«Իրավունք» թերթի տպագիր համարներ

Արևմտահայերենն այսօր ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի վտանգված լեզուների շարքում է. լեզվաբան

Արխիվ 16-20

Մամուլի ասուլիսի ժամանակ լեզվաբան Լավրենտի Միրզոյանը, նշեց, որ այսօր հայոց լեզուն մեզնից օտարվում է, և հայերենի պահպանման մասին պետք է շատ լուրջ մտածել: Նա անդրադարձավ նաև արևմտահայերենի խնդրին՝ ասելով, թե այն եւս այսօր արդեն վերանում է, 40-ից ցածր տարիքի մարդիկ արևմտահայերեն այլևս չեն գործածում, որը ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի վտանգված լեզուների շարքում է, իսկ անմիջապես մեր մայրաքաղաքում արևելահայերենն է վտանգված:


«Ամեն քայլափոխի օտար ցուցանակներ են, օտարալեզու վահանակներ, այսօր Հայաստանում լեզվական քաղաքականություն չի իրականացվում, ամենուր՝ հոթել-մոթել… Մայրաքաղաքը պիտի հայակական ոգով ու շնչով ապրի, մինչդեռ հանրապետությունում տիրում է անգլերենը, մեր լեզվի պահպանությունն ազգային անվտանգության խնդիր է: Անգլերենն այսօր ՀՀ պետական լեզվի դեր է կատարում, ողբերգություն է, որ մեր լեզվին տեր չենք կանգնում»,-ասաց Միրզոյանը:


Ըստ նրա՝ հայոց լեզվի ու գրականության ուսուցիչը պիտի վարձատրվի նախարարի աշխատավարձի չափով և պատասխանատվության ենթարկվի հանրության առաջ, քանի որ նա ոչ միայն լեզու է սովորեցնում, այլև ազգային ինքնություն է սերմանում:


«Վարչապետին խնդրում եմ, որ Լեզվի կոմիտեն հանվի ԿԳՄՍՆ-ից և գործի վարչապետի աշխատակազմում, ունենա տեսչական գործառույթներ»,- ասաց լեզվաբանը և հավելեց, որ այդպիսով Լեզվի կոմիտեն կկարողանա պատժի ենթարկել, օրինակ, օտարալեզու վահանակների համար, կամ՝ եթերի ոչ պատշաճ լեզվի և այլն:


Դավիթ Գասպարյանն էլ առաջարկեց ստեղծել արևմտահայերեն ուսուցմամբ դպրոց: «Այսօր ունենք սփյուռքահայ երեխաներ, օրինակ՝ Սիրիայից, նրանք այնտեղ կարող են սովորել»,- նշեց գրականագետը:

Բանախոսն անդրադարձավ նաև հեռուստատեսությամբ ցուցադրվող ֆիլմերից ու սերիալներից բխող վտանգների մասին: Նրա խոսքով՝ ժամեր առաջ Մասիս քաղաքում տեղի ունեցած ողբերգության մեջ, երբ դանակահարեցին 17-ամյա պատանուն, իրենց դերն ունեն այդ բռնություն քարոզող սերիալները, բառապաշարը եւ այլն:

Iravunk.com-ը հարց ուղղեց նաև հեռուստատեսությամբ հնչող լեզվի, լեքսիկոնի մասին, արդյո՞ք գրական հայերենով են խոսում հեռուստաէկրանից, հարց ուղղեց նաև ՀՀ ԿԳՄՍ-ի լեզվի կոմիտեի մասին, թե ինչ գործառույթ է իրականացնում այսօր այն: 


Մանրամասները՝ տեսանյութում

Հայկ Գևորգյան 

 

ՈՒՂԻՂ. Համախմբվում են որ ի՞նչ անեն․ Հայկ Բաբուխանյան ՈՒՂԻՂ․ Ինչու իրար ծեծեցին ուժեղներն ու դուխովները․ Հայկ Բաբուխանյան Նեոնացիզմի փաստաբան «կատակասեր» Սարիկը ՇՆՈՐՀԱՎՈՐԱՆՔ Տեղի ունեցավ ՍԻՄ կուսակցության 29-րդ համաժողովը ՑԱՎԱԿՑԱԿԱՆ ՈՒՂԻՂ․ Ի՞նչ ճանճ է կծել Նիկոլին․ Հայկ Բաբուխանյան Նիկոլի Արցախից հրաժարվելը տեղի ունեցավ Եվրամիության , հատկապես Ֆրանսիայի, ճնշման ներքո Ամենագաղափարական ընդդիմությունը մենք ենք․ Հայկ Բաբուխանյան ՈՒՂԻՂ. Նիկոլը յավաշ֊յավաշ ու կհանձնի Հայաստանը. Հայկ Բաբուխանյան Սա պատերազմ է հայ հավատացյալ ժողովրդի դեմ․ Հայկ Բաբուխանյան Քոչարյանական դաշինքը ոտնահարում է ոչ միայն Ղրիմի, այլեւ Արցախի իրավունքը Սրանից ավել էլ ի՞նչ անեն, հոգևորականներին կախե՞ն ծառից, գնդակահարե՞ն նրանց․ Հայկ Բաբուխանյան Ժողովուրդ ջան, մեր երկիրը մազից է կախված, եկեք փորձենք փրկել․ Հայկ Բաբուխանյան Ժողովուրդը պետք է որոշի՝ ուզում է մնալ ԵԱՏՄ-ում, թե՞ գնալ Եվրամիություն․ Բաբուխանյան Եթե Փաշինյանը դավաճանա, ինչի՞ եք իր հետ նույն սեղանի շուրջ նստում․ Բաբուխանյան (տեսանյութ) ՀՀ-ում ստորագրահավաք է սկսվել արտաքին քաղաքական հարցով հանրաքվե անցկացնելու համար Պաշտպանենք Անկախության հռչակագրի յուրաքանչյուր տառը․ Հայկ Բաբուխանյանի կոչը կուսակցություններին Ինչ նոր իրական ընդդիմություն է ձեւավորվում ԱԺ-ից դուրս․ Բաբուխանյանը փակագծեր է բացում Հայաստանի ապագան որոշվելու է ոչ թէ ԱԺ-ում, այլ հանրաքվեով. Հայկ Բաբուխանյան Ուղիղ. Նիկոլը նորից ստացավ իր երազած ընդդիմությունը. Հայկ Բաբուխանյան ՈՒՂԻՂ. Ընդդիմության մանդատապաշտությունը Ծառուկյանին հետապնդելու ժամանա՞կ է բռնում․ Բաբուխանյան Ընտրության արդյունքները Փաշինյանի հետ պայմանավորվածության հետևանք է, կամ էլ՝ անգրագիտության ՈՒՂԻՂ. Առանց փողոցային պայքարի` ՍԴ դիմելը Նիկոլի օգտին էր. Հայկ Բաբուխանյան Այս ընտրություններում պարտվեցին բոլորը. Հայկ Բաբուխանյան