ՙՔԵԶ ՈՎ ԷՐ ԱՍՈՒՄ` ԷԴՔԱՆ ԵՐԵԽԱ ԲԵՐԵՍ...՚
Արխիվ 12-16| ՍՊԱՌՈՂԻ ԱՆԿՅՈՒՆ |
ՙՔԵԶ ՈՎ ԷՐ ԱՍՈՒՄ` ԷԴՔԱՆ ԵՐԵԽԱ ԲԵՐԵՍ...՚
Հաճախ հանդիպում ենք մարդկանց, ովքեր ունեն աշխատանք, ապահովված են բնակարանով, բայց միեւնույն է` դժգոհում են իրենց ապրելակերպից, ստացած աշխատավարձից: Սակայն այդպիսինների մտքով էլ անգամ չի անցնում, որ իրենց կողքին ապրում են մարդիկ, որոնց համար իրենց այդ ունեցածը երազանքի նման մի բան է. ունենալ տուն, աշխատանք:
Զրուցակիցս Գեղարքունիքի մարզի Մարտունու շրջանի Ծովինար գյուղի բնակչուհի, 12 զավակների մայր, 3-րդ կարգի հաշմանդամ, 45-ամյա ՍՈՆԱ ՍԱՐԳՍՅԱՆՆ է:
-Ապրում եմ ծայրահեղ ծանր պայմաններում, տուն էլ չունեմ: Վագոնի մեջ էինք ապրում, բայց անընդհատ տեղացող անձրեւներից դա էլ էր փտել, արդեն անձրեւն ու ձյունը վագոնի մեջ էր լցվում, խոնավ անկողնու մեջ էինք քնում: Մինչեւ որ տեգրս եկավ եւ մեզ տարավ իր տուն: Ասաց, որ ժամանակավորապես մնանք, մինչեւ ձմեռը դուրս գա, գարունը բացվի տեսնենք ինչ ենք անում: Տարվա կեսն ամիսներով հիվանդանոցներում եմ պառկած լինում: Բացի ընտանեկան նպաստից` 80 հազար դրամից, ոչ մի տեսակի օգնություն, աջակցություն ոչ մեկից չենք ստանում: 12 երեխաների մայր եմ, տղաս զինվոր է, ծառայում է Նոյեմբերյանում` սահմանի բերան: Պետության տված 80 հազար դրամով ծայրը ծայրին էլ ենք կարողանում հասցնել: Դպրոցական երեխաներ ունեմ: Մենք դեռ ոչինչ, բայց երեխաներս մինչ օրս նոր շոր չեն հագել ու դասի գնացել: Հարեւանների, բարեկամների երեխաների հագած շորերն ու կոշիկներն են հանգնում: Մինչեւ օրս սապոգներով են դասի գնում: Ճիշտ է, երեխաներս չեն նեղվում, մտնում են մեր դրության մեջ: Միայն մի բանից են իրենց վատ զգում. դասարանցիները ծիծաղում են իրենց հագուկապի վրա, ձեռ են առնում: Գալիս են տուն նեղված, բայց այդքանից հետո էլ էլի սիրտ են տալիս ինձ` ասելով. ՙՄամ ջան, դու մի սրտնեղի, ոչինչ, ո°չ առաջին, ո°չ էլ վերջին դեպքն ա, մենակ դու առողջ լինես, մեր հետ լինես, մենք ամեն ինչի հետ կհամակերպվենք՚:
Հողամաս ունենք, բայց ֆինանսապես ի վիճակի չեմ իր նպատակին ծառայեցնելու համար: Հազիվ հացի խնդիրն ենք լուծում: Օր է լինում` սոված ենք քնում, չոր հաց էլ չենք ունենում: Եղել է ժամանակ, որ առանց հացի, միայն խաշած կարտոֆիլ ենք կերել: Օրը մեջ լյարդի նոպաներ եմ ունենում, բժիշկներն ասում են` կենտրոնացված սնունդ է պետք: Ասում եմ` ուտում եմ, հո ամեն մեկին չեմ կարող ասել, որ օրեր են լինում` ցամաք հացի երեսն էլ չենք տեսնում: Ամուսինս էլ է հիվանդ, ես հիմնականում հիվանդանոցներում եմ լինում, ինքն էլ երեխաներին է յոլա տանում: Այս վիճակից ինքն ավելի շատ է նեղվում, տղամարդ է` սիրտը ճաքում է, որ երեխաները գալիս են դասից եւ ասում, որ սոված ենք: Մեկ-մեկ մասնավոր գործեր է անում: Ուզում է գնալ դուրս, ես չեմ թողնում: Նախ հիվանդ է, ես էլ հիվանդ կին եմ, տարին 12 ամիս հիվանդանոցի դռներն եմ: Վաղը, մյուս օրը եթե ինձ մի բան լինի, երեխաներս ո±ւմ հույսին պետք է մնան: Ավելի լավ է կես կտոր հացի փող աշխատի Հայաստանում, իր ընատնիքի կողքին, քան ընկնի Ռուսաստանի քուչեքը: Ահավոր դժվար է, գոնե գլխներիս սեփական տանիք ունենայինք: Տեգրս էլ չամուսնացած տղա է, ինչքան պետք է մեզ պահի իր տանը, ինքն էլ է ուզում ամուսնանալ: Մեր պատճառով ձգձգում է, չի ամուսնանում: Այնքան ծանր զգացում է, երբ զգում ես, որ դու եւ քո երեխաներն ինչ-որ տեղ խանգարող հանգամանք եք:
- Լինելով բազմազավակ մայր` մի±թե պետությունից որեւէ աջակցություն չեք ստանում:
- Աջակցություն միայն սոցիալական նպաստն է ու հաշմանդամությանս թոշակը: Դիմել եմ կառավարություն, նամակների պատասխանները մինչեւ այժմ պահում եմ: Պատասխանել են, որ հնարավորություն լինելու դեպքում կանդրադառնանք ձեր հարցին: Բայց էդպես էլ մինչեւ առ այսօր հնարավորությունը չստեղծեցին: Գոնե գան եւ տեսնեն, թե ո±ւր ենք ապրում, իրո±ք դրա կարիքն ունենք:
- Իսկ Գեղարքունիքի մարզպետարան դիմել ե±ք: Գուցե նրանց միջոցով ձեր ձայնն ավելի շուտ կհասներ համապատասխան մարմիններին:
- Դիմել եմ ու ոչ մեկ անգամ: Դիմել եմ նաեւ մեր գյուղապետին` Մհեր Մարդոյանին, արդեն 5 տարի է` նույն բանն է ասում. ՙՀնարավորություն լինի կանեմ՚: Անձամբ մարզպետի մոտ էլ եմ գնացել: Ասում է. ՙՀնարավորության դեպքում կօգնեմ, քեզ ո±վ էր ասում էդքան երեխա բերես՚: Մարզպետարանի օգնությունը միայն նա է, որ երեխաներիս դպրոցի գրքերն անվճար ենք ստանում: Մենակն գլխներիս վրա սեփական ծածկ ունենայինք, էլի ոնց որ հիմա. մի օր կուշտ, մի օր սոված կապրեինք:
Փորձեցինք կապվել գյուղապետի հետ, հասկանալու համար` արդյո±ք գյուղապետարանին հինգ տարվա ընթացքում այդպես էլ հնարավորություն չընձեռվեց որեւէ կերպ օգնելու այս ընտանիքին: Գյուղապետը չժխտեց, որ Սարգսյանների ընտանիքն, իրոք, ոչ բնակարան ունի, ոչ էլ սոցիալապես ապահովված է, բայց հավելեց հետեւյալը.
- Էդ ինչի, որ մենք ամուսնացել ենք, չորս երեխա ունենք սովորող, էդ ո±վ ա օգնում, որ յոլա ենք գնում, իրանք էլ թող յոլա գնան:
Իհարկե, ցանկացանք իմանալ նաեւ մարզպետի կարծիքն այս ամենի վերաբերյալ, բայց քարտուղարուհուց անընդհատ ստանում էինք նույն պատասխանը. ՙՊարոն Պողոսյանը զբաղված է, չեմ կարող ասել` երբ կվերջացնի՚:
Տիկին Սոնան հուսով է, որ գոնե թերթի միջոցով իր ձայնը լսելի կդառնա իշխանությանը, եւ ինքն, ի վերջո, կունենա իր եւ երեխաների սեփական անկյունը:
ԻԼՈՆԱ ԱԶԱՐՅԱՆ
Հ.Գ. Ի. դեպ, անցած տարվա հոկտեմբերի սկզբներին Գեղարքունիքի ԲՀԿ-ական մարզպետ Նվեր Պողոսյանը հայտնվեց մի սկանդալային պատմության կիզակետում: Լրատվամիջոցներում ի հայտ եկան ՙՄարզպետը կաշառք է վերցրել՚ խորագրով հրապարակումներ, համաձայն որի` նա նույն մարզի ՙԹթուջուր գյուղի դպրոցի պատմության ուսուցչի թափուր տեղի համար հայտարարված մրցույթում իր վարորդի միջոցով 3000 դոլար կաշառք է վերցրել, որ ապահովի հավակնորդներից մեկի` Արթուր Մխիթարյանի հաղթանակը՚: Ճիշտ է, մարզպետը դրանից բավական ժամանակ անց դիմեց դատարան, սակայն այդ հարցի հանգուցալուծումը, կարծես թե, դեռ այդպես էլ չկա: Փոխարենը, զուգահեռաբար ի հայտ եկան հրապարակային պնդումներ, թե մարզպետը պատրաստվում է հրաժարական տալ, եւ, որ հիշատակված հրապարակումից հետո ԲՀԿ ղեկավար Գագիկ Ծառուկյանը բավականին խիստ տոնով նախատել է մարզպետին:
Եվ մեր այս հրապարակման մեջ էլ պարոն Պողոսյանը, կարծես թե, մի տեսակ լավ լույսի տակ չի երեւում: ՙՔեզ ո±վ էր ասում` էդքան երեխա բերես՚: Մեր զրուցակիցն այս խոսքը վերագրում է մարզպետին: Ու ի±նչ է ստացվում. մի կողմից` մեր երկրում բոլորը, այդ թվում` ԲՀԿ-ն, քարոզում է, թե պետք է շատ երեխաներ ունենալ, ազգը շատացնել, մյուս կողմից էլ` շատ երեխա ունեցողներին կշտամբո±ւմ են:

