ԿԵՐԿԱՐԱՁԳԵ՞Ն ԱՐՏԱԿԱՐԳ ԴՐՈՒԹՅՈՒՆԸ. ԿԱՌԱՎԱՐՈՒԹՅՈՒՆՈՒՄ ԿՐԿԻՆ ԲԱԽՄԱՆ ԵՆ ՊԱՏՐԱՍՏՎՈՒՄ

Կարծես թե իշխանական վերին օղակներում հերթական ճգնաժամային վիճակն ու դրանից բխող բախումային մթնոլորտն է հասունանում: Պատճառը նույնն է՝ ինչպես են դուրս գալու այս կորոնավիրուսային արտակարգ դրության տակից:

Այսպես, արագորեն մոտենում է արտակարգ դրության վերջնաժամկետը, այսինքն՝ կա՛մ պետք է դրանից հրաժարվել, կա՛մ եւս մեկ անգամ երկարաձգել: Տեխնիկապես երկարաձգելու հարցում խնդիր չկա. մի սովորական որոշում է, կգրեն, կպեչատեն, եւ վերջ: Ըստ որոշ աղբյուրների` այդ՝ երկարաձգելու տեսակետը «ատամներով» պահում է պարետ Ավինյանը, առողջապահության նախարար Թորոսյանը, այսինքն՝ կառավարության «մաքուր սորոսականի» համարում ունեցող թեւը: Իմաստն էլ կարելի է հասկանալ. արտակարգ դրության հաշվին այս թեւի հնարավորությունները բազմապատկվել են, եւ չեն ցանկանում հենց այնպես զիջել նման լծակները՝ հետագայի հետ կապված մի շարք մտավախություններից ելնելով: Գումարած դրան, կորոնավիրուսային արտակարգ դրությունը նաեւ ֆինանսական լայն դաշտ է ոմանց համար, որից «մեղք» կլիներ ձեռք քաշելը: Բայց կա մեդալի հակառակ երեսը: Ապրիլին մի կերպ կարողացան երկիրը յոլա տանել: Սակայն եւս մեկ ամսով արտակարգ դրության երկարացման դեպքում, անգամ կառավարությունում են հասկացել, որ երկրի բնակչության մոտ կեսին սովի են մատնելու: Այն խղճուկ միանգամյա ֆինանսական օգնությունը, որն ապրիլին հատկացվեց, բնակչության մի զգալի մասին «նստեցրեց ցամաք հացի», ասենք, արդեն այդ փողերն էլ վերջացել են: Գումարած դրան, անգամ այն քիչ ոլորտները, որտեղ աշխատանքը պահպանվում է կամ վերաբացվում, իրենց հերթին լրջագույն խնդիրներ ունեն: Ամենագլխավորը՝ չի գործում հասարակական տրանսպորտը, եւ աշխատողները կա՛մ ստիպված են աշխատավարձերի կեսը ծախսել տաքսիների վրա՝ այն մտքով, որ վերջը մոտ է, մի կերպ դիմանալ է պետք, կա՛մ էլ պարզապես չեն կարողանում աշխատանքի գնալ: Այսինքն, այդ թուլացումները գործնականում քիչ բան են տալիս, եթե չի գործում տրանսպորտը: Արդյունքում, պետք է եւս մեկ անգամ օգնություն տալ, բայց այս դեպքում նախորդ կիսատ-պռատ մեթոդը չի գործի. այդ դեպքում սոցիալական պայթյունի հավանականությունը ծայրահեղորեն աճում է: Կարելի է գնալ, օրինակ, Էդմոն Մարուքյանի առաջակած տարբերակով. հատկացնել 100 միլիարդ դրամ, դրանով կես միլիոն ընտանիքի 100 հազարական դրամ հատկացնել, իսկ թոշակառուներին՝ մեկ ամսվա թոշակ: Դա կարող է  սպասվող սովից փրկության ճանապարհ լինել, բայց  նախ այդ 100 միլիարդը գտնել է պետք: Հաշվի առնելով նաեւ, որ ապրիլ-մայիսին հայաստանյան տնտեսությունը կաթվածահար է եղել, եւ եթե դա մեկ ամիս էլ շարունակվի, արդեն արտակարգ դրության չեղարկումն էլ ոչինչ չի տա՝ ամեն ինչ վերջնականապես կպայթի: Ու Նիկոլը հասկանում է՝ առաջին հերթին հենց ինքն է մնալու այդ փլուզման տակ: Եվ ահա այստեղ է, որ առաջ են գալիս ներիշխանական հիմնական «բազարները»: Նիկոլյան թեւի համար միակ ելքը սահմանափակումներից հրաժարվելն է, որն առանց տրանսպորտի գործարկման հնարավոր չէ: Սակայն նրան փաստի առաջ են կանգնեցրել. վերջին օրերին ներկայացվում են նոր վարակվածների այնպիսի բարձր ցուցանիշներ ¥տես գրաֆիկը¤, որ եթե նման իրավիճակում տրանսպորտը գործի, մարդկային տեղաշարժերը բազմապատկվեն, ապա կբազմապատկվեն նաեւ վարակվածների թվերը: Ու էլի ողջ պատասխանատվությունը կմնա Նիկոլի վրա. ավինյանաթորոսյանական թեւը հանգիստ կասի՝ «Զգուշացնում էինք, չէ՞, որ անթույլատրելի է»: Ընդ որում, սա Նիկոլի համար իսկական թակարդ է: Այն առումով, որ եթե մեկ ամիս էլ արտակագ դրությունը երկարացվի, մեկ է, կորոնավիրուսը կա, դրա տարածումն անկանխատեսելի եւ անվերահսկելի հունի մեջ է, ունեցել ենք ¥երեկվա դրությամբ¤ 1800-ի կարգի վարակվածներ, այսինքն՝ երկրի բնակչության բացարձակ մեծամասնությունը չի վարակվել եւ իմունիտետ ձեռք բերել: Իսկ նման վիճակում կարող է մեկ-երկու ամիս էլ օրական մի քանի տասնյակ նոր վարակվածների շեմը պահպանվի, դրանով էլ՝ «զգուշացնում էինք, չէ՞, որ անթույլատրելի է» սպառնալիքը կմնա Նիկոլի գլխին կախված: Իսկ այդ սպառնալիքին ենթարկվելը, կրկնում ենք, առաջ է բերում մարդկանց կերակրելու կամ սոցիալական պայթյունի գերխնդիրը: Կարելի է նաեւ այդ սպառնալիքը մի կողմ թողնել եւ գնալ տնտեսությունը բացելու ուղղությամբ՝ վերադառնալով «կորոնավիրուսն ում շունն է» տրամաբանությանը: Բայց այս դեպքում այլ հարցեր են առաջ գալիս. իսկ ինչո՞ւ գնացին համատարած արգելափակումների ճանապարհով եւ տնտեսության հերն անիծեցին: Առավել եւս, երբ, ինչպես նաեւ վարակվողների դինամիկան է ցույց տալիս, վերջին երկու շաբաթներին, չնայած բոլոր սահմանափակումներին, իրավիճակը շատ ավելի բարդ է, քան նախկինում էր: Այս երկընտրանքից ելքը, ըստ մեր արժանահավատ աղբյուրի, Նիկոլը տեսնում է երկրորդ տարբերակով. գնալ սահմանափակումների որոշակի թուլացման, մինչեւ կգա արտակարգ դրության ժամկետի վերջն, ու պարզ կդառնա, թե համաճարակն ինչ ուղղությամբ է գնում: Ներիշխանական հակազդեցության լուծումն էլ Նիկոլն ունի. ի վերջո պաշտոնապես արտակարգ դրության եւ վիրուսի դեմն առնելու պատասխանատուն պարետն է եւ Առողջապահության նախարարը: Ընդ որում, Թորոսյանը կրկնակի խոցելի է. պետք եղած դեպքում կարող է շրջանառվել այն վարկածը, որ հենց նրա մասնագիտական եզրակացության հիման վրա է, որ կառավարությունը ուզած-չուզած գնաց արտակարգ դրության եւ դրա երկարացման՝ գիտակցելով, որ դա տնտեսությանը վնաս է, սակայն Թորոսյանն էր ասում, որ մարդկանց պետք է փրկել: Իսկ այդ թեւում լավ հասկանում են. իրեն փրկելու համար Նիկոլը ում ասես «ժերտվա կտա»: Բայց կարծես կա նաեւ հակաքայլը: Նախօրեին Թորոսյանը հայտարարեց, թե՝ պետք է փոխել հակակորոնավիրուսային ռազմավարությունը՝ «Բոլորին չհոսպիտալացնենք, կամ հյուրանոցներում չպահենք, այլ գնանք այլ երկրների օրինակով, երբ կորոնավիրուսով վարակվածության թեթեւ կամ ասիմպտոմ դեպքերը չեն հոսպիտալացվի, այլ կմնան տանը»: Ու անմիջապես էլ խոստովանում է. «Դա իր մեջ, իհարկե, վտանգներ է պարունակում, քանի որ գրանցվում են տնային փոխանցման դեպքեր, բայց դա կարող է լինել միակ հնարավոր ուղղությունը զարգացման, որովհետեւ հնարավոր չէ բոլորին պահել հիվանդանոցներում: Մեր խնդիրը կլինեն այդ դեպքում միայն միջին եւ ծանր դեպքերը»: Կարճ ասած, թողնում  են, որ վիրուսն ազատորեն տարածվի ¥չնայած առանց այդ էլ ոչ մի էական քայլ մինչ այս չեն արել¤, որը կտանի համատարած վարակման ճանապարհով: Հասկանալի է, պետք է, որ այս սցենարը Նիկոլի հետ համաձայնեցվեր, միգուցե այն հիմնավորմամբ, որ սա արագորեն համաճարակի հարցը լուծելու միակ տարբերակն է. բոլորը կվարակվեն, ինչպես գրիպի ժամանակ, եւ վերջ: Միայն թե, եթե ի սկզբանե այս տարբերակը գործեր, միգուցե հանրության համար ընկալելի լիներ: Բայց երբ գրեթե երկու ամիս մարդկանց տանն էին պահում, ու հիմա էլ սկսեն համոզել, թե՝ սա ճիշտ տարբերակն է, ապա պետք է նաեւ բացատրեն՝ իսկ ինչո՞ւ տնտեսությունը ոչնչացրեցին, որ պտտվեն-պտտվեն ու նոր միայն հասնեն 2016թ.-ի հունվարյան «խոզի գրիպի» դեմ ռազմավարությա՞նը: Ո՞վ է պատասխան տալու եղած բոլոր կորուստների համար. եւ հասկանալի է, այստեղ սլաքները կուղղվեն հենց Նիկոլին: Մի խոսքով, այն տպավորությունն է, որ ներկառավարական բազմաքայլ ինտրիգային խաղարկման փուլում ենք, որի մեկնարկը կտրվի այսօր-վաղը սպասվող պարետի մի քանի նոր որոշումներով:

Ս. ԱԲՐԱՄՅԱՆ

Այս թեմայով Աբովյան համայնքի գլխավոր ճարտարապետ Վիրաբյանին ո՞նց ստացվեց, որ «ռաստամոշկա» արեցին դեպի հիվանդանոց «Կառավարության կադրային բանկում» ընդգրկվել է 29 երկրից 269 թեկնածու, նրանց շուրջ 93 տոկոսն ունի հայկական արմատներ. Նիկոլ Փաշինյան Մի քեֆ, մի ուրախություն․ ԸՆԿԵՐ ՓԱՆՋՈՒՆԻ  Իրականությունից կտրվածները Անկախության օրը՝ ախմախ անակնկալներով