«Սեռով պայմանավորված հղիության ընդհատումները հիմնականում լինում են ինտելեկտի և գիտելիքի սակավությունից»

Մեր իրականության մեջ հաճախ   հանդիպում ենք անցանկալի հղիության դեպքերի, հատկապես  Հայաստանում՝   սեռով պայմանավորված հղիության ընդհատման դեպքերի: Սելեկտիվ աբորտների քանակով Հայաստանն աշխարհում երկրորդ տեղն է զբաղեցնում` տխուր «առաջնության» ցանկում զիջելով միայն Չինաստանին։

Հղի կինը սոնոգրաֆիկ հետազոտությամբ պտղի սեռը կարող է իմանալ 12 շաբաթականից սկսած, իսկ գենետիկ հետազոտությամբ կարող է իմանալ ավելի վաղ, սակայն գենետիկ հետազոտությունները համարվում են ֆինանսապես թանկ և հիմնականում ՀՀ-ում պտղի սեռը պարզում են սոնոգրաֆիայի միջոցով:

 «Աստղիկ» բժշկական կենտրոնի մանկաբարձ-գինեկոլոգ, էսթետիկ գինեկոլոգիական ծառայության ղեկավար Աննա Տողրամաջյանը, որպես բժիշկ դեմ է սեռով պայմանավորված հղիության ընդհատումներին: Բժշկուհին պտղի հեռացում  կատարում է մինչև 9 շաբաթական հղիության դեպքում, երբ անգամ գետենիկ հետազոտությամբ հնարավոր չէ պարզել երեխայի սեռը:

Մանկաբարձ-գինեկոլոգը կարծում է, որ սոցիալական հոլովակները մեծ ազդեցություն ունեն հասարակության վրա, քանի որ անընդհատ մարդիկ պետք է լսեն, որ աղջիկ-տղա երեխաների միջև տարբերություն չպետք է դրվի, կարևորը առողջ բալիկ ունենալն է: Մարդկանց անընդհատ պետք է կրթել սեռադաստիրակությամբ, քանի որ սեռով պայմանավորված հղիության ընդհատումները հիմնականում լինում են ինտելեկտի և գիտելիքի սակավությունից: Իր մոտ այցելած ցանկացած հիվանդին բժշկուհին փորձում է համոզել, որ դա մարդասպանություն է և աններելի քայլ:

 Հոգեբան- հոգեթերապևտ Նաիրա  Կարապետյանը նշեց, որ սեռով պայմանավորված հղիության ընդհատումների պատճառները շատ տարբեր են՝մի կողմից հասարակական կարծիքն է դրդրում դրան, մյուս կողմից՝անձնական : Հասարակական պատճառներներից է այն ,որ մեր տարածաշրջանում տղա երեխայի ծնունդը համարվում է պատվաբեր իրադարձություն: Տղա երեխայի հայր դառնալը շատ տղամարդկանց համար նաև «տղամարդկային» շրջապատում  ինքնահաստատվելու առիթ է, քանի որ մեծ դեր ունեն նաև տղամարդկանց ընկերները, որոնք հաճախ ծաղրում և պիտակավորում են աղջիկների հայրիկներին։

Իսկ անձնական պատճառներից են այն, որ աղջիկ երեխա ունեցող տղամարդիկ հաճախ նախանձում են տղաներ ունեցող հայրերին: Որքան էլ ցավալի է, կանանց շրջանում նույնպես կան այս տեսակետի կրողներ, որոնք ամեն գնով ցանկանում են տղա երեխա լույս աշխարհ բերել: Կանանց մեծ մասը հաճախ այդ քայլին են դիմում հենց ամուսնու հորդորով, որն իր հերթին պնդում է ընդհատել հղիությունը, եթե աղջիկ երեխայի են սպասում։

 Հերոսուհին, որը ցանկացավ մնալ անանուն, բախվել է այս խնդրին՝ ամուսնու ծնողների միջնորդությամբ:  Ամուսնանալով 19 տարեկանում և ապրելով գյուղում՝ ամուսնու ծնողների հետ, ստիպված է եղել շարժվել նրանց  թելադրանքով. «Ամուսնանալուց մի քանի ամիս անց պարզվեց, որ հղի եմ, բոլորը շատ երջանիկ էին, ամուսինս և նրա ծնողները անդադար կրկնում էին, որ տղա պետք է լինի, բացառվում է, որ աղջիկ ծնվի: Հերթական հետազոտության ժամանակ, պարզվեց երեխան՝ որին մեծ ոգևորությամբ սպասում էր ողջ ընտանիքը՝ աղջիկ է: Այդ օրվանից սկսած տանը անդադար վեճ ու կռիվ էր: Անդադար խոսում էին բոլորը, որ երեխայից պետք է ազատվել: Ինձ համոզեցին և  տարան հիվանդանոց՝ սկեսուրս իմ և ամուսնուս ուղեղը լցրել էր, որ մենք երիտասարդ ենք ու դեռ կհասցնենք շատ տղա երեխաներ ունենալ: Եվ կատարվեց ամենասարսափելին. ես ալևս չէի կարող երեխա ունենալ: Արդեն ամեն ինչ տանում էր բաժանության, իսկ ամուսնուս մայրը նրա համար արդեն նոր հարսնացու էր գտել: Հեռացա այդ տանից… և այժմ  կա մի մեծ բաց իմ կյանքում, որը կարծում եմ, երբեք ոչնչով չեմ կարող լրացնել»:

