Սահմանը դմփ-դմփ-հու գոռալու տեղ չէ. Նիկողոսյան
Արխիվ 16-20Ադրբեջանական ռազմական գերատեսչությունը Հայաստանին սպառնում է միջազգային միջուկային հանցագործությամբ: Ադրբեջանի պաշտպանության նախարարության մամուլի ծառայության ղեկավար Վագիֆ Դարգյախլին հայտարարել է Մեծամորի ատոմային էլեկտրակայանի հրթիռակոծության հավանականության մասին: Այս եւ այլ հարցերի շուրջ «Իրավունքը» զրուցեց «Միր» միջազգային հումանիտար հիմնադրամի ղեկավար, ռուսաստանաբնակ գործիչ ԱՆԴՐԱՆԻԿ ՆԻԿՈՂՈՍՅԱՆԻ հետ:
- Պարոն Նիկողոսյան, ի՞նչ կասեք ատոմակայանը հրթիռակոծելու ադրբեջանական նկրտումների մասին: Մի շարք փորձագետներ եւ նաեւ ՀՀ ԱԳՆ-ն նշում են, թե Ադրբեջանը սրանով փաստում է, որ հուսահատության մեջ է:
- Ես այդպես չեմ մտածում, որովհետեւ, ամեն դեպքում, մեր առջեւ լուրջ եւ պոտենցիալ դարավոր թշնամի է կանգնած եւ հիմա հստակ իր մտահղացումների մասին հայտարարում է: Նախկինում էլ ռազմատենչ հռետորաբանությամբ ասում էր, որ նախահարձակ է լինելու, իսկ վերջին օրերի իրադարձությունները ցույց տվեցին, որ այդ հայտարարություններն օր օրի կյանքի են կոչվում: Այնպես որ, չէի ասի, թե Ադրբեջանը անճարությունից է այդպիսի հայտարարություններ անում: Ինձ համար սա մտահոգիչ է: Կարծում եմ՝ Ադրբեջանի նմանատիպ հայտարարությունները պատահական չեն եւ պատկան մարմինները դրանից պետք է հետեւություններ անեն: Պարտադիր չէ Բաքվից մինչեւ Մեծամոր հրթիռ թռնի, տեսե՞լ եք Երեւանի կենտրոնում ինչ է կատարվում, թե քանի հոգի հայ կա զբոսնող եւ քանի օտարազգի ներկայացուցիչներ, ովքեր, Աստված գիտի, որտեղից են եկել, ինչի համար եւ ինչ կարող են անել: Սրանից է պետք վախենալ, մանավանդ, որ այս պահին հակառակորդն ամբողջությամբ վիրավորված է եւ նախապատրաստվում է նոր հարձակումների: Էլ չեմ ասում, որ մի հատ էլ ՆԱՏՕ-յի անդամ Թուրքիայի պես երկիրն է ռազմատենչ հայտարարություններ անում, որ կանգնած է Ադրբեջանի կողքին: Սթափվե՛ք, աշխարհի ամենաագրեսոր պետության կողմից է հնչում այս հայտարարությունը, որը մի քանի ամիս առաջ ամբողջ աշխարհի կարծիքը հաշվի չառնելով՝ մտավ Սիրիա, արհամարհելով բոլոր կոչերը Սուրբ Սոֆիայի եկեղեցին վերածեց մզկիթի: Սա այն նույն պետությունն է, որը 100 տարի առաջ կոտորեց միլիոն ու կես հայ ժողովրդի: Ու այսքանից հետո դեռ ասում են լուրջ չէ՞, իրենք պատրաստված չե՞ն, այլ խուճապի՞ են մատնված: Չգիտեմ էլ ինչ ասել՝ ինչպե՞ս կարելի է այսպես հանգստացնել ժողովրդին, թե Ադրբեջանը հուսահատության մեջ է: Մենք շատ մտածելու ու անելու գործ ունենք: Այլեւս հայտնվել ենք լրիվ նոր հարթության մեջ, նոր մարտահրավերների առաջ, ուստի՝ նոր պայքարի ձեւեր է պետք փնտրել տարբեր ճակատներում:
- Ինչպես ասում են՝ պարտությունը որբ է, իսկ հաղթանակը բազում տերեր ունի: Հիմա հանրային տիրույթում ավելի շատ քննարկվում է, ոչ թե հնարավոր զարգացումներն, այլ թե ով էր սահմանում մեր բանակի ունեցած հաջողությունները կերտողը: Ի՞նչ կասեք այս մասին:
