Նիկոլ Փաշինյանը երկու տարբերակ ունի. ինչ է սպասվում աշնանը
Արխիվ 16-20Թուրքիայի ծայրահեղ ազգայնական «Մեծ միություն» կուսակցության (BBP) նախագահ Մուստաֆա Դեսթիջին կուսակցական կենտրոնական գրասենյակում կազմակերպված մամուլի ասուլիսին անդրադարձել է հայ-ադրբեջանական սահմանի լարվածությանն ու Նախիջեւանում կայացած թուրք-ադրբեջանական համատեղ զորավարժություններին: Դեսթիջին ողջունել է թուրք-ադրբեջանական համատեղ լայնամասշտաբ զորավարժությունները եւ միաժամանակ սպառնացել Հայաստանին` ասելով, որ «եթե Հայաստանը շարունակի ագրեսիան Ադրբեջանի եւ Թուրքիայի նկատմամբ, ապա առաջիկա տարիներին տարածաշրջանում ո՛չ Հայաստան կլինի, ո՛չ էլ հայկական զորք»: Արտաքին սպառնալիքների եւ մարտահրավերների շուրջ էլ ծավալվեց «Իրավունքի» զրույցը «Միր» միջազգային հումանիտար հիմնադրամի ղեկավար, ռուսաստանաբնակ գործիչ ԱՆԴՐԱՆԻԿ ՆԻԿՈՂՈՍՅԱՆԻ հետ:
– Պարոն Նիկողոսյան, ԱԺ «Իմ քայլը» խմբակցության ղեկավար Լիլիթ Մակունցը եւ էլի մի քանի իմքայլականներ պնդում են, թե «Թուրքիան չի ներգրավվի Հայաստանի ու Ադրբեջանի կոնֆլիկտի մեջ»: Մինչդեռ Թուրքիայից շարունակում են հնչել կոնկրետ սպառնալիքներ ընդդեմ Հայաստանի: Ի՞նչ կասեք այս մասին:
– Սա ուղիղ համեմատական է, թե ինչպես էին «Իմ քայլը» դաշինքի անդամները 3-4 ամիս առաջ արտահայտվում կորոնավիրուսի մասին: Հետո այնպես չստացվի, որ ինչպես կորոնավիրուսի հանդեպ էր արհամարհական վերաբերմունք, թե «ում շունն է», նման ինքնավստահությունը հանգեցնի վտանգավոր իրադարձությունների: Այս պահին գտնվում ենք տարածաշրջանային շատ բարդ ու ծանր իրավիճակում: Եվ եթե «Իմ քայլը» դաշինքի կարկառուն ներկայացուցիչները ժողովրդին հանգստացնում են, թե Թուրքիան որեւէ մի դերակատարություն չի կարող ունենալ, ես այդպես չեմ կարծում: Այլեւս ամբողջ տարածաշրջանի համար թուրքական ռազմական ներկայությունը Նախիջեւանում փաստ է, ինչը շատ վտանգավոր է: Հայաստանի իշխանություններն ունեն մեծ անելիքներ եւ ժողովրդին հանգստացնելու եւ իրենց կարծիքներն ասելու փոխարեն պետք է ռազմավարություն մշակեն: Պետք է ճիշտ որդեգրված ռազմավարական ճանապարհով շարժվել եւ ամրապնդել հարաբերությունները ռազմավարական դաշնակից եւ բարեկամ երկրների հետ: Բառիս բուն իմաստով պետք է սկսել պարզ, անկեղծ համագործակցության նոր փուլ:
– Ըստ Ձեզ, օրվա իշխանություններն այդ համագործակցության եզրերը փորձո՞ւմ են գտնել կամ հարաբերություններ ամրապնդել: Օրինակ, երբ Տավուշում ունեինք լարվածություն, Թուրքիայի կողմից հնչում էին ռազմատենչ հայտարարություններ, ՌԴ-ում «ծիրանային պատերազմ» էր սկսել հայերի ու ադրբեջանցիների միջեւ, բայց այդպես էլ Փաշինյան-Պուտին անգամ հեռախոսազրույց տեղի չունեցավ: Մինչդեռ Նիկոլ Փաշինյանն օպերատիվ կապ ուներ անգամ Ադրբեջանի նախագահ Ալիեւի հետ:
