ՎԱՐԴԱՆ ՂՈՒԿԱՍՅԱՆ. ՙՄԱՐԶՊԵՏՆ ԱՅՆՔԱՆ ՈՒԺԵՂ Է, ՈՐ ԵՍ ՈՎ ԵՄ...՚
Արխիվ 12-16![]()
Շիրակի մարզում ԱԺ ընտրությունների արդյունքները, մեղմ ասած, կարելի է եւ անսպասելի համարել: Համենայնդեպս, դրանք որոշակիորեն առանձնանում են ընդհանուր հայաստանյան ֆոնին այն առումով, որ այստեղ եղած 4 ընտրատարածքներից 3-ում մեծամասնական ընտրակարգով հաղթանակը ԲՀԿ-ինն էր: ՀՀԿ-ի նկատմամբ նման մեծ առավելություն ԲՀԿ-ն ուներ նաեւ Կոտայքի մարզում: Սակայն հաշվի առնելով ԲՀԿ առաջնորդ Գագիկ Ծառուկյանի ծննդավայրի գործոնը, Կոտայքում ԲՀԿ-ի այդ առավելությունը միանգամայն բացատրելի է:
Փորձենք հասկանալ, թե ինչ կատարվեց Շիրակում: Շատ ավելի անսպասելի էին այն արդյունքները, որոնք արդեն նաեւ համամասնական ընտրակարգով ԲՀԿ-ն ունեցավ Գյումրի քաղաքում. այստեղ ԲՀԿ-ի տարած 26601 ձայնի դիմաց ՀՀԿ-ն ուներ 14658 ձայն: Տարբերությունը մոտ 12000 է, այսինքն` ԲՀԿ-ի տարած ձայների կեսի չափով: Եվ դա այն դեպքում, երբ Գյումրին ղեկավարում է ՀՀԿ-ական քաղաքապետ` Վարդան Ղուկասյանը: Այսինքն, մի անձնավորություն, ով քանիցս տարաբնույթ ընտրություն ներում անմիջապես իր կամ ՀՀԿ-ի օգտին հաղթանակներ է տարել: Ուրեմն ինչո±վ էր պայմանավորված այս ընտրություններում նման խոշոր պարտությունը...
ՈՐ ԿՈՒՍԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐՆ ԵՆ
ԱՇԽԱՏԵԼ ՕԵԿ-ԱԿԱՆ ԹԵԿՆԱԾՈՒԻ ՕԳՏԻՆ
Քաղաքի հետ առնչվում են երեք ընտրատարածքներ. հյուսիսային շրջանների հետ մեկտեղ նաեւ Գյումրիի հյուսիսային մի որոշ հատվածն է մտնում 33-րդ ընտրատարածքի մեջ: Այստեղ, ինչպես հայտնի է, հաղթանակ է տարել Աշոտ Աղաբաբյանը` 15234 ձայնով: Նրա հիմնական հակառակորդ ՕԵԿ-ական Հովհաննես Մարգարյանը հավաքել է 9907 ձայն, իսկ կոնգրեսական Շալիկո Զորյանը` 2682: Աշոտ Աղաբաբյանի հաղթանակն այս տարածքում, իհարկե, դժվար անակնկալ համարել: Սակայն մի փոքր զարմանալի է թվում Հովհաննես Մարգարյանի 9907 ձայնը: Բանն այն է, որ նույն` 33-րդ ընտրատարածքում ՕԵԿ-ը հավաքել է ընդամենը 1566 ձայն: Պարոն Մարգարյանի եւ նրա ներկայացրած կուսակցության ձայների այդ տարբերությունը ահռելի է, եւ այստեղ կարելի է մտածել ընդամենը 2 տարբերակի մասին: Առաջինը, որ ՕԵԿ-ի այդ հայտնի ներկայացուցիչը հիմնականում աշխատել է իր համար (թե ինչ մեթոդներով, դա արդեն հարցի հաջոդ կողմն է)` աչքաթող անելով հարազատ կուսակցությանը: Եվ երկրորդ տարբերակը. Հ. Մարգարյանը ձայներ է բերել միաժամանակ իր եւ ՕԵԿ-ի համար, ու հաշվի առնելով այս կուսակցության տարած ձայների ընդհանուր թիվը, 1566 ձայնն այս ընտրատարածքում, տրամաբանական է: Այդ դեպքում ինչպե±ս Մարգարյանի ձայները հասավ 9907-ի: Եթե ընդունենք, որ գործել է այս երկրորդ տարբերակը, ապա կստացվի, որ մյուս բոլոր կուսակցությունները, ովքեր այստեղ չունեին սեփական թեկնածու, մեծամասնական ընտրակարգով աշխատել են Հ. Մարգարյանի օգտին, ինչ է, թե ձայները չգնան ՀՀԿ-ի ներկայացուցչին: (Եթե ԲՀԿ-ն