Նման «հույզերով» մի կողմից սեպ են խրում ՀՀ-ի եւ ՌԴ-ի միջեւ, մյուս կողմից` վնասում ՌԴ-ին. Լեպեխին
Արխիվ 16-20Հայ-ադրբեջանական վերջին սահմանային լարվածության վերաբերյալ ՀԱՊԿ-ի եւ պաշտոնական Մոսկվայի դիրքորոշումները դարձան լայն քննարկման առարկա: Այս մասին «Իրավունքը» զրուցեց ԵԱՏՄ ինստիտուտի գլխավոր տնօրեն, ռուս քաղաքական վերլուծաբան ՎԼԱԴԻՄԻՐ ԼԵՊԵԽԻՆԻ հետ:
– Պարոն Լեպեխին, տպավորություն էր, որ թե՛ պաշտոնական Մոսկվան, թե՛ ՀԱՊԿ-ը մինչեւ վերջ չեզոքություն պահպանեցին: Սա կարո՞ղ է պայմանավորված լինել հայ-ռուսական հարաբերությունների որոշակի վատթարացումով:
– Մոսկվան եւ ՀԱՊԿ-ը չեն զբաղեցրել չեզոք դիրք: Նրանք պարզապես չեն շտապել ու չեն շտապում միջամտել հակամարտությանը` գիտակցելով, որ Հայաստանի դեմ սադրանքը, միեւնույն ժամանակ, սադրանք էր նաեւ Ռուսաստանի եւ ՀԱՊԿ-ի դեմ: Իրավիճակը վերլուծելու համար Մոսկվային ժամանակ էր պետք: Այսպիսով, վերլուծությունը ցույց տվեց, որ սահմանին տեղի ունեցած բախումը հեռահար նպատակներ էր հետապնդում մի շարք աշխարհաքաղաքական խաղացողների կողմից: Այդ իսկ պատճառով Հայաստանի եւ Ադրբեջանի սահմանին տեղի ունեցած միջադեպից երկու օր անց տեղի ունեցավ Պուտինի եւ Էրդողանի միջեւ հեռախոսազրույց, որի ընթացքում նրանք բոլորովին էլ չեն քննարկել լոլիկի մատակարարման հարցը: ՌԴ ղեկավարը, ի պատասխան հայ-ադրբեջանական սահմանում տիրող սադրանքների, սեղմել է ստեղնաշարի բացարձակապես ճիշտ կոճակները, որից հետո ՀՀ եւ Ադրբեջանի սահմանին սկսված կոնֆլիկտը փաստացի ի չիք դարձավ:
– Կարո՞ղ է ժամանակ առ ժամանակ թեժացող սահմանային լարվածությունը հանգեցնել լայնամասշտաբ պատերազմի ոչ միայն Տավուշի ուղղությամբ, այլեւ Արցախում:
– Պատերազմ կարող է սկսվել հայ-ադրբեջանական սահմանի ցանկացած հատվածում, որտեղ կենտրոնացած են ադրբեջանական զորքերը: Շեշտում եմ՝ որտեղ կենտրոնացած են հենց ադրբեջանական զորքերը: Ի վերջո, ակնհայտ է, որ միայն նրանք կարող են լինել հիմնական պատճառ, որ սկսվեն իրական եւ լայնածավալ մահաբեր գործողություններ, այլ ոչ թե լինեն առանձին սադրանքներ: Անձամբ ես հայկական կողմից լայնամասշտաբ պատերազմ սկսելու ոչ մի դրդապատճառ չեմ տեսնում, որովհետեւ Հայաստանը շահագրգռված է ստատուս քվոյի պահպանման հարցում: Բայց ընդգծում եմ` Ադրբեջանի ղեկավարությունը նույնպես շահագրգռված չէ տարածաշրջանում պատերազմի սրմամբ: Այլ հարց է, որ ադրբեջանական էլիտաներում արմատական ուժերն ամրացնում են իրենց դիրքերը, որոնց ակտիվորեն աջակցում են Թուրքիան եւ Արեւմուտքը, քանի որ նրանց ձեռնտու է Ալիեւի ընտանիքը քանդել` նրա «անգործության» պատրվակով:
– Ձեր գնահատմամբ` ստեղծված իրավիճակն ինչպե՞ս կանդրադառնա հայաստանյան ներքաղաքական իրավիճակի վրա:
– Այս իրավիճակն արդեն իսկ ազդում է Հայաստանի ներքաղաքական կյանքի վրա, քանի որ հանրապետությունում տարբեր արմատական ուժեր ակնթարթորեն ակտիվացան: Դժգոհ է նաեւ չափավոր ընդդիմությունը, որը լրացուցիչ հիմքեր է ստացել` ներկայիս վարչապետին քննադատելու համար: Այնուամենայնիվ, ես ուշադրություն կդարձնեի ոչ թե այս` ընդհանուր առմամբ ՀՀ-ի համար ստանդարտ հետեւանքների, այլ Ռուսաստանում տիրող իրավիճակի վրա, որտեղ որոշակի ուժեր` դրսից ազդեցության տակ, սկսեցին ակտիվորեն հակահայկական տրամադրությունների ալիք բարձրացնել: Հետաքրքիր է, որ այդ ուժերը, իրենց շահերից ելնելով, օգտագործեցին նաեւ հայկական սփյուռքի որոշ ներկայացուցիչների: Խնդիրը հասավ նույնիսկ այն աստիճանի, որ սփյուռքի հայտնի ներկայացուցիչներից մեկը, որին ակտիվորեն աջակցում է ռուսական ուռա-հայրենասիրական օխլոսը, վերջերս հայտարարեց, որ ՌԴ-ն «կարող է թքել Հայաստանի վրա եւ տրորել»: Ենթադրում եմ, որ նման «հույզերը» լիովին ձեռնտու են այն մարդկանց, ովքեր մի կողմից սեպ են խրում ՀՀ-ի եւ ՌԴ-ի միջեւ, իսկ մյուս կողմից բավական էականորեն վնասում են ՌԴ-ին, որը ցանկացած իրավիճակում, կոչված է զսպվածություն պահպանել իր հարեւանների հետ: Կարծում եմ` Բելառուսում, Վրաստանում, Ղազախստանում, Հայաստանում եւ այլ երկրներում ներկայիս սադրանքների կազմակերպման վերջնական նպատակը ՌԴ-ին հասնելն է:
ՀՐԱՆՏ ՍԱՐԱՖՅԱՆ