- Շատ ուրախ եմ նոր ձեռքբերումներով, բայց քանի դեռ հարցի վերջնական լուծումը չունենք, պետք է պատրաստ լինենք ավելի մասշտաբային պատերազմի, ոչ թե մի փոքր առաջխաղացմամբ, ընդամենը կանխելով ռազմական ագրեսիան Հայաստանի պետական սահմանին, ոգեւորվենք: Չպետք է մոռանանք, թե արդյունքում քանի կյանքեր տվեցինք այդ փոքր ձեռքբերման համար: Տպավորությունն այնպիսին է, որ Հայոց փառապանծ բանակի զինվորների կյանքի շնորհիվ ձեռք բերված մի դիրքով, վերջնականապես հաստատագրված է մեր հաղթանակը, հիմա էլ փնտրում են, թե այս հաղթանակի տերն ով է: Եղածն ընդամենը մի դիրք է, որը բարելավվել ենք քանի կյանքի ու վիավորների գնով: Աստված չանի, բայց ո՞վ այդքան վստահություն ունի, որ նույն հաջողությամբ մինչեւ այս ցանցառամիտներն ընկնեն խոսալով՝ ավելի կարեւոր ու մեծ հենակետերում խնդիրներ չեն լինի եւ լայնամասշտաբ պատերազմ չի սկսվի: Մինչդեռ այն կարող է սկսվել Հայաստանի եւ Արցախի սահմանի ցանկացած կետից, իսկ եթե զուգահեռ երեք կետից լինի, այդ դեպքում՝ ի՞նչ պետք է անենք: Իշխանավորները թող այդ մասին մտածեն եւ չմոռանան, որ մեր դիմաց կանգնած է նաեւ թուրքական մեկ միլիոնանոց կանոնավոր բանակը: Իսկ այս փոքրիկ ձեռքբերման ուղիղ հասցեատերը հայ ժողովուրդն է եւ նրա արի զավակները: Մեր բանակն ամեն հայի տան տղամարդն է ու դեռ շատ անելիքներ ունենք՝ մեր վերջնական հաղթանակին հասնելու համար: Պետք չէ բանակն էլ բաժանել սեւերի ու սպիտակների, բոլորս էլ ունենք զինվորներ այդ բանակում ծառայող, հետեւաբար ձեռքբերումներն ու հաղթանակներն էլ ամբողջ հայ ժողովրդինն է: Ու ոչ ոք թող չշտապի ասել, թե սա տրամաբանական շարունակությունն է «թավշյա հեղափոխության», եւ սահմանին ունեցանք հաջողություն իշխանության ռազմական փորձ ունեցող տաղանդավոր գործիչների շնորհիվ: Հատկապես, որ այդ փոքր ձեռքբերումն էլ, որ ունենք, իրենց հետ ընդհանրապես կապ չունի: Մի օրով, մի ժամով, մի վայրկյանով են մտածում, իսկ վաղն ի՞նչ է լինելու: Պատերազմի ժամանակ կարող է մի դիրք ձեռք ես բերում, հինգ դիրք էլ իրենք են գրավում, հետո՝ 15 դիրք էլ դու ես առաջ գնում, միշտ էլ այդպես է եղել: Ովքեր այս մի դիրքը չեն կարողանում բաժանել իրար մեջ, վաղն, Աստված չանի, 5 դիրք կորցրեցին, դրա պատասխանատվությունն իրենց վրա չեն վերցնելու: էլի նախկիններն են մեղավոր լինելու, բայց այդ դեպքում չգիտեմ, թե նախկիններն ինչ առումով պետք է մեղավոր լինեն, երեի, որ այդ դիրքերում եսիմ ինչեր չեն դրել ժամանակին: Այնպես որ, պետք չէ այդ ցանցառամիտների խելքին ընկնել: Հաշվի առնելով՝ ե՛ւ Ադրբեջանի, ե՛ւ Թուրքիայի ամենաբարձրաստիճան ղեկավարների կողմից արված ռազմատենչ հայտարարությունները՝ մտավախություն ունեմ, որ այս պատերազմը դեռ շատ ավելի լայնամասշտաբային է լինելու ու ամեն ինչ դեռ առջեւում է: Որեւիցե մեկը չի կարող ասել, թե այս պահին կամ մոտակա ժամանակներս երբ, որտեղից եւ ինչ տեսակ նոր ռազմական ագրեսիա կսկսվի Հայաստանի Հանրապետության եւ Արցախի պետական սահմաններում: Ուստի՝ այս ընթացքում մեզ պառակտել պետք չէ, այլ պետք է միաբանության կոչեր հնչեն:
- Միաբանության կոչերի փոխարեն՝ ԱԺ անկախ պատգամավոր Արման Բաբաջանյանը հայտարարում է, թե ազգի տականքն ավելի վտանգավոր է, քան արտաքին թշնամին եւ կրկին սեւ ու սպիտակի գծեր տանում քաղաքական ուժերի միջեւ…
- Ամոթ է: Ի՞նչ է խոսում էդ «դուռակը»: Եթե սահմանի կանգնած զինվորի եղբայրները եւ ծնողները չեն ընդունում տվյալ իշխանության վարվող քաղաքականությունը, հիմա այդ զինվորն ո՞վ է, նրա ծողներն ովքե՞ր են: էս ի՞նչ պառակտում են մտցնում: Մարդ իր երեխային տա պետությանը, որ հայրենիք պաշտպանի, ասեն՝ դու ներքին թշնամի՞ ես, որդուն էլ ասեն՝ այ դու ապրես, որ արտաքին թշնամու դե՞մ ես պայքարում: Սա աբսուրդ է: Պետք է վերջ տալ այս մտածելակերպին եւ գիտակցել, որ այսպիսի պահվածքով եւ կեցվածքով ամբողջ մի ժողովրդի մխրճում են անհասկանալի խորը եւ անելանելի վիճակի մեջ:
- Այսօրվա իշխանության գնահատմամբ՝ ճիշտ այդպիսի հայր ու որդին են Խաչատուրովները: Հայր Խաչատուրովին իմքայլականները ջանք ու եռանդ չէին խնայում կալանավորելու համար, իսկ որդի Խաչատուրովն այսօր երկրի սահմաններն է բարելավում:
- Յուրի Խաչատորովը հերոս, լեգենդար մարդ է, նրանով հպարտանալ է պետք: Նրա սերնդակիցներն են մեզ տվել անկախ պետություն, ազատագրված Արցախ՝ ազատագրված սահմաններով: Նրանք իրենց անելիքն արել են, ճիշտ է, շատ դժվար էր անելը, բայց հիմա կրկնակի ավելի դժվար է այդ եղածը պահել: Կարողացան պահել՝ փառք ու պատիվ պահողներին, չկարողացան՝ հազար ամոթ: Նոր սերնդի սուրբ պարտականությունն է եղածին տեր կանգնել՝ իր կյանքի գնով: Տեր կանգնեց, ուրեմն՝ այդ սերունդների հետնորդն է, տեր չկանգնեց, ուրեմն՝ այդ սերունդերի հետնորդը չէ: Իսկ Խաչատուրովի սերունդն այսօր էլ է սահմանում հաղթանակ է կերտում փառապանծ ձեւով: Բա տանկի դիմաց ո՞ւր էին «դուխովները», «դուխովներից» քանի՞ հոգի է թշնամուն կարողացել հետ մղել:
- Համենայնդեպս, «դուխովներից» ԱԺ «Իմ քայլը» խմբակցության պատգամավոր Սիփան Փաշինյանը Տավուշի գյուղերում սելֆիներ էր անում…
- Թող էլի սելֆի անեն, գործ անողը գիտի ինչ պետք է անել եւ իր գործն անում է: Ու այդ արածով հպարտանալ է պետք: ժողովրդին էլ պետք է պատրաստել ավելի շատ հաղթանակներ կերտելուն, ինչը կարող է լինել միայն միասնական պայքարով: Հայաստանը բոլորիս տունն է, բոլորիս հայրենիքը, բոլորս էլ հայ ենք եւ պետք է մեր երկրին տեր կանգնենք: Պետությունն էլ պետք է կարողանա ամեն ինչ անել, որպեսզի, հասարակության պառակտված շերտերը միավորի: Հակառակ դեպքում՝ ցավոք, ոչ մի լավ տեղ այս ամենը չի տանելու: Սահմանը դմփ-դմփ-հու գոռալու տեղ չէ:
ՀՐԱՆՏ ՍԱՐԱՖՅԱՆ

