Ամբողջ կրթական ոլորտում խայտառակություն է տիրում. Վահագն Վարագյան (Տեսանյութ)
Արխիվ 16-20ԿԳՄՍ նախարարության ներկայացրած կրթական չափորոշիչների, բուհ չընդունված ուսանողների ակցիաների եւ ընդհանրապես` կրթական ոլորտում տիրող իրավիճակի շուրջ «Իրավունք TV»-ի տաղավարում զրուցել ենք ԵՊՀ ուսանողների հետ տարվող աշխատանքների կենտրոնի տնօրեն, «Կանաչ ապագա» բնապահպանական շարժման ղեկավար ՎԱՀԱԳՆ ՎԱՐԱԳՅԱՆԻ հետ:
- Որպես կենսաբանական գիտությունների թեկնածու` ինչպե՞ս եք վերաբերվում նրան, որ կրթական նոր չափորոշիչներով 8-րդ դասարանի կենսաբանություն առարկայի Վերարտադրողական համակարգ թեմայի մեջ ներառվել են այնպիսի կետեր, ինչպիսիք են, օրինակ, հակաբեղմնավորիչների տեսակները եւ դրանց գործածությունը` ելնելով նպատակից, բացատրելը որոշ սեռավարակների տարածման ուղիներն ու կանխարգելման եղանակները եւ այլն:
– Սեռական դաստիարակությունն այնքան նուրբ եւ զգայուն թեմա է, որ յուրահատուկ մոտեցում է պահանջում, մինչդեռ այսօրվա կրթական ոլորտում ձեւավորված քաղաքականության եւ անձամբ ԿԳՄՍ նախարարի հանդեպ անվստահություն կա: Նմանատիպ ինչ-որ պիղծ երեւույթների ներթափանցման փորձը դպրոցներ կամ կրթական ոլորտի ինչ-որ ապուշ ու անհասկանալի որոշումների ընդունումը, լիովին սպասելի է, քանի դեռ այդ ոլորտը ղեկավարում է այնպիսի անձնավորություն, ինչպիսին Արայիկ Հարությունյանն է: Մեր հասարակության մեծ մասն արդեն այս երկու տարվա ընթացքում հասկացել է, որ այլ բան ակնկալել կամ սպասել այդ մարդուց անիմաստ է, ժամանակի վատնում է:
– Պարոն Վարագյան, ամեն դեպքում, այս օրերին բարձր միավորներ ստացած, բայց ԿԳՄՍ նախարարության նոր որոշմամբ` բուհ չընդունված ուսանողների ակցիաները ցույց են տալիս, որ նրանք դեռ ակնկալում են ԿԳՄՍ նախարարից արդարություն: Ի՞նչ կասեք այս մասին:
– Երբ կրթության կազմակերպմամբ սկսում են զբաղվել մարդիկ, ովքեր չեն հասկանում կրթությունից, հետեւանքը լինում է այսպիսին: Մարդիկ որոշել էին նոր հեծանիվ հորինել, նոր լուծումներ տալ, բայց դրանց մասին չիրազեկել: Այս մոտեցումներով մշտապես կանգնելու ենք խնդիրների առաջ, քանի դեռ չկա պրոֆեսիոնալների թիմ: Եթե նույնիսկ փոփոխություն էին արել, պետք է դրա մասին պատշաճ իրազեկեին բոլոր դիմորդներին, որ երբ այսօր որեւէ դիմորդ կամ ծնող դուրս գար փողոց եւ ակցիա իրականացներ, արդարանալու տեղ լիներ: Միգուցե, այդ ժամանակ ոսկե մեդալակիրը, որը մասնագիտական, գիտելիքների առումով միանշանակ արժանի է, որ ընդունվի բուհ, երբ ի սկզբանե իրազեկված լիներ իր իրավունքի եւ պարտականությունների մասին, ընդուներ այդ որոշումը: Ի վերջո, դժվար չէր հենց գրավոր իրազեկել, համաձայնագիր ստորագրել նրանց հետ, որովհետեւ դիմորդները հսկայակական թիվ չեն կազմում, մի քանի միլիոնի չեն հասնում, որ այդ մարդկանց իրազեկելը խնդիր լիներ: Սակայն եղել է անարդարություն, որ ոչ ճիշտ ծանուցման հետեւանքով արժանիները չեն ընդունվել բուհեր: Պարզապես զավեշտ է` ոսկե մեդալակիրը չի ընդունվել բուհ, բայց նույն տեղում 10 միավոր ստացած մեկն ընդունվել է: Սա ընդամենը անկարողության եւ ապաշնորհ կառավարման հետեւանք է: Ամբողջ կրթական ոլորտում խայտառակություն է տիրում, եւ սա պայմանավորված է Արայիկ Հարությունյանի անզորությամբ, անհասկացողությամբ: Նա մի ոլորտ է ղեկավարում, որից ոչինչ չի հասկանում:
– Ձեր գնահատմամբ` էլի ապաշնորհ կառավարման հետեւա՞նք է այն, որ առ այսօր կորոնավիրուսի դեմ պայքարում եւս իրավիճակը հուսադրող չէ:
– Որպես պետություն` մենք ոչ մի բան չենք արել պայքարելու համար, ընդամենը կողքից հետեւել ենք եւ արձանագրել, թե ինչ է տեղի ունենում: Որեւէ խելամիտ լուծում, որեւէ որոշում չի եղել ժամանակին պանդեմիայի այս շրջանում: Եթե ուզում էինք իրականում կանխարգելել, համապատասխան որոշումները պետք է կայացվեին ընդամենը 10-15 օր շուտ, ինչպես մեր հարեւան երկրում: Չնայած մեր ազգային արժանապատվությունը երբեմն թույլ չի տալիս նմանատիպ համեմատության մեջ մտնել, բայց ուզում եմ նշել, որ սա երկու երկրների իշխանությունների, կառավարությունների որեւէ ճգնաժամային պայմաններում կառավարչական հմտությունները համեմատելու լավագույն օրինակն է: Կարծես, մեր երկիրը, մեր հասարակությունը դարձել է փորձադաշտ: Հիմա էլ համապատասխան ոլորտի ներկայացուցիչները կամ գերատեսչության ղեկավարը ասում է, թե պետք է ներդրում ունենանք կորոնավիրուսի դեմ պատվաստանյութերի փորձարկման գործում: Իսկ այս համաճարակը միգուցե նաեւ երկարի, որովհետեւ չգիտենք էլ այս հիվանդության հանդեպ իմունիտետ իրականում ինչ ժամանակահատվածով է ձեւավորվում` երեք ամսով, վեց ամսով, թե` ընդհանրապես: Մենք մտել ենք մի շղթայի մեջ, որ այլեւս չենք կարողանում կառավարել, եւ սրա վերջը երբ է լինելու, որեւէ տվյալներ չկան, որովհետեւ դարձել ենք բոլոր տեսակի վիճակագրությունից դուրս երկիր: Մեր ցուցանիշները շարունակում են ամենաբարձրերի շարքում լինել` յուրաքանչյուր մեկ միլիոն բնակչի հաշվով:
– Այս ամենի հետեւանքով փաստացի չգիտենք էլ, թե ի վերջո սեպտեմբերին հնարավոր կլինի՞ ուսումնական հաստատություններում դասերը վերականգնել բնականոն ռիթմով:
– Այստեղ կառանձնացնեի դպրոցական կրթությունը, որովհետեւ սա է կրթության առաջնային հիմքը: Երկու-երեք ամիս, սոցիալական պայմաններից ելնելով, ինտերնետի կամ տեղեկատվական տեխնոլոգիաների բացակայության պատճառով, աշակերտների 25-30 տոկոսը չի մասնակցել հեռահար դասապրոցեսներին: Եվ եթե, Աստված մի արասցե, սեպտեմբերին մտնենք կորոնավիրուսի նոր ցիկլ, նախարարությունը, վստահ եմ, ոչինչ չի արել այդ երեխաների ուսումն ապահովելու համար: Առաջին հանրապետության տարիներին` ցեղասպանությունից հետո, ծայրահեղ հիվանդությունների շրջանում մեր դպրոցականների 25 տոկոսն է մասնակցել դասապրոցեսներին, այսօր, կարծես, 100 տարի անց հայտնվել ենք մի իրավիճակում, որտեղ դպրոցահասակների 25 տոկոսը զրկված է կրթության իրավունքից: Մինչդեռ պետք է պետությունն ապահովի նրանց կրթություն ստանալու իրավունքը, այլ ոչ թե ոլորտի պատասխանատուները ապուշ հայտարարություններ անեն, պիտակավորեն ու թիրախավորեն` նախկիններ-ներկաներ բաժանելով: Այսպիսի ոչ կառուցողական միջավայրում չենք կարողանալու հաջողության հասնել, ուստի` կոչ եմ անում կրթության պատասխանատուներին, որ այս պահից պատրաստվեն սեպտեմբներին: Եթե նույնիսկ դասապրոցեսը սեպտեմբերից վերականգնվի, պետք է նկատի ունենալ, որ ամբողջ աշխարհում մասնագետներն ասում են, որ աշնանը հնարավոր է կորոնավիրուսի երկրորդ մեծ ալիքը սկսվի: Այսինքն` հոկտեմբեր-նոյեմբերին հնարավոր է տնային պայմաններում հեռավար դասապրոցեսը շարունակվի: Եվ այդ ժամանակ ՀՀ-ում չպետք է լինի գեթ մեկ երեխա, ով դպրոցական տարիքի է եւ զրկվում է կրթություն ստանալու իրավունքից: Այլ պարագայում սա լինելու է հանցավոր անգործություն` մեր ապագա սերնդի հանդեպ:
ՀՐԱՆՏ ՍԱՐԱՖՅԱՆ
Հարցազրույցն ամբողջությամբ դիտե՛ք տեսանյութում.