Հայ-Ամերիկյան Առողջության կենտրոնի վիրաբույժ-գինեկոլոգ Իրինա Սահակյանը նշեց, որ իրականում դեպքերը շատ տարբեր են և սեռի հարցը, որից կարող է բխել անձնական անկայուն հարաբերությունները: Հայ-Ամերիկյան Առողջության կենտրոնում իրականցվում է միայն դեղորայքային հղիության ընդհատում, որը հղիության սահմանափակ ժամկետներում է կատարվում, երբ նույնիսկ սեռի մասին խոսք գնալ չի կարող: Ի տարբերություն վիրաբուժական միջամտության դեղորայքային աբորտն ավելի անվնաս է, եթե իհարկե կատարվում է բժշկական հաստատությունում. «Ամեն դեպքում ինչն էլ լինի հղիության ընդհատման պատճառը, մենք փորձում ենք զրուցել հղի կնոջ հետ և ևս մի քանի օր թողնենք, որ ավելի երկար մտածի, թե ինչ լուրջ հետևանքներ կարող է թողնել հղիության ընդհատումը թե՛ առողջության, և թե՛ հոգեկան ներաշխարհի վրա»,-նշեց բժշկուհին:

Մեր հասարակության մեջ քիչ չեն նաև այն կանայք, որոնք դիմում են տնային պայմաններում հղիության ընդհատման: Մանկաբարձ-գինեկոլոգ Աննան նշեց, որ ցանկացած դեպքում, երբ կատարվում է ինքնաբուժություն, ապա հղիության ցանկացած ժամկետում, առավել ևս մեծ պտղի դեպքում շատ լուրջ են հետևանքները, որոնք երբեմն անդառնալի են լինում: Առանց բժիշկի ցուցումների հղիության ընդհատումը կարող է բերել արնահոսության, որն էլ կարող է ավարտվել մահվան ելքով:

Հոգեբան-հոգեթերապևտ՝ Նաիրա Կարապետյանը նշեց, որ բացի առողջական լուրջ խնդիրներից հղիության ընդհատում կատարած կանանցից շատերի մոտ առաջացել են ուղեկցող հոգեսոմատիկ խնդիրներ, խորը մեղքի զգացում և հոգեբանական այլ խնդիրներ։ Երբ հղիության ընդհատման ժամանակ առաջանում են բարդություններ, ուժեղանում է նաև կնոջ մեղքի զգացումը։  Որոշ կանայք նույնիսկ հղիության ընդհատումից հետո շարունակում են իրենց ներսում կրել «հոգեբանական երեխայի», նրանց մոտ հաճախ մեծանում է որովայնը ճիշտ այնպես, ինչպես հղիության ընթացքում։ Որոշ կանանց արգանդում կարող է ֆիբրոմա կամ միոմա ձևավորվել, սա նույնպես նշան է այն բանի, որ հղիության ընդհատման նրանց որոշումը վերջնական չի եղել. «Եթե կինն արդեն հղիացել է, գուցե դա հենց այն փորձի մի մասն է, որը նա պետք է ստանա իր կյանքում և եթե չտրվի իր վախերին և նաև շատ կարևոր է չտրվել այլ մարդկանց ազդեցությանը։ Կինը պետք է փորձի կապ հաստատել իր ներսում ապրող փոքրիկ էակի հետ և ինքնուրույն որոշում կայացնի, քանի որ հաճախ դեռ արգանդում գտնվող երեխան լսում է արտահայտություններ ինչպիսիք են. - «Ինձ պետք չէր այս հղիությունը», կամ «Հուսով եմ տղա է լինելու…» և հասկանում, որ նույնիսկ լույս աշխարհ չեկած արդեն խնդիր է դարձել ծնողների համար»,-հավելեց հոգեբանը:

Հախվերդյան Մայա

Այս թեմայով Յունիբանկը և Picsart Academy-ն երեխաների համար անցկացրին «Գիտելիքի օր» Անհրաժեշտ է կանխարգելել սեռով պայմանավորված աբորտները. Անահիտ Մանասյան Ռուսաստանը շատ ավելի ազդեցիկ է, քան Ադրբեջանն ու Թուրքիան, հետևաբար Ռուսաստանի հետ ևս պետք է զգույշ լինել Դավիթ Իշխանյանի ուղերձը , հենց ցեղասպանության ենթարկվող անձի հայի ոգեղենություն պահելու խնդրանքն էր Թող ոչ մեկ մեծ-մեծ չխոսի և իրեն սրբի տեղ չդնի. Ալեն Սիմոնյան