ԱՐՑԱԽՅԱՆ ԲԱՆԱԿՑԱՅԻՆ ՈՂՋ ԲԵՌԸ ՄՆՈՒՄ Է ՓԱՇԻՆՅԱՆԻ ՎՐԱ
Արխիվ 16-20Իհարկե, պատահական չէր կարող լինել, որ արցախյան ընտրությունների երկրորդ փուլի շեմին ՌԴ ԱԳ նախարարության մամուլի խոսնակ Մարիա Զախարովան այդ միջոցառման առնչությամբ մոսկովյան գնահատականը հնչեցնելով, այնուամենայնիվ, նաեւ խոսեց Արցախի կարգավիճակի թեմայով: «Կարգավիճակը պետք է որոշվի քաղաքական բանակցությունների միջոցով, ինչով էլ զբաղված են ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահները: Ընդ որում, մենք չենք կարծում, որ հետագա խաղաղ գործընթացի ընթացքը որեւէ կերպ կախված է նշված իրադարձությունից»,- ընդգծեց խոսնակը՝ դրանով պարզ հասկացնելով, որ կորոնավիրուսն ամենեւին էլ օրակարգից դուրս չի թողել բանակցային գործընթացը: Ու իհարկե, այդ տրամաբանությանը շատ ավելի ծանրակշիռ տեսք տվեց Զախարովայի անմիջական ղեկավարը՝ ԱԳ նախարար Սերգեյ Լավրովը: Այսինքն, ԱԳՆ խոսնակի նման հրապարակային հիշեցմանը զուգահեռ, ի հայտ եկավ նաեւ տեղեկատվություն այն մասին, որ Լավրովն իր ադրբեջանցի գործընկերոջ՝ Մամեդյարովի հետ հեռախոսային քննարկում է անցկացրել: Բնականաբար, քննարկվել է այս օրերի ստանդարտ թեման՝ կորոնավիրուսը: Իսկ հիմնական բովանդակությունը եղել է Արցախը: «Դիտարկվել են ղարաբաղյան կարգավորման հարցում հետագա քայլերը՝ հաշվի առնելով Ռուսաստանի, ԱՄՆ-ի եւ Ֆրանսիայի ներկայացուցիչների առաջարկությունները՝ որպես ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահ երկրներ»,- ասվում է հայտարարության մեջ: Սա նշանակում է հետեւյալը: Նախ, այսկերպ ի ցույց է դրվում, որ կորոնավիրուսը միայն ժամանակավորապես է կանգնեցրել բանակցային գործընթացը, ավելին, որ անգամ պանդեմիայի պայմաններում քննարկումներն ինչ-որ կերպ շարունակվում են: Եվ ամենակարեւորը՝ բանակցային օրակարգը մնում է նույնը՝ համանախագահների առաջարկած հայտնի կարգավորման մեխանիզմը: Հետեւյալ դետալը եւս պետք է հաշվի առնել: Այն, որ ՌԴ ԱԳՆ-ի այս ակտիվությունը համընկավ արցախյան ընտրությունների հետ, իհարկե, չի կարող պատահական լինել: Միաժամանակ նաեւ դժվար չէ կռահել, որ այսկերպ Մոսկվան շեշտում է՝ անկախ այն բանից, թե ով ինչպես է ընկալում ընտրությունները եւ դրանց արդյունքները, միեւնույնն է, այդ ամենը չեն ազդելու բանակցային գործընթացի եւ համանախագահների առաջարկած մեխանիզմի վրա: Սա, իհարկե, նախ նախազգուշացում է Բաքվին՝ առիթից չփորձի օգտվել եւ սահմանային իրավիճակը սրել: Բայց Երեւանի համար էլ իրավիճակը մտածելու տեղիք է տալիս: Սրանով վարչապետ Փաշինյանի համար եւս ավելորդ անգամ ֆիքսվեց, որ կորոնավիրուսային իրավիճակի ավարտվելուն պես, բանակցային գործընթացն այն փուլից, որտեղ կանգ էր առել, վերսկսելու պահանջը չի հապաղելու: Ու նաեւ պետք է այս գործոնը հաշվի առնել: Կորոնավիրուսային այս փուլում Մոսկվայի հետ Թրամփի հարաբերությունները զարգացման բավականին լուրջ դինամիկայի մեջ են: Իսկ դա ակնարկում է այն մասին, որ մասնավորապես արցախյան բանակցությունների հարցով ամերիկյան համանախագահը հազիվ թե ցանկանա շեղվել, այսպես ասած, «Լավրովի պլանից», թեեւ մինչ այս էլ շեղվելու առանձնակի նշաններ չկային: Ինչ վերաբերում է Ֆրանսիային, ապա կորոնավիրուսը Մակրոնի համար այն քանակի նոր խնդիրներ է առաջացրել, որ դրանք հաստատ կորոնավիրուսային պանդեմիայից հետո էլ դեռ երկար ժամանակ են տանջելու: Գումարած, ԵՄ-ն ընդհանրական առումով է քաղաքական դիրքերի էական անկումների ճանապարհով գնում: Այսինքն՝ Արցախի ուղղությամբ էական կենտրոնացվածության ցանկություն եւ հնարավորություն ֆրանսիական համանախագահը եւս հազիվ թե ունենա, եւ պարզապես իր հերթին է գնալու ռուսական բոլոր առաջարկներին ձեռքը դրականորեն վեր պարզելու ճանապարհով:Մոսկվան էլ իր հերթին ցույց տվեց, որ եթե անգամ կորոնավիրուսային օրերին է արցախյան թեման ուշադրության կենտրոնում պահում, ապա հետհամաճարակային փուլում, նաեւ օգտվելով մյուս երկու համանախագահների նման դիրքերից, հազիվ թե գործընթացը երկար ձգձգի: Մինչդեռ, չմոռանանք, որ բանակցություններն արգելակվեցին այն պահին, երբ մասնակից կողմերը սպասում էին Նիկոլի վերջնական պատասխանին՝ կապված բանակցային օրակարգի հետ: Նիկոլն էլ իր հերթին էր սպասում արցախյան ընտրություններին, այն հույսով, որ ի հայտ կգա մի այնպիսի նախագահ, որը կհամաձայնվի կիսել պատասխանատվությունը՝ համանախագահների առաջարկած ծրագրի հետ կապված: Բայց ասել, թե Արայիկ Հարությունյանն այն միամիտ նախագահը կլինի, որ կհամաձայնի Նիկոլի ուսերից իր վրա վերցնել համանախագահների առաջարկով նախատեսված հողեր տալու պատասխանատվությունը, միամտություն կլիներ: Արդյունքում, Նիկոլն այս վիճակում է՝ չստանալով ուզածը, ստիպված է տալ այն, ինչը պահանջում են: Չէ, երեւի հոգու խորքում նույնիսկ ուրախ կլինի, եթե կարողանա կորոնավիրուսի պատճառաբանությամբ վարչապետական բեռը Տիգրան Ավինյանի վրա դնել:
ՔԵՐՈԲ ՍԱՐԳՍՅԱՆ

