ԻՆՉ ԵՆ ԽԱՂԱՐԿՈՒՄ ԿՈՐՈՆԱՎԻՐՈՒՍԻ ԴԵՄ ՊԱՅՔԱՐԻ ԱՆՎԱՆ ՏԱԿ

Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության (ԱՀԿ) հայտարարությունն այն մասին, որ կորոնավիրուսը չի փոխանցվում օդով, այլ միայն կաթիլային ճանապարհով, նաեւ Հայաստանի հետ կապված է ուշագրավ մտքեր առաջ քաշում:

Այսպես, ԱՀԿ-ն այդ հայտարարությամբ տեղեկացնում է, որ վարակի տարածման առումով կորոնավիրուսն էապես զիջում է օդակաթիլային եղանակով տարածվող վիրուսներից: Ըստ ԱՀԿ-ի, վարակումը տեղի է ունենում մարդու օրգանիզմ փոքր կաթիլների թափանցման ճանապարհով, որոնք արտադրվում են հիվանդ մարդու փռշտոցի կամ հազի հետեւանքով, եւ այն դեպքում, երբ «վարակակիրը» եւ «զոհը» գտնվում են իրարից առնվազն 1 մետր հեռավորության վրա: Այն պարզ պատճառով, որ, ԱՀԿ-ի մասնագետների պնդմամբ, կաթիլները, որոնք պարունակում է կորոնավիրուսը, շատ ծանր են եւ երկար չեն մնում օդում եւ մակերեսների վրա: Հետեւաբար, եթե անգամ անցնեք այն վայրով, որտեղով մինչ այդ անցել է հիվանդ մարդը, վարակվելու շանսը գրեթե զրոյական է:

ԿՈՐՈՆԱՎԻՐՈՒՍԸ «ԽՈԶԻ ԳՐԻՊԻՑ ՎՏԱՆԳԱՎՈՐ ՉԷ

Ինչ է սա նշանակում: Ամեն մի բժիշկ էլ կհաստատի, որ առնվազն վարակի տարածման առումով կաթիլային տարածում ունեցող կորոնավիրուսը նկատելիորեն զիջում է օդակաթիլային տարածում ունեցող այլ վիրուսներին, օրինակ տարաբնույթ գրիպներին, որով տարիներ առաջ սիրում էին սարսափահար անել աշխարհին: Ամենավտանգավորը, պարզ է, հենց օդակաթիլային տարածում ունեցող վիրուսներն են, քանի որ բավական է վիրուսակիրի հետ գտնվես նույն տարածքում, կամ որտեղ վիրուսակիրը եղել է մի որոշ ժամանակ առաջ, որ օդի մեջ պահպանվող վիրուսից գրեթե երաշխավորված կերպով վարակվես (օրինակ` գրիպը): Իսկ ահա կաթիլային տարբերակով տարածվող վիրուսներով վարակվելու համար պետք է գտնվես վիրուսակրի հարեւանությամբ, երբ նա փռշտա: Կամ, եթե դիպչես այն մակերեւույթին, որի վրա է հայտնվել վիրուսը՝ վիրուսակրի փռշտոցից հետո, սակայն այս դեպքում նաեւ ձեռքով պետք է դիպչես դեմքիդ, որ վիրուսն օրգանիզմ թափանցի: Սակայն կարող է կաթիլային տարածում ունեցող վիրուսն օրգանիզմի համար ավելի վտանգավոր լինել, քան օդակաթիլային տարածում ունեցողը: Այս մասին ԱՀԿ-ն դեռ տեղեկատվություն չունի, դրանից կարելի է ընդհանրական տպավորություն ստանալ որոշ տվյալների համադրումով: Մեկ օրինակ բերենք. 2016թ.-ին, երբ Հայաստանում H1N1-ն (խոզի գրիպ) էր տարածվում, փետրվարի սկզբներին այն ժամանակվա առողջապահության նախարար Արմեն Մուրադյանը նման թվեր ներկայացրեց. «Մահվան 19 դեպք է գրանցվել... Այս պահին ունենք մոտ 570 հիվանդ սուր շնչառական վիրուսով եւ մոտ 300 հիվանդ՝ թոքաբորբով»: Վարակը սկսել էր ակտիվորեն տարածվել նախորդող դեկտեմբերի վերջերից, մինչեւ փետրվար հիվանդանոցում հայտնվածների մի մեծ մասն արդեն ապաքինվել էր, ընդ որում, հիվանդանոցում էին հայտնվում միայն համեմատաբար ծանր հիվանդները: Այսինքն, ներկայացվածն ամենեւին էլ ամբողջական պատկերը չէ: Սակայն մեկ ցուցանիշ էական է. այդ պահին հիվանդանոցներում գտնվող մոտ 870 հիվանդներից 300-ը թոքաբորբ էր տանում: Իսկ ահա ներկայումս Հայաստանում ամցած մեկ ամսում ունեցել ենք կորոնավիրուսի մոտ 532 հաստատված դեպք, իսկ երեկվա դրությամբ 499 մարդ բուժման մեջ էր: Նրանցից 90-ն ուներ թոքաբորբ: Բացի այդ, 2016թ. հունվարին ունեցած մահվան 16 դեպքի (3 մահվան դեպքը 2015թ. դեկտեմբերին էր) դիմաց այս հունվարին ունեցել ենք 3 դեպք: Վերջապես, ներկայումս հիվանդներից 424-ը ոչ միայն ջերմություն, այլ նաեւ սիմպտոմներ չունի: Այն դեպքում, երբ 2016թ. հունվարին ոչ միայն ջերմություն ու սիմպտոմներ չունեցողները, այլ անգամ հիվանդությունը համեմատաբար թեթեւ տանողներն անգամ հիվանդանոցներ չէին դիմում, եւ Մուրադյանի ներկայացրած վիճակագրության մեջ անգամ ներառված չէին: 

ՆԻԿՈԼԻ ՀԵՐԹԱԿԱՆ ՊՈՊՈՒԼԻԶՄԻ ՀԵՂԵՂԸ

Այսինքն, հիվանդության բարդության առումով եւս կորոնավիրուսը, համենայնդեպս ներկայացված պատկերից ելնելով, նկատելիորեն, եթե ոչ` էապես զիջում է H1N1-ին: Բայց փոխարենը, հազիվ երեք-չորս տասնյակ վարակվածության դեպքի պարագայում Հայաստանում արտակարգ դրություն մտցվեց: Երեկվա իր հերթական շոու-ելույթով Նիկոլը փորձում էր հերթական անգամ «պողոսաց դասին» համոզել. «Մենք էս ամենը հո չե՞ք անում, որ քաղաքական նպատակներով, քաղաքական ինչ-որ նկրտումներ կամ նպատակներ ունենալով...», ու պոպուլիզմի հեղեղն ուղղեց «բացատրելուն», որ ցանկանում են մարդկանց գաղտնալսել՝ կորոնավիրուսի դեմն առնելու համար: Բայց նաեւ օտարերկրյա մամուլին մեջբերելով, պարզ ակնարկելով, թե շատերս ենք վարակվելու կորոնավիրուսով, եթե ոչ բոլորս: Բա որ բոլորս էլ վարակվելու ենք, էլ ո՞րն էր ձեր այս արտակարգ դրության եւ դրա ուժեղացված ռեժիմների իմաստը: Նիկոլը հիմա էլ այլ բացատրություն է մոգոնել. «Որ պրոցեսը լինի առավելագույն կառավարելի, եւ այնպես չլինի, որ հիվանդների թիվն այնքան շատանա, որ մեր առողջապահական համակարգը կաթվածահար լինի, եւ այլ երկրների նման ստիպված լինենք փողոցներում, ծառերի տակ մահճակալներ դնել»: Ու տեսնես այդ որտե՞ղ է «փողոցներում, ծառերի տակ մահճակալներ» տեսել: Կամ ինչո՞ւ է այդ օրինակը բերում, երբ կարող էր հանգիստ հարեւան Վրաստանի օրինակը ներկայացնել, որտեղ թեեւ վարակը Հայաստանից շուտ հասավ, սակայն դեռ 100 վարակված էլ չունեն եւ լիարժեք վերահսկում են իրավիճակը: Ընդ որում, ունենալով անհամեմատ ավելի շատ ելք-մուտքի ուղիներ, բնակչություն ու մինչեւ իսկ Հայաստանի համար տրանզիտային միջանցք հանդիսանալով: Էլ չասած, որ տնտեսությունն էլ կործանման դուռը չեն հասցրել: Ուրեմն, քաղաքական շահ չունի՞ Նիկոլը. կարելի է թվարկել մի ամբողջական ցանկ, թե կոնկրետ ինչ ահռելի քաղաքական օգուտներ է նա ստացել այս ամենից: Էլ չասած, որ  ու դեռ հարց է, թե դեպի ուր են հոսում կորոնավիրուսի դեմ պայքարի համար հատկացված առնվազն 300 միլիոն դոլարի կարգի պետական փողերը: Իսկ եթե իրոք բուն խնդիրը կորոնավիրուսի դեմ պայքարելը լիներ, ապա դրա համար բավական էր կիրառել մասնավորապես H1N1-ի դեմ պայքարի 2016թ. փորձը, որի արդյունքում ե՛ւ այդ իրավիճակը հաղթահարվեց, ե՛ւ տնտեսությունը չոչնչացավ: Ու եթե դա թողած, գնացին մի ճանապարհով, որը Հայաստանն առնվազն տարածաշրջանային կտրվածքով վատթարագույն վիճակում է դրել, ապա դա երկու հիմնական վարկած կարող է ունենալ: Կա՛մ, որ մեր իշխանությունները շատ ավելի ապաշնորհ են, քան մինչ այս պատկերացնում էինք, կա՛մ որ սրա տակ ինչ-որ խաղ է դրված, որը երկիրը տանում է կործանման:

Ս. ԱԲՐԱՄՅԱՆ

Այս թեմայով Հայաստանում արձանագրվել է կորոնավիրուսային հիվանդության 70 դեպք Թե ինչու Բայդենը կորոնավիրուս ընկավ Ինչո՞ւ եք ձեզ խողովակի տեղ դնում, ժողովրդին էլ ավանակի տեղ. Գրիգոր Գրիգորյան Կենսաբանական գրոհ է նախապատրաստվում. Գրիգոր Գրիգորյան Նախապատրաստվում է ներքին հեղաշրջում՝ ամերիկյան սցենարով. Գրիգոր Գրիգորյան