի հանձնարարությամբ ստեղծվել է հանձնաժողով, որը համայնքներում վնասի հաշվարկ է կատարում: Դեռեւս հայտնի չեն ստույգ թվեր, բայց նախնական գնահատականներով` վնասի չափն այս անգամ շատ մեծ է: Չնայած անհասկանալի է, թե ամեն մի կարկտահարությունից հետո ինչո±ւ են համառորեն հաշվարկներ կատարում, դրանից գյուղացուն ի±նչ օգուտ...
Գեղարքունիքի մարզում շուրջ 45 րոպե տեւած ուժեղ կարկուտից տուժել են ոչ միայն ցանքատարածություններ, այլ նաեւ հեղեղվել են գետափնյա բազմաթիվ տներ: Լճափ համայնքում կարկտահարության հետեւանքով սատկել է 10 գլուխ ոչխար, Գավառ քաղաքի Զ. Անդրանիկ փողոցից դեպի Կարմիր գյուղ տանող ճանապարհահատվածի շուրջ 8 մետր բարձրությամբ պատը փլվել է` փակելով ամբողջ ճանապարհահատվածը: Իսկ Նալբանդյան փողոցում փլվել է հին տան պատը:
Տավուշի մարզի բնակիչներն էլ ասում են, որ նման կարկուտ դեռ չեն տեսել. ՙՁվի մեծության կարկուտ էր գալիս՚: Այստեղ կարկտահարության հետեւանքով սատկել են ընտանի կենդանիներ:
Աղետի պատճառած վնասի ծավալներն իմանալու ակնկալիքով դիմեցինք ԱԻՆ-ի լրատվության եւ հասարակայնության հետ կապերի բաժին, որտեղից էլ ստացանք հետեւյալ պատասխանը.
- Աղետի պատճառած վնասների չափերը ճշտվում են: Յուրաքանչյուր մարզում ստեղծվել է համապատասխան հանձնաժողով: Առայժմ այսքանը կարող ենք ասել:
Մենք փորձեցինք ճշտել նաեւ, թե ի±նչ է մտածում Գյուղնախարարությունը կարկտահարությունը կանխելու ուղղությամբ, եւ դիմեցինք այդ կառույցի լրատվական բաժին, եւ ստացանք հետեւյալ պատասխանը.
- Նախկինում Գյուղնախարարությունից հակակարկտային կայաններ տեղադրում էր, բայց հետո այդ գործառույթը վերցրեցին, եւ արդեն որերորդ տարին է, այդ գործառույթները համակարգում է արտակարգ իրավիճակների նախարարությունը: Այնպես որ, ի±նչ պետք է անի Գյուղնախարարությունըª ըստ Ձեզ:Եվ իրոք, ի±նչ պետք է անի Գյուղնախարարությունը: Քանի որ հարցադրումը մեզ էր հասցեագրված, փորձենք հուշել: Ելնելով վերջին քսանամյակի այն տխուր փորձից, որ այդպես էլ անհասկանալի է, թե առհասարակ ինչ պետք է անի, ավելի ճիշտ` ինչ է անում գյուղնախարարությունը, երեւի այս դեպքի համար էլ կարելի է ասել` ոչինչ:
Բայց մյուս կողմից էլ, ի վերջո, չմոռանանք, որ գյուղնախարարն ու արտաքին իրավիճակների նախարարը կուսակցական գործընկերներ են` այդ երկու նախարարություններն էլ դեռ վերահսկվում են ՕԵԿ-ի կողմից եւ, հնարավոր է, որ էլի կվերահսկվեն: Այնպես որ, գոնե կուսակցությունում մեկ-մեկ հանդիպելիս գյուղնախարարը կարող էր բողոքել արտակարգ իրավիճակների նախարարին, թե այդ ի±նչ է հակակարկտային համակարգի վիճակը: Ընդ որում, կուսակցությունը եւս պետք է արտակարգ իրավիճակների նախարարին հորդորեր այդ հարցը կարգավորել, քանի որ դրանից իրենց նախարարության վերապահված մյուս ոլորտն է հայտնվում ծանրագույն վիճակում:
Գյուղնախարարության չինովնիկներին հիշեցնենք նաեւ, որ այդ երկու նախարարները նաեւ նույն կառավարության անդամներն են: Այնպես որ, որպես ՙինչ անենք՚ հարցադրման պատասխան, հուշում ենք, որ կառավարության մակարդակով գյուղնախարարը կարող էր դժգոհել հակակարկտային համակարգի վատթարագույն վիճակից:
Եվ, վերջապես, եթե այս ամենից հետո էլ անելու բան չեն տեսնի, ապա ճիշտ կլիներ գյուղնախարարության բարձրաստիճան չինովնիկներով առաջին իսկ կարկտահարության ժամանակ դուրս գային դաշտ` բաց երկնքի տակ: Դրանից հետո հաստատ անելու բան կգտնեին:
Եվ, քանի որ կարկտահարության թեմայից անցանք գյուղատնտեսությանը, մեկ դրվագի եւս անդրադառնանք: Երեկ ՀՀ գյուղատնտեսության նախարար Սերգո Կարապետյանի մոտ խորհրդակցություն էր գյուղատնտեսության աջակցության մարզային կենտրոնների (ԳԱՄԿ) ղեկավարների մասնակցությամբ: Եվ ահա, նախարարությունը տարածել էր նման հպարտ տոնայնությամբ հաղորդագրություն, թե. ՙԳԱՄԿ-երի ղեկավարները մանրամասնորեն անդրադարձել են ցածրադիր գոտում արդեն սկսված բերքահավաքին, կերի կուտակմանը, բույսերի պաշտպանության ուղղությամբ կատարվող աշխատանքներին, կենդանիների հակահամաճարակային բուժումներին, ընդհանրացնելով, որ տարվա ցուցանիշները անհամեմատ բարձր են լինելու 2011 թվականից՚:
Ճիշտն ասած, այդպես էլ անհասկանալի է մնում, թե ինչով է պայմանավորված այդ ոգեւորությունը, մասնավորապես` որ ՙտարվա ցուցանիշները անհամեմատ բարձր են լինելու 2011 թվականից՚: Որտեղի±ց են դա մոգոնել, երբ նույնիսկ պաշտոնական տվյալներով ներկայումս գյուղատնտեսությունը անցած տարվա համեմատ աճել է ընդամենը 1,1 տոկոսով: Ցուցանիշ, որը ոչ թե գլուխ գովելու, այլ միայն պատկան չինովնիկներին չվաստակած հանգստի քշելու տրամադրություն է առաջացնում:

Պատրաստեց ԻԼՈՆԱ ԱԶԱՐՅԱՆԸ