«ՓՈՐՁԵՐ ԵՆ ԱՐՎՈՒՄ ԹԵ° ՕՐԵՆՍԴՐԱԿԱՆ ՈՐՈՇՈՒՄՆԵՐՈՎ, ԹԵ° ԴԱՏԱԿԱՆ ԱԿՏԵՐՈՎ ՍԱՀՄԱՆԱՓԱԿԵԼ ԱԶԱՏ ԽՈՍՔԸ»

Երկրում տիրող իրավիճակի, ազատ խոսքի նկատմամբ ճնշումների, լրատվամիջոցների դեմ դատական հայցերի, ներքաղաքական զարգացումների շուրջ` մեդիա դաշտում իր ուրույն տեղը զբաղեվրած Գայանե Զարգարյանի հեղինակային «ԱԶԱՏ ԽՈՍՔ» հաղորդաշարի տաղավարում բանավիճել են քաղաքագետ, վերլուծաբան ԳԱԳԻԿ ՀԱՄԲԱՐՅԱՆԸ եւ «Իրազեկ քաղաքացիների միավորում» ՀԿ-ի համակարգող ԴԱՆԻԵԼ ԻՈԱՆՆԻՍՅԱՆԸ: Հաղորդման հեղինակ եւ վարող Գայանե Զարգարյանը զրույցի սկզբում նախ հնչեցրել է «ԱԶԱՏ ԽՈՍՔ» հաղորդման ավանդական դարձած հարցը.

- Հարգելի հյուրեր, նախ մեր ավանդական դարձած հարցը` ինչպիսի՞ն է ազատ խոսքի վիճակը Հայաստանում, կա՞ արդյոք ազատ խոսք ՀՀ-ում, թե` ոչ:

ԳԱԳԻԿ ՀԱՄԲԱՐՅԱՆ – Չնայած ազատ խոսքը սահմանափակելու բոլոր փորձերին, ես գտնում եմ, որ Հայաստանում ազատ խոսքը դեռ կա: Բայց, ինչ խոսք, փորձեր են արվում` թե՛ օրենսդրական որոշումներով, թե՛ դատական ակտերով սահմանափակել ազատ խոսքը:

ԴԱՆԻԵԼ ԻՈԱՆՆԻՍՅԱՆ – Դատարան հայցադիմում ներկայացնելը պատկանում է բոլորին, եւ որեւիցե կերպ փոխկապակցված չէ այդ հայցադիմումի հիմնավորվածության հետ: Այսինքն, եթե ինչ-որ մեկին դատի են տվել, դա դեռ չի նշանակում, որ այդ հայցադիմումը հիմնավոր է: Դատի տալը ազատ խոսքի սահմանափակում չէ: Ազատ խոսքի սահմանափակում կլինի, եթե, օրինակ, կոնվենցիոն իրավունքների խախտմամբ դատարանները սկսեն անիրավաչափ որոշումներ կայացնել` ա՛յ դա կարող է դիտվել որպես ազատ խոսքի ոտնահարում:

ԳԱԳԻԿ ՀԱՄԲԱՐՅԱՆ – Պարոն Իոննիսյան, Արցախում փակվել են երկու հեռուստաընկերություն` TV 5-ը եւ «Շողակաթը»:

– Ի դեպ, անդրադառնանք, «Շողակաթ» հեռուստաընկերության հեռարձակման հետ կապված խնդիրներին Արցախում, հիմա այդ հեռուստաընկերության գործունեությո՞ւնն է առավել խնդրահարույց, թե՞ Սոսրոսի գրասենյակի ներկայությունը ՀՀ-ում :

ԴԱՆԻԵԼ ԻՈԱՆՆԻՍՅԱՆ – Ես չեմ ասել, որ «Շողակաթի» գործունեությունը խնդրահարույց է, ես գտնում եմ, որ Արցախի իշխանությունները ինքնուրույն  են որոշում` «Շողակաթը» հեռարձակվի՞, թե` ոչ: Ինչ վերաբերում է Սորոսի գրասենյակի գործունեությանը ՀՀ-ում, ապա այո, «Բաց հասարակության» գրասենյակի գործունեությունը շատ ցավոտ է բոլոր այն ուժերի համար, ովքեր որ ժողովրդավարական արժեքներին եւ կոռուպցիայի դեմ պայքարին դեմ են:

ԳԱԳԻԿ ՀԱՄԲԱՐՅԱՆ – Ժողովրդավարություն ասվածը շատ լայն հասկացություն է, եւ այն պատկերացումները, որոնք կան ՀՀ-ում եւ այդ համապատասխան շրջանակներում` դա իրական ժողովրդավարություն չէ: Ես` որպես պատմաբան, կարող եմ ասել, որ այն, ինչ  պատկերացվում է ՀՀ-ում որպես ժողովրդավարություն` նորմալ չէ: Պարոն Իոննիսյանը շատ լավ գիտի, որ Եվրոպական երկրներում ոչ ոք իրավունք չունի իր ցանկությամբ  դուրս գալ փողոց, ցույցեր կազմակերպել, ճանապարհներ փակել:

«Այս իշխանությունները անթերի չեն»

ԴԱՆԻԵԼ ԻՈԱՆՆԻՍՅԱՆ – ՀՀ-ում երկու տարուց ավել է` իշխանությունը ժողովրդինն է: Կան տարբեր օբյեկտիվ եւ սուբյեկտիվ խոչընդոտներ, եւ, այո, այս իշխանություններն անթերի չեն:  Կներեք, ես ե՞րբ եմ ասել, որ իշխանությունները տենց իդեալական է` երբեք:

– Օրինակ` կոռուպցայի դեմ ինչո՞ւ չեն պայքարում:

ԴԱՆԻԵԼ ԻՈԱՆՆԻՍՅԱՆ – Կոռուպցիայի դեմ պայքարում են, բայց քիչ են պայքարում:

ԳԱԳԻԿ ՀԱՄԲԱՐՅԱՆ – Շատ վատ են պայքարում, երկու տարվա մեջ ընդամենը հետ են բերել 105 միլիոն դոլար, այդ ընթացքում 110 միլիոն դոլար մայիսի 1-ի դրությամբ պարգեւավճար են տվել:

ԴԱՆԻԵԼ ԻՈԱՆՆԻՍՅԱՆ – Պարգեւավճար տալիս էր նաեւ նախորդ իշխանությունը:

ԳԱԳԻԿ ՀԱՄԲԱՐՅԱՆ – Բայց ոչ այս մասշտաբների:

– Պարոն Իոննիսյան, ներկայիս իշխանությունների օրոք ունեցանք մի իրավիճակ, երբ տրանսգենդերը հայտնվեց Ազգային ժողովում:

ԴԱՆԻԵԼ ԻՈԱՆԻՍՅԱՆ – Եվ ի՞նչ:

– Այսինքն` նորմա՞լ եք դրան վերաբերվում:

ԴԱՆԻԵԼ ԻՈԱՆՆԻՍՅԱՆ – Իսկ ի՞նչ է` պետք է մարդուն ասեին` դու տրանսգենդեր ես, դու չունես Ա, Բ իրավունքնե՞րը: Կներեք, իսկ որտեղ է գրված, որ տրնասգենդերը իրավունքներ չունի:

ԳԱԳԻԿ ՀԱՄԲԱՐՅԱՆ – Դա նոր մշակույթ է, որը բերվեց Հայաստան: Այս իշխանության փայատերերն ունեն իրենց ծրագրերը, մարդիկ իրենց ծրագրերով եկել են: Որոնց մեջ մտնում են տրասնգենդերի ելույթը ԱԺ-ում, Լանզարոտեի կոնվեցիան:

ԴԱՆԻԵԼ ԻՈԱՆՆԻՍՅԱՆ – Իսկ ո՞վ է ստորագրել այդ կոնվենցիան:

ԳԱԳԻԿ ՀԱՄԲԱՐՅԱՆ – Ի՞նչ կապ ունի` ով է ստորագրել, թող չվավերացնեին: Ես` որպես պատմաբան, կարող եմ ասել, որ պահ է գալիս, որ պետք է ստորագրեր, բայց այդ փաստաթղթերը տասնյակ տարիներով մնում են ԱԺ-ում:

«Քննիչները, դատախազները, օպերները չեն կարողանում էֆեկտիվ աշխատել կոռուպցիայի դեմ պայքարում»

ԴԱՆԻԵԼ ԻՈԱՆՆԻՍՅԱՆ – Այդ կոնվեցիայով երեխաներին պաշտպանում են սեռական շահագործումից: Ինձ համար շատ կարեւոր է, որ երեխաները պաշտպանված լինեն պեդոֆիլներից: Հայաստանում եղել են պեդոֆիլիայի բազմաթիվ դեպքեր:

ԳԱԳԻԿ ՀԱՄԲԱՐՅԱՆ – Ինչպես նաեւ բոլոր այն երկրներում, որտեղ Լանզարոտեի կոնվեցիան վավերացված է:

– Պարոն Իոննիսյան, որտե՞ղ են այսօր այն կոռուպցիոներները, որոնց մասին ԱԺ ամբիոնից հայտարարում էր Նիկոլ Փաշինյանը:

ԴԱՆԻԵԼ ԻՈԱՆՆԻՍՅԱՆ – Եթե իրավաբանները կարողանային բոլոր կոռուպցիոն գործերը քննեին, հակակոռուպցիոն ռեֆորմի կարիք չէր լինի: Քննիչները, դատախազները, օպերները չեն կարողանում իրենց գործը անել տարբեր օբյեկտիվ եւ սուբյեկտիվ ատճառներով չեն կարողանում էֆեկտիվ աշխատել կոռուպցիայի դեմ պայքարում:

Զրույցը` հաղորդման հեղինակ

ԳԱՅԱՆԵ ԶԱՐԳԱՐՅԱՆԻ

Այս թեմայով ՔՊ-ականների մեջ չգտնվեց ինչ-որ մեկը, որ ունենար հային բնորոշ արժանապատվություն. Գայանե Ներսեսյան Գերմանիայից ժամանած բժշկին թույլ չեն տվել «Երևան-Կենտրոն» ՔԿՀ-ում զննել Գագիկ Խաչատրյանին․ հայտարարություն Գագիկ Ղազինյանը հայց է ներկայացրել ԵՊՀ-ի դեմ Այս գլխացավը առաջին լուրջ ահազանգն է. «Բժշկի մոտ» նյարդաբան Գայանե Վարդանյանն է Գագիկ Խաչատրյանի փաստաբանները պարզաբանում են ներկայացրել 193 գույքի և պարտատոմսերի վերաբերյալ