էլ է սրա մեջ ներառված, ապա կոալիցիոն գործընկերոջ առումով դա մի տեսակ տգեղ բան է դառնում, առավել եւս, որ հանրապետության եւ ՀՀԿ նախագահ Սերժ Սարգսյանը այն բոլոր տարածքներում, որտեղ չկար ՀՀԿ-ական թեկնածու, հիմնականում կոչ էր անում ձայն տալ ԲՀԿ-ի թեկնածուին): Եվ արդյունքում ՀՀԿ-ի 11462 ձայնի դիմաց ԲՀԿ-ն այստեղ հավաքեց 10943 ձայն: Ընդ որում, ԲՀԿ-ական ձայների հիմնական մասը հավաքվել են այդ ընտրատեղամասի Գյումրիի հատվածներից: ՙ
ՄԱՀԱՑՈՒ՚ ԸՆՏՐԱՏԱՐԱԾՔԸ
Մինչ Գյումրիի հիմնական թիվ 34 ընտրատարածքին հասնելը, խոսենք նաեւ 35-ից: Այն արդեն ընդգրկում է Գյումրից հարավ եւ արեւելք ընկած մի շարք բնակավայրեր ու քաղաքի հարավային հատվածը: Այստեղ միակ թեկնածուն` ԲՀԿ-ական Սամվել Բալասանյանը, ում հաղթանակին ի սկզբանե ոչ մեկը չէր էլ կասկածում, հավաքել է 21459 ձայն: Բայց ահա նույն ընտրատարածքում ԲՀԿ-ն հավաքել է ընդամենը 8414 ձայն, որով էլ պարտվել ՀՀԿ-ի 9932 ձայնին: Ուրեմն ի±նչ է ստացվում, որ պրն Բալասանյանին ձայն տվողների պատկառելի մեծամասնությունը հավատում է նրա ապագա պատգամավորական գործունեությանը, սակայն ոչ մի վստահություն չունի ԲՀԿ-ի նկատմա±մբ: Այսինքն, եթե լիներ այլընտրանք, միգուցե պրն Բալասանյանը պարզապես ջախջախիչ պարտությո±ւն կրեր եւ հետեւաբար նա պետք է երախտապարտ լիներ ՀՀԿ-ին:
Բայց գանք մինչ ընտրություններն էլ շատերի ուշադրության կենտրոնում գտնվող թիվ 34 ընտրատարածքին, որտեղ մրցում էին ԲՀԿ-ական Մարտուն Գրիգորյանն ու ՀՀԿ-ական Արման Սահակյանը: Այն, որ բավականին լուրջ ուժեր էին կենտրոնացել հենց այս տարածքում ընթացող պայքարի մեջ եւ, որ սպասվում էր ծայրահեղ սուր մրցակցություն, բոլորը գիտեն: Եվ ահա արդյունքում Մարտուն Գրիգորյանը 16704 ձայն հավաքելով հաղթեց Արման Սահակյանին (14168 ձայն): Եվ ահա նույն ընտրատարածքից ԲՀԿ-ն ունեցել է 14817 ձայն, իսկ ՀՀԿ-ն` 8662: Ի սկզբանե սպասվում էր, որ այս տարածքում ՀՀԿ-ն կհավաքի ավելի մեծ թվով ձայներ, քան իր թեկնածուն: Բանն այն է, որ Ա. Սահակյանը գյումրեցի չէ, իսկ Գյումրիում բավական սուր կերպով է գործում տեղացի լինել-չլինելու գործոնը: Եվ այդ առումով անսպասելի էր, որ ՀՀԿ-ի թեկնածուն հավաքած ձայներով ոչ միայն առաջ անցավ իր կուսակցությունից, այլ որ այստեղ տարբերությունը մոտավորապես 5500 ձայնի կարգի է: Նկատենք, որ Մ. Գրիգորյանն էլ իր հերթին է առաջ անցել իր կուսակցության ձայներից: Սակայն ի տարբերություն ՀՀԿ-ի թեկնածուի, Մ. Գրիգորյանի մոտ ձայների տարբերությունն այդքան էլ ցցուն չէ: Իսկ այս պատկերը գործնականում նշանակում է, որ նրանք, ովքեր պետք է Մ. Գրիգորյանին օժանդակելուց զատ նպաստեին նաեւ սեփական կուսակցությանը ձայն բերելուն, ըստ էության, ձախողվել են:
Չնայած Գյումրիում ՀՀԿ-ի քարոզարշավը կազմակերպողների ձախողվելու փաստը շատ ավելի պարզ է դառնում այն բանից, երբ հաշվի ենք առնում, որ վերջին հաշվով քաղաքի մասշտաբով ՀՀԿ-ն ԲՀԿ-ին զիջել է մոտ 12000 ձայնով: Առավել եւս, որ մարզի մյուս բնակավայրերում պատկերը հակառակն է: Այսպես. մարզի 118 համայնքներում (չհաշված Գյումրին) ՀՀԿ-ն ստացել է մոտ 31,5 հազար ձայն, ԲՀԿ-ի 17 հազար ձայնի դիմաց: Այսինքն, մարզի մյուս բնակավայրերում ԲՀԿ-ի նկատմամբ ՀՀԿ-ի առավելությունը մոտ 14,5 հազար է, ինչը ԲՀԿ-ի բոլոր ձայների 80 տոկոսից ավել է: Եվ այդ ֆոնին էլ ավելի ցցուն է դառնում Գյումրիում ԲՀԿ-ի առավելությունը:
ՙԴԻՄԵՔ ՔԱՂԱՔԱՊԵՏԻՆ՚,- ԱԿՆԱՐԿՈՒՄ Է ՄԱՐԶՊԵՏԸ
Ինչու է նման տարօրինակ պատկեր գրանցվել Շիրակի մարզում: Մարզպետը` ԱՇՈՏ ԳԻԶԻՐՅԱՆԸ խոսելով Գյումրիում ԲՀԿ-ի հաղթանակի մասին, նման մի ակնարկ-խորհուրդ էր տվել լրագրողին. ՙԳյումրու քաղաքապետին էդ հարցը տվեք՚: Ու շարունակելով, նկատի ունենալով Գյումրու քաղաքապետին, մոտավորապես այսպիսի կիսատ-պռատ մեկնաբանություն էր ավելացրել. ՙՉէի ասի` թերացել է, կարող ա ճիշտ չէին կազմակերպել իրենց աշխատանքները, բայց մարզի ամբողջ ցուցանիշները մենք փակել ենք...՚:
Ստացվում է նման մի ակնարկ. մարզի մյուս հատվածներում վիճակը լավ է, քանի որ կազմակերպչական գործը մարզպետը ՙճիշտ է կազմակերպել՚, իսկ Գյումրիում վատ է, քանի որ ՙճիշտ չէին կազմակերպել՚:
ՙԿԱ ԳՈՒՄԱՐ ՈՒ ՇԱՏ-ՇԱՏ ԳՈՒՄԱՐՆԵՐ՚
Այս վիճակից գլուխ հանելու համար ականջ դրեցինք մարզպետի վերը նշված խոստմանն ու զանգահարեցինք Գյումրու քաղաքապետ ՎԱՐԴԱՆ ՂՈՒԿԱՍՅԱՆԻՆ:
-Շիրակի մարզպետը Գյումրու ՀՀԿ-ի պարտության պատճառների հետ կապված խորհուրդ էր տվել դիմել քաղաքապետին, այսինքն` Ձեզ: Ուրեմն ինչպե±ս կմեկնաբանեք այն փաստը, որ Գյումրիում ՀՀԿ-ն մոտ 12000 ձայնով պարտվեց ԲՀԿ-ին այն դեպքում, երբ Հայաստանի ընդհանուր պատկերը բոլորովին այլ է: Ուրեմն պատճառը ո±րը կհամարեք:
- Պատճա±ռը... Պատճառը գիտեք որն է, բոլորի մեղքը:
- Ում նկատի ունեք:
- Բոլորին, ձեզանից սկսած:
- Ինչո±ւ, լրատվամիջոցն ի±նչ գործ ունի:
- Դե, դուք էլ շատ բան եք արել, դուք էլ նպաստեցիք:
- Ընդհակառակը, բոլոր լրատվամիջոցներն էլ երեւի թե փորձեցին հնարավորինս նորմալ լուսաբանել:
- Բոլորն այդտեղ մեղավոր են:
Հետո, ընդհանուր առմամբ, կա գումար ու շատ-շատ գումարներ: Շատ շատ գումարները... հետաքրքիր բան է:
- Նկատի ունեք Ձեր հակառակորդի±ն:
- Ընդհանուր առմամբ շատ բաներ չեմ ուզում ասել...
Եվ հետո, պարզ չէ±, որ մարզպետը ավելի հեղինակություն ունի, քան Գյումրու քաղաքապետը:
- Սակայն Գյումրիում Դուք էլ եք, այսպես ասած, հին հեղինակություն համարվում:
- Մարզպետն այնքան ուժեղ է, որ ես ո±վ եմ, ինձ ո±վ է սիրում: Բայց կգան քաղաքապետի ընտրությունները ու կտեսնենք, թե ով ինչ քաշ ունի:
Նկատենք, որ Վ. Ղուկասյանի խոսքերի ենթատեքստում ինչ-որ մի նեղացածության նշույլներ են նկատվում. իսկ դա խոսում է այն մասին, որ համենայնդեպս այս նախընտրական փուլում մարզպետի ու քաղաքապետի, դիրքորոշումներն մի ընդհանուր հունի մեջ չեն եղել: Բայց դա արդեն այլ պատմություն է:
ՔԵՐՈԲ ՍԱՐԳՍՅԱՆ

