ՄԻԵԴ-ի հեղինակավոր վճիռը ՀՀ կառավարության ձեռքբերումը չէ
Արխիվ 16-20Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը վճիռ է հրապարակել Բուդապեշտում ադրբեջանցի Ռամիլ Սաֆարովի կողմից քնած ժամանակ կացնահարված ՀՀ զինված ուժերի սպա Գուրգեն Մարգարյանի ընկերոջ` Հայկ Մակուչյանի եւ հարազատների ընդդեմ Ադրբեջանի եւ Հունգարիայի հայցերի առնչությամբ: Դատարանը մասնավորապես արձանագրել է, որ Ադրբեջանը տապալել է ազգային ատելության հիմքի վրա կատարված սպանության համար պատժի կրման ապահովումը` ներում շնորհելով, խրախուսելով ոճրագործին, որը չի տառապել որեւէ հոգեկան հիվանդությամբ: Այսպիսով` պետությունը խախտել է կյանքի իրավունքի դեմ ոտնձգության համար պատժի լիակատար ապահումը` հիմք ստեղծելով անպատժելիության համար: ՄԻԵԴ-ում դիմումատուների շահերի ներկայացուցիչ ՍԻՐԱՆՈՒՇ ՍԱՀԱԿՅԱՆԻ գնահատմամբ` տասնվեց տարվա դադարից հետո վերականգնվել է արդարությունը: «Իրավունքը» Ս. Սահակյանից հետաքրքրվեց, թե ՄԻԵԴ-ի նման վճռին հասնելու հարցում ի՞նչ ներդրում է ունեցել այսօրվա Արդարադատության կամ Արտաքին գործերի նախարարությունը:
– Ամենավաղ փուլերից դիմումատուների հետ կապը եղել եմ ես, եւ սա մասնավոր նախաձեռնություն է եղել: Այլ հարց է, որ Եվրոպական դատարանում կա ընթացակարգ, երբ մի երկրի քաղաքացին դատի է տալիս ոչ թե իր պետությանը, այլ Եվրոպայի խորհրդի անդամ այլ պետության, քաղաքացու երկիրն իրավունք ունի ներգրավել որպես երրորդ կողմ: Եվ քանի որ Գուրգեն Մարգարյանը եւ Հայկ Մակուչյանը ՀՀ քաղաքացիներ են, եւ գանգատը ներկայացված էր այլ պետությունների դեմ, Հայաստանը կարող էր օգտվել իր իրավունքից եւ կարող էր չօգտվել: ՀՀ-ն օգտվել է այս իրավունքներից եւ ներկայացրել է դիրքորոշումներ, որոնք աջակցել եւ ուժեղացրել են նաեւ դիմումատուների դիրքորոշումները, եւ այս տեսանկյունից մենք այս ամբողջ ժամանակահատվածում` 2013-ից մինչեւ օրս, շնորհակալ ենք պատասխանատու կառույցներին, որոնք հոգածության տակ են վերցրել այս առումով իրենց քաղաքացիներին եւ իրավական շահ են ցուցաբերել գործընթացում: Մենք նմանատիպ գործընթացներ տեսել ենք նաեւ «Փերինչեքն ընդդեմ Շվեյցարիայի» գործով եւ այլն: Բայց էլի եմ շեշտում` մենք այստեղ գործ չունենք միջպետական գանգատի հետ եւ պետությանը դատի տալու եւ պատասխանատվության կանչելու ծանրաբեռնվածությունը իրականացվել է անհատական լուծումների եւ անձերի մակարդակով:
– Այսինքն` ըստ Ձեզ, այս վճիռը չի՞ կարող տեղ գտնել վարչապետի կողմից ներկայացվող առաջիկա 100 փաստերի մեջ` որպես կառավարության ձեռքբերում:
– Կարծում եմ` պետք չէ մասնավոր գործերը վերագրել պետությանը: Պետությունը` որպես երրորդ անձ, կարող է նշել, որ անպաշտպան չի թողել եւ ինչ-որ գործընթացներում ներգրավվածություն ունեցել է: Բայց այստեղ կողմը եղել է մասնավոր սուբյեկտը` ընդդեմ պետության: Այսինքն` չի եղել Հայաստանն ընդդեմ Ադրբեջանի կամ Հունգարիայի:
ՀՐԱՆՏ ՍԱՐԱՖՅԱՆ