– Օպերատիվ կապ ունի Նիկոլ Փաշինյանը ՌԴ նախագահի հետ, թե` ոչ, չեմ կարող ասել, բայց փաստ է, որ այս պահին այլեւս ունենք պառակտված արտաքին քաղաքականություն: Այս մասին են փաստում նաեւ տարբեր փորձագիտական շրջանակներից հնչող մտահոգությունները: Մեր առջեւ մեկ միլիոնանոց թուրք-ադրբեջանական բանակն է կանգնած, եւ այս վիճակից դուրս գալու համար պետք է գոնե դաշնակից ու բարեկամ երկրների հետ համագործակցության նոր շերտեր գտնել: Եվ դրա համար Փաշինյանը պետք է գնա մեծ փոփոխությունների ե՛ւ իր կուսակցությունում, ե՛ւ կառավարությունում ու Ազգային ժողովում: Պարտադիր է, որ անպայման թուրքական տանկերն ու հրթիռները հասնեն Երեւա՞ն, կորոնավիրուսի նման թշնամին ամեն տո՞ւն մտնի, որ հասկանան, թե ինչ եղավ: Չէ՞որ կորոնավիրուսի դեպքում էլ, եթե ժամանակին սթափ մտածեին ու ճիշտ որոշումներ կայացնեին, իրավիճակն այլ կլիներ: Այդ ինչպե՞ս է ստացվում, որ ամբողջ աշխարհը կորոնավիրուսը գրեթե հաղթահարում է, իսկ Հայաստանում դեռ հայտնի էլ չէ, թե ինչ վերջաբան ենք ունենալու: Այս ամենը պետք է գիտակցի ՀՀ քաղաքացին:
– Ե՞րբ կգիտակցի, կարծում եք` քաղաքական թեժ աշո՞ւն է լինելու, թե՞ կա այլ տարբերակ:
– Առաջինը պետք է հաշտվել այն մտքի հետ, որ «Իմ քայլը» դաշինքի խորհրդարանական մեծամասնությունն ու այս կառավարությունն այլեւս ի վիճակի չեն Հայաստանն այս վիճակից դուրս հանել: Կարծում եմ` Նիկոլ Փաշինյանը երկու տարբերակ ունի այս իրավիճակից դուրս գալու համար. կա՛մ պետք է հրաժարական տա եւ հեռանա քաղաքականությունից, կա՛մ համակերպվի, որ Հայաստանում այլեւս չկան սեւեր եւ սպիտակներ, ու անձամբ իր նախաձեռնությամբ պետք է երկրում ձեւավորվի լայն կոնսոլիդացիա: Դրա համար Ն. Փաշինյանը պետք է խորհրդակցի այն նախագահների հետ, որոնց մասին ժամանակին ասում էր, թե որեւիցե խնդիր չունի խորհուրդներ հարցնելու առումով: Երբ Հայաստանում կստեղծվի փոխադարձ հանդուրժողականության մթնոլորտ, եւ այն կլինի բոլորի կողմից ընդունելի, այդ ժամանակ այս վիճակից համախմբված, կամաց-կամաց, տեսանելի քայլերով դուրս կգա երկիրը: Հակառակ դեպքում` ուղղակի գնալու ենք ինքնաոչնչացման: Մեր հասարակությունը բաժանվել է տարբեր շերտերի` սեւեր- սպիտակներ, նախկիններ-ներկաներ: Մենք աշխարհից ինչ-որ բաներ ենք ակնկալում, բայց առաջինը Հայաստանի ներսում պետք է մեկս մյուսին հանդուրժենք, ներենք, համախմբվենք եւ միասնական թիմով կարողանանք որոշել, թե ինչպես ենք առաջ գնալու եւ ինչպես ենք հարաբերվելու այդ նույն աշխարհի հետ: Այսօր չենք կարողանանում Հայաստանում` մեր տան մեջ, բարեկամություն ստեղծել, ինչպե՞ս ենք բարեկամական հարաբերություններ ամրապնդելու այլ պետությունների հետ, չի ստացվի, սա անհնարին է:
– Դուք նշում եք, որ Ն. Փաշինյանը երկու տարբերակ ունի, սակայն ակնհայտ է, որ այս իշխանության համար Ձեր առաջարկած տարբերակները դժվար թե ընդունելի լինեն: Այդ դեպքում` ի՞նչ է լինելու:
– Ուրեմն` հասարակությունը պետք է դրանից հետեւություններ անի եւ համախմբվի, այլ տարբերակ չկա: Այս իշխանություններն այլեւս անելիք չունեն, բոլոր բնագավառներում ամբողջությամբ ձախողվել են: Մի բան ունենք` Հայոց բանակ, այն էլ, փառք Աստծո, քաղաքականացված չէ: Էլի եմ ասում` միասնական թիմ պետք է ձեւավորվի` կա՛մ Նիկոլ Փաշինյանի հետ, կա՛մ առանց նրա, ուրիշ տարբերակ չկա: Մենք այլեւս կորցնում ենք մեր ով լինելը, հեռանում ենք մեր արմատներից, մեր հավատքից, հայոց լեզվից, հայոց պատմությունից եւ ամեն ինչից: Սրանից ավելի վատ չի լինում:
ՀՐԱՆՏ ՍԱՐԱՖՅԱՆ

