Ամենահատկանշականը պապիկիս տուն վերադառնալու պատմությունն է. Տաթեւիկ Հայրապետյան
Արխիվ 16-20Մեծ հայրենական պատերազմում մեր փառապանծ Հաղթանակի 75-րդ տարեդարձին ընդառաջ` «Իրավունքը» շարունակում է «Մեր հերոս պապերը» խորագրով հոդվածաշարի ներքո, առանց քաղաքական տարբերակման՝ ներկայացնել տարբեր ոլորտներում մեր հայտնի հայրենակիցների ծնողների, պապերի ու տատերի այդ տարիների անցած ճանապարհը, ռազմական ուղին եւ սխրանքները: Պարզվում է` Հայրենական մեծ պատերազմի հաղթանակում մասնակցությունն է ունեցել նաեւ ՀՀ ԱԺ «Իմ քայլը» խմբակցության պատգամավոր ՏԱԹԵՎԻԿ ՀԱՅՐԱՊԵՏՅԱՆԻ հորական պապը:
- Պապս՝ գվարդիայի կապիտան Լազար Համբարձումի Հայրապետյանը, ծառայել է Խորհրդային բանակում 1937-1946 թվականներին: 1939 թվականին մասնակցել է Մոնղոլիայում Խալխագետի, կամ ինչպես պատմության մեջ է հայտնի՝ «Խալխին-Գոլի» կռիվներին, ճապոնական բանակի դեմ: 1945-ին մասնակցել է Վարշավայի ազատագրմանը, այնուհետեւ 277 գվարդիական դիվիզիայի շարքերում մասնակցել է Բեռլինի պատմական գրավմանը: Ծառայության երկար տարիների ընթացքում արժանացել է բազմաթիվ շքանշանների ու մեդալների, այդ թվում՝ «Կարմիր աստղ» շքանշան, «Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար», «Բեռլինի գրավման համար», «Վարշավայի ազատագրման համար» մեդալներին:
– Ի՞նչ հուշեր ունեք նրա հետ կապված, ի՞նչ է պատմել պատերազմից Ձեզ կամ Ձեր հարազատներին:
– Ծառայության տարիներից շատ հուշեր են պահպանվել, սակայն ինձ համար ամենահատկանշականը պապիկիս տուն վերադառնալու պատմությունն է: Բեռլինի գրավումից հետո, երբ Սովետական բանակի սպաներին ժամանակավոր բնակության են տեղավորել գերմանական տներում, պապս մոտ մեկ տարի ապրել է մի կնոջ տանը, որը ժամանակին եղել է Հիտլերի դայակը:

Հետագայում, դեռ սովետական տարիներին Գերմանիա գնացած մի զբոսաշրջիկ պիտի պատմեր, որ այդ տանը դեռ ազատ էր մնում պապիկիս զբաղեցրած սենյակը, իսկ պատից իր լուսանկարն էր կախված: Այդ տարիներին պապիկս, մերժելով ծառայությունը Մոսկվայում շարունակելու առաջարկը, հաստատապես որոշում է վերադառնալ Հայաստան, քանի որ մտադիր էր ամուսնանալ հայուհու հետ եւ ստեղծել հայկական ավանդական ընտանիք: Իր տան տիրոջից գնում է «Օպել» մակնիշի մեքենա, դրանով անցնելով ողջ Եվրոպան, Բեռլինից երկար ու ձիգ ճանապարհներով հասնում է մինչեւ հայրենի Զանգեզուր, Տեղ գյուղ: Վերադառնալու օրը իսկական տոնախմբություն է դառնում համագյուղացիների համար, ովքեր ոչ միայն տեսնում եւ ուսումնասիրում են այդ տարիների համար առանձնակի շքեղություն հանդիսացող մարդատար մեքենան, այլեւ համտեսում Եվրոպայից բերված բազմազան քաղցրավենիքները, որոնցով լի էր մեքենայի թափքը: Այս մեքենան, որը առաջին մարդատար սեփական մեքենան էր Գորիսի շրջակայքում, դեռ երկար կմնա համաքաղաքացիների եւ հատկապես մեր ընտանիքի անդամների հուշերում:
– Մինչեւ ե՞րբ է ապրել Լազար պապը:
– Պապիկս մահացել է 1988 թվականին, նոյեմբերի 24-ին, ծնողներիս ամուսնությունից ընդամենը օրեր անց, այդպես էլ չտեսնելով իր որդու առաջնեկին՝ ինձ:
ՀՐԱՆՏ ՍԱՐԱՖՅԱՆ
Հ.Գ.- Այս շարքում հրապարակված մյուս հոդվածները կարդացե՛ք այստեղ:

