Սո՛ւս, քո հեռախոսից գաղտնալսածը զեկուցվելու է անձամբ վարչապետին

Խորհրդարանը նախորդ շաբաթ առաջին ընթերցմամբ ընդունեց ԱԺ «Իմ քայլը» խմբակցության պատգամավորներ Արմեն Խաչատրյանի եւ վարչապետի եղբորորդի Սիփան Փաշինյանի հեղինակած «Օպերատիվ-հետախուզական գործունեության մասին» ՀՀ օրենքում փոփոխություններ կատարելու մասին» օրինագիծը: Այս օրինագծով առաջարկվում է ոստիկանությանն իրավունք վերապահել` ունենալու այն տեխնիկական միջոցները, որոնք անհրաժեշտ են հեռախոսային խոսակցությունների վերահսկում իրականացնելու համար` առանց ԱԱԾ միջնորդության: Ըստ այս փոփոխության` ակնկալվում է, որ ոստիկանության կողմից սեփական օպերատիվ-տեխնիկական ենթակառուցվածքներով ՀԽՎ-ի ինքնուրույն իրականացման դեպքում կխնայվի ԱԱԾ-ին միջնորդությամբ դիմելու, տեխնիկական աջակցություն ստանալու եւ կազմակերպչական հարցերի լուծման համար ծախսվող ժամանակը: Անդրադառնալով վերոնշյալ օրինագծին` «Իրավունքը» զրուցեց ԱԺ «Իմ քայլը» խմբակցության պատգամավոր ԱՐՄԵՆ ԽԱՉԱՏՐՅԱՆԻ հետ:

- Պարոն Խաչատրյան, արդյոք հաշվի եք առել բոլոր ռիսկերը` նման օրենքի նախագիծ հեղինակելով:

– Այո՛, բոլոր ռիսկերը հաշվի են առնված, եւ ես պնդում եմ, որ այն պետք է այդպես լինի: Եվ եթե  նման սարքավորումների այլընտրանքը չունենանք Հայաստանի Հանրապետությունում, եթե  21-րդ դարում չօժտենք ոստիկանությանը համապատասխան տեխնիկական միջոցներով, այդ դեպքում լուրջ ռիսկեր կունենանք եւ ունենք այսօր: Պետք է ասեմ, որ այս նախագիծը հանձնաժողովում բազմաթիվ քննադատությունների առիթ չի տվել, նույնիսկ մեզ պաշտպանել են մեր գործընկերներն ընդդիմությունից: Կարծում եմ` սա նրա արդյունքն է, որ բոլորն էլ ընդունել են հիմնավորումները եւ գտնում են, որ` այո՛, այդ միջոցներով ոստիկանությանն օգնելը խիստ անհրաժեշտ է:

– Ի՞նչ լուրջ ռիսկերի մասին եք Դուք նշում, կնշե՞ք դրանցից մի քանիսը:

– Նախ` ամենակարեւոր ռիսկերից մեկն այն է, որ ավելորդ փաստաթղթաշրջանառություն,  կազմակերպչական աշխատանքներ են կատարվում` այդ միջոցառումներն իրականացնելիս, ինչը ժամանակատար է: Այո՛, Ազգային անվտանգության ծառայությունը նման դեպքերում շատ օպերատիվ արձագանքում է եւ այդ տեխնիկական միջոցների հնարավորությունը տալիս է ոստիկանությանը, սական ինչքան էլ օպերատիվ լինի` մինչեւ ոստիկանությունից նյութերը հասնեն մեկ այլ ծառայություն, պատրաստվեն, արդեն այստեղ ունենք ժամանակի լուրջ կորուստ: Ընդ որում` այստեղ հարցը միայն հեռախոսային խոսակցությունները չեն, ամենից շատ օգտագործվող միջոցառումն այս համատեքստում տեղորոշիչ միջոցառումն է` աշխարհագրական դիրքի պարզումը` հեռախոսի, ինտերնետային կապի միջոցով: Այսինքն` եթե ունենք հետախուզվող եւ տվյալ ենք ստանում, որ այդ հետախուզվողը գտնվում է քաղաքի ինչ-որ մի հատվածում կամ Երեւան քաղաքում, թեկուզ կարճ ժամանակով, պատկերացրեք, թե մեզ ինչքան ժամանակ է պետք, որպեսզի տեղորոշենք եւ կարողանանք հետագա քայլերն անել:

– Բայց մյուս կողմից էլ, փաստորեն, վերահսկվում է մարդկանց ազատ տեղաշարժվելու իրավունքը: Չե՞ք կարծում, որ սրանով հայտնվում ենք մեկ այլ ծայրահեղության մեջ:

– Որեւէ ծայրահեղության մեջ չենք հայտնվում: Մարդու իրավունքների հետ կապված որեւէ պրոցեսի չենք դիպչել այս նախագծով, այլ այդ ամենն իրականացվում է այնպես, ինչպես առ այսօր է իրականացվել: Այսինքն` միայն դատարանի թույլտվությամբ, եւ այդ ամենը ներկայումս ոստիկանությունն իրականացնում է ինքնուրույն, սակայն տեխնիկական միջոցը գտնվում է ԱԱԾ-ում: Եվ տեխնիկական միջոցին միանալու համար` ԱԱԾ-ն որոշակի գործողություններ է անում` դրանով նաեւ ազգային անվտանգության ծառայությունն է ծանրաբեռնվում` այլ ծառայության համար եւ ավելորդ վարչարարություն է իրականացնում: Կարծում եմ` ոստիկանությունը սա պետք է ինքնուրույն կատարի եւ չծանրաբեռնի այլ ծառայությանը: Բացի այդ, մենք ժամանակի լուրջ խնայողություն կունենանք, ինչն էականորեն կնպաստի հանցագործությունների բացահայտմանը:

– Հնարավո՞ր է համակարգի ներսում այն օգտագործվի` պարզապես այս կամ այն անձին գաղտնալսելու համար` ինչ-ինչ պատճառներով:

– Իհարկե, հնարավոր չէ, որ այն օգտագործվի գերատեսչական կամ անձնական շահերի համար: Այստեղ մենք գործ կունենանք հանցավոր դրսեւորումների հետ, եւ ներկայումս բացառված է նման գործելաոճ: Դրա համար վերահսկողական մի շարք մեխանիզմներ կան. կա դատախազական հսկողություն այս ամբողջ պրոցեսի նկատմամաբ: Դատարանը մինչեւ չի պարզում, որ սա վերջին միջոցն է հանցագործությունը բացահայտելու համար, բոլոր այլ միջոցները սպառված են, նա նման թույլտվություն չի տալիս, որպեսզի գաղտնալսվի կամ տեղորոշվի անձը: Բոլոր միջոցները օպերատիվ հետախուզական պետք է սպառված լինեն, որպեսզի դատարանը այդ թույլտվությունը տա: Բացի այդ, վերոնշյալ ստորաբաժանման պետին նշանակելու է ՀՀ վարչապետը` ոստիկանապետի եւ ԱԱԾ տնօրենի ներկայացմամբ: Այն, ինչ-որ կերպ կապահովի նաեւ որոշակի անկախություն եւ ներգերատեսչական շահերից ելնելով` որոշակի գործողություններից զերծ մնալու երաշխիք: Ինչպես նաեւ յուրաքանչյուր տարի` մինչեւ հունվարի 31-ը, այդ մարմնի ղեկավարը պարտավոր է հաշվետվություն ներկայացնել ՀՀ վարչապետին` բոլոր գաղտնալսված, հեռախոսային խոսակցությունները վերահսկած միջոցառումների մասին: Այնպես որ, նման միջոցառումների վերահսկումն այսօրվա իրավիճակում դժվարություն չի ներկայանցում, հետեւաբար Ձեր նշած մտավախությունը չկա:

ՀՐԱՆՏ ՍԱՐԱՖՅԱՆ

Այս թեմայով Գուցե արժե հարցնեք ինքներդ ձեզ՝ ինչի՞ եք հասցրել այս երկիրը․ ԶԱՐՄԱՆՔ Որ խելքներդ չի հասնում, ծպտուն մի հանեք․ ԲԱՄԲԱՍԱՆՔ Գերմանիայից ժամանած բժշկին թույլ չեն տվել «Երևան-Կենտրոն» ՔԿՀ-ում զննել Գագիկ Խաչատրյանին․ հայտարարություն «Դաբրոներ են» տվել Փաշինյանի աշխատակազմի նախկին ղեկավար Հարությունյանը, առողջապահության ոլորտը «վարած-ցանած» նախկին նախարար Արսեն Թորոսյանը, Կոտայքի մարզպետ Ահարոն Սահակյանն ու ՏԿԵ նախարար Դավիթ Խուդաթյանը Քիչ առաջ ձերբակալել են նախկին վարչապետ Հովիկ Աբրահամյանի եղբորը․ ArmLur.am