Աստծո պատիժը չի ուշանա, բայց ազգն էլ ձեզ չի մոռանա...Տեր Զարեհ Վթար Ծարավ աղբյուր փողոցի վրա Համերգ-դասախոսություն՝ նվիրված հայ երաժշտական մշակույթին եւ Կոմիտաս վարդապետին Մարդիկ կան, որոնք հասկանում են, որ սա հնարավորություն է իրենց համար. Գառնիկ Դանիելյան Քանի հեկտար է Նիկոլը հանձնում Տավուշից Կոտայքի թեմի առաջնորդ Առաքել արքեպիսկոպոս Քարամյանը հայտարարություն է տարածել Վահե Ղազարյանն այսօր իր մահկանացուն կնքեց որպես գործիչ, որպես բարոյական նկարագիր և որպես հոգևոր արժեք. Բագրատ Սրբազան ՇՏԱՊ. Ձերբակալվածներ կան․ Աբրահամյանը՝ «Արմավիր» ԲԿ-ի խուզարկության լուրերի մասին Հեյդարի որդի Իլհամ, Հայաստանում կա ձևավորված շարժում, կան մարդիկ որոնք ինքնություն ունեն, հայրենիք ունեն, և այդ մարդիկ էլ ձեզ ասելու են այն, ինչ որ հասնում է ասելու Վրաստանում քաղաքացիական պատերազմը միանգամայն ռեալ է

«Ինչպե՞ս եղավ, որ միացումը դարձավ Արցախի առանձին պետություն». ՍԱՄՎԵԼ ԲԱՂԻՆՅԱՆ

Մշակութային

 «Իրավունքը» զրուցել է ՀՀ վաստակավոր արտիստ, Սունդուկյանի  անվան ազգային ակադեմիական թատրոնի դերասան, Արցախյան պատերազմների մասնակից ՍԱՄՎԵԼ ԲԱՂԻՆՅԱՆԻ հետ:

— Դուք ինքներդ Արցախյան 44-օրյա պատերազմի մասնակից եք: Այսօր կրկին վտանգված են մեր երկրի սահմանները: Ի՞նչ եք կարծում` նժդեհյան գաղափարախոսություն կրող սերունդը մի՞թե կարող է առանց կրակելու հող հանձնել:

— Դուք գտնում եք, որ մեր սերունդը նժդեհյան ոգո՞վ է մեծացել: Ցավոք սրտի, սկսենք նրանից, որ ի տարբերություն մեզ` Ադրբեջանը իր պարտությունից հետո սկսեց վերանայել շատ բաներ` ձգտեց ռեւանշի: Մենք մեր հաղթանակից հետո ամբողջ հույսներս դրեցինք մեր դաշնակցի վրա եւ մեր հաղթանակը չամրագրեցինք: Փոխարենը` զինադադար կնքվեց: Մենք կարող էինք ասել` մենք հաղթել ենք, գոնե ամրագրեք Արցախը: Առաջին սխալն այն էր, որ չամրագրվեց այդ հաղթանակը, եւ զինադադար կնքվեց` առանց Արցախի կարգավիճակը որոշելու: Մեր այրերը դա չէի՞ն հասկանում, Արցախի ղեկավարությունը, ՀՀ ղեկավարությունը դա չէ՞ր հասկանում: Երկրորդ սխալն այն էր, որ ե՛ւ Արցախում, ե՛ւ Հայաստանում համայն հայությունը միացման գաղափարի շուրջ էր համախմբվել, ինչպե՞ս եղավ, որ միացումը դարձավ Արցախի առանձին պետություն: Ադրբեջանը մեզ մի մեծ նվեր էր արել` իրենց Միլի մեջլիսով լիկվիդացրել էր Լեռնային Ղարաբաղի ինքնավար մարզը (ԼՂԻՄ-ը) մի որոշումով, եւ արդեն իսկ  Սովետական Ադրբեջանի հանրապետություն չկար, եւ այդ իրավունքը չուներ: Փլուզվել էր Սովետական Միությունը: Եվ հետին թվով նրանք վերացրել էին Լեռնային Ղարաբաղը: Աշխարհին մենք կարող էինք ասել, որ այս մարդիկ վերացրել են Լեռնային Ղարաբաղի ինքնավար հանրապետությունը, մենք էլ միավորում ենք Հայաստանին Լեռնային Ղարաբաղի ինքնավար մարզը, քանի որ փետրվարի 20-ի գերագույն խորհրդի որոշումով հետագա հանրաքվեի ամեն ինչով Լեռնային Ղարաբաղի մարզը դուրս է եկել Ադրբեջանի կազմից: Բայց դրա փոխարեն` արվեց ահավոր սխալ: Նույն մարզի տարածքում, նույն կամայականորեն մկրատով կտրած Լեռնային Ղարաբաղի ինքնավար մարզ սարքած տարածքում, երբ Շահումյանն էր առանձնացվել, Լաչինի միջանցքը Հայաստանի հետ կապող շրջանը` Քարվաճառը, այդ ամենը մեխանիկորեն կտրվել էր: Արցախը առանձնացվել էր` որպես ինքնավար մարզ: Հետո վերացվեց այդ ինքնավար մարզը: Մենք էլ վերցրինք այդ նույն ինքնավար մարզի տարածքում առանց մեր կողմից ազատագրված Քարվաճառը, Լաչինը, Բերձորը, հայտարարեցինք նույն տարածքը Արցախի Հանրապետություն: Սա ամենամեծ թշնամությունն էր` նախկին ինքնավար մարզի տարածքը (դեռ ավելի փոքր, որովհետեւ այնտեղ մի քանի տարածքներ մեզնից խլվել էին) հայտարարվեց` որպես առանձին պետություն: Այսինքն, այսպես կոչված, գործընկեր պետություն, որի սահմանները հսկում էին Հայաստանի զինված ուժերը, եւ որն ապրում էր Հայաստանի բյուջեի հաշվին: Եվ ստացվեց մի իրավիճակ, երբ  Արցախի առաջին նախագահը եւ ՀՀ երկրորդ նախագահը հայտարարում են` կարմիր գիծ է միացումը: Մինչդեռ Արցախը` Հայաստան է, եւ դա պետք է լիներ կարմիր գիծը: Մենք գործընկեր պետություննե՞ր ենք: Եղբայր, ի՞նչ գործընկեր պետություններ: Եթե գործընկեր պետություններ ենք, ի՞նչ գործ ունի մեր բանակը ձեր սահմանին: Ի՞նչ գործ ունեք դուք մեր բյուջեի հետ, եթե դուք գործընկեր առանձին պետություն եք: Եվ աշխարհը զարմացավ` ղարաբաղցիները ուրի՞շ ազգ են, հայերը` ուրի՞շ: Սա մեծ հանցագործություն էր: Այսինքն` հաղթանակը նենգափոխվեց, առանց այն ամրագրելու եւ կարգավիճակի` վերածվեց զինադադարի:

Պարոն Բաղինյան, Ձեր գնահատմամբ` ի՞նչ կարող էին անել, որ չեն արել:                                                                                             

Կարող էին պայման առաջարկել, որ Արցախը ճանաչեն Հայաստանի մարզ, միջանցք պահանջեին` ՀՀ-ի հետ միանալու համար: Ի վերջո, մենք հաղթել էինք, եւ սա է մեր հաղթանակի գինը, իսկ մնացած ձեր շրջաններն ասեինք` հետ ենք տալիս: Ի՞նչ է նշանակում զինադադար, որ հետո Ադրբեջանն ուժեղանա ու ռեւանշի՞ գնա: Եվ ի՞նչ էր նշանակում միացումը նենգափոխել Արցախի առանձին պետության: Ո՛չ Սփյուքում, ո՛չ Արցախում եւ ո՛չ էլ Հայաստանում չէին ուզում, որ Արցախը լինի առանձին պետություն: Ուզում էին միացում: Բայց միացումը նենգափոխվեց, եւ Արցախի Հանրապետության առաջին նախագահը դարձավ ՀՀ երկրորդ նախագահ` Սահմանադրության կոպիտ խախտումով: Նա Հայաստանի քաղաքացի չէր, 10-ը տարի չէր եղել ՀՀ քաղաքացի (որովհետեւ այդպիսի օրենք կա), բայց նա հայտնվեց Հայաստանում` որպես ղեկավար: Սա էլ էր զարհուրելի սխալ: 30 տարի աշխարհը աչք էր փակել մեր արցախյան հաղթանակի վրա, եւ 30 տարի մենք հնարավորություն ունեինք զորանալու, պահպանելու մեր հետ բերածը, գրավածը:

Ի՞նչը մեզ խանգարեց, որ այս օրվան հասանք:

— Մենք սկսեցինք մսխել այդ հաղթանակը: Չհզորացրինք մեր բանակը, չվերաբնակեցրինք մարդկանց Արցախի տարածքներում: Հաղթանակից անմիջապես հետո, փախստականներով հանդերձ, Արցախում մոտ 185 հազար բնակչություն կար: Հետո դա նվազեց, 2020թ.-ի 44-օրյա պատերազմի ժամանակ արդեն 125 հազար էր դարձել: Ամբողջ Արցախի էլիտան` զինվորական եւ քաղաքացիական, բոլորը իրենց ազգուտակով տեղափոխվեցին Հայաստան, պաշտոններ ստացան` փոխանակ ամրապնդելու, հզորացնելու Արցախը: Մենք 30 տարի ժամանակ ունեինք, որպեսզի դառնար կեսմիլիոնանոց Արցախ, 5 միլիոնանոց Հայաստան: Մինչդեռ  եղավ հակառակը: Եթե Նժդեհը հարություն առներ, ապա մի քանի «նժդեհական» թալանչի ղեկավարների եւ գեներալների կկախեր իր արձանի երկու կողմերի ծառերից: Եթե մեր նախկին ղեկավարները իրենց բարձրության վրա լինեին, հայրենանվեր ղեկավարներ լինեին, ապա Նիկոլ Փաշինյանի և թավշյա հեղափոխության առիթն ու կարիքը չէին լինի:

Երբ մասնակցում էիք 44-օրյա պատերազմին, ի՞նչ էր կատարվում այնտեղ իրականում:

— Ես երբ Շենգավիթի երկրապահների հետ մասնակցում էի 44-օրյա պատերազմին եւ առաջնագծում էի, ուղղակի ապշել էի: Բոլոր ադրբեջանական, հակադիվերսիոն, դիվերսիոն խմբերը, որ եկան հասան մինչեւ Շուշի, նրանք կռվում էին նժդեհյան մարտավարությամբ: Նժդեհի սյունիքյան գայլավաշտերը դրանց գայլախմբերն էին: Իսկ մեր բանակը թշվառ վիճակում էր` թշվառ, անապահով ընտանիքների զավակներ` 18-20 տարեկան, եւ հաստագլուխ, հաստափոր գեներալներ, որոնցից ոչ մեկը պատերազմում չզոհվեց: Երկրորդ-երրորդ պաշտպանական գծերի փոխարեն` խոզանոցներ էին, խոզապահ գեներալներ, նռան այգիներ էին, ցորենի արտեր, որտեղ որպես աշխատուժ օգտագործում էին թշվառ զինվորներին: Այդ երեխաները չպետք է լինեին առաջնագծում: Այլ Տավուշից, Լեռնային Ղարաբաղի ամբողջ տարածքով ամեն տեղ պետք է լինեին տեղի մարդկանց երկրապահ ջոկատները, եւ նորակոչիկներին միայն վերջին ամիսներին պետք է առաջնագիծ տանեին: Իրականում մարտական ոգին բարձրացնելու համար ոչինչ չի արվել: Արցախի գյուղերի 90 տոկոսը ռմբակոծված չէր: Այդ ո՞նց թույլ տվեցին ամբողջ Արցախը պոկվի, գա լցվի Հայաստան: Դա այս վերջին արհավիրքների գլխավոր փորձն էր: Ստեփանակերտից մարդիկ կարող էին գնալ գյուղերում տեղավորվել: Գյուղերը հո չէի՞ն ռմբակոծվել: Ինչո՞ւ լցվեցին Հայաստան, որոնց 30 տոկոսը զենքի պիտանի տղամարդիկ էին: Սա ի՞նչ խայտառակություն էր: Մենք 1994 թվականին հաղթել ենք, որովհետեւ փակ էր Լաչինի ճանապարհը: Փախուստի տեղ չկար: Արցախցի զինվորը գիտեր, եթե ինքը չկանգներ այդ սահմանին, թուրքը գնալու է իր ընտանիքը ոչնչացնի: Դրա համար էին կռվում: Երբ արդեն բոլորը լցվեցին Հայաստան, էլ այնտեղ ստիմուլ չկար կռվելու: Այսօր պետք է 18-70 տարեկան բոլոր հայ տղամարդիկ ձգտում ունենան իրենց երկիրը պահելու, պաշտպանելու: Չեղավ այս ձգտումը, ոչ մի բան չի փոխվի: Իսկ դա վերեւից պետք է գա` Արամ Մանուկյանի, Վազգեն Սարգսյանի, Կարեն Դեմիրճյանի, (երբեք չեմ սիրել կոմունիստներին, բայց թեկուզ կոմունիստ), Աղասի Խանջյանի, Ալեքսանդր Մյասնիկյանի նման: Այնպիսի ղեկավարներ պետք է լինեն, որոնք ազգային գաղափարախոսությունն առաջ տանեն: Ասում են` Նժդեհի ուսմունքը ժամանակավրեպ է, ապուշությո՛ւն….Դա ինքնապաշտպանության հզոր ուսմունք է: Սահմանային ամեն բնակավայր պետք է վերածվի բերդի, ամրոցի:

Այսօր խաղաղության պայմանագրի մասին են շատ խոսում: Դա մեր երկրին  խաղաղություն կբերի՞:

— Եթե խաղաղություն ես ուզում ամեն օր, ամեն ժամ պատրաստվիր պատերազմի: Մարդկության պատմությունը Քրիստոսի ծննդից սկսած (նաև դրանից առաջ)` անվերջ պատերազմների պատմություն է: Եվ դա շարունակվելու է մինչեւ մարդկության կործանումը: Ո՞նց կարելի է ասել` մենք խաղաղություն ենք ուզում, պատերազմ չենք ուզում: Ապուշություն է, որ ասում են` մենք քիչ ենք, մենք փոքր ենք: Ինչքան էլ քիչ լինես, եթե մայր ու մանուկ նվիրվեն երկրի պաշտպանությանը, ատամներով պահեն երկիրը, դաշնակից էլ կհայտնվի, բարեկամ էլ, Աստված էլ մի հրաշք կկատարի:

Այսօր նաեւ չորս գյուղերն է թշնամին պահանջում: Ի՞նչ կասեք այս մասին:

— Չգիտեմ` այդ գյուղերը տա՞լն է ճիշտ, թե` չտալը: Տալը փրկություն չէ, չտաս` նույնպես փրկություն չէ: Ժողովրդին պետք է ասվի` ժողովուրդ, մեզնից չորս գյուղ են ուզում, բայց Արծվաշենը չեն ուզում հետ վերադարձնեն: Ասում են` մենք հաղթել ենք: Մեզնից չորս գյուղ են ուզում, բայց Ջերմուկից ու Սեւ լճից չեն ուզում իրենց զորքերը հանեն: Ասում են` մենք հաղթել ենք: Մենք էլ կպատասխանենք հետեւյալ կերպ` մենք հաղթել ենք, այդ չորս գյուղերը վերցրել ենք: Դուք վերցրել եք երկու-երեք շրջան: Աղդամի շրջանը, Լաչինը, Սանսարը, Քարվաճառը դուք չե՛ք վերցրել, մենք առանց կռվի հանձնել ենք ձեզ: Դաշնակցի հետ միասին նոյեմբերի 9-ին եռակողմ պայմանագիր ենք կապել, այնտեղ գրվա՞ծ է «անկլավներ» հանձնելու մասին, կամ Լաչինի միջանցքը Մեղրիով փոխարինելու մասին: Չկա՛ նման բան: Ինչի՞ մասին է խոսքը: Իշխանությունն ինչո՞ւ բացահայտ չի ասում, հարց չի տալիս Ադրբեջանին ` զորքերը հե՞տ են քաշվելու` 4 գյուղը հանձնելուց հետո, Արծվաշենը վերադարձվելո՞ւ է: Որքան աշխարհագրությունից հասկանում եմ, Արծվաշենի տարածքը Տավուշի այդ 4 գյուղերից ավելին է: Գուցե ասենք` եթե հետ չեք տալիս Արծվաշենը, թող ձեզ մնա, այդ 4 գյուղն էլ` մեզ: Եթե 4 գյուղը տան` առանց որեւէ նախապայմանի, նրանք Ջերմուկից զորքերը չեն հանի, Արծվաշենն էլ չենք ստանա: Այսօր կտրուկ եւ ճիշտ որոշումներ պետք է կայացվեն` հօգուտ մեր երկրի: 

ՆՈՒՆԵ ԶԱՔԱՐՅԱՆ

 



Աստծո պատիժը չի ուշանա, բայց ազգն էլ ձեզ չի մոռանա...Տեր ԶարեհՎթար Ծարավ աղբյուր փողոցի վրա Համերգ-դասախոսություն՝ նվիրված հայ երաժշտական մշակույթին եւ Կոմիտաս վարդապետինՄարդիկ կան, որոնք հասկանում են, որ սա հնարավորություն է իրենց համար. Գառնիկ ԴանիելյանՌանոսը կտեղափոխվի գերմանական մեկ այլ ակումբ.ԱղբյուրԳուրգեն Մադոյանը պարտվեց և զրկվեց օլիմպիական ուղեգիր նվաճելու հնարավորությունից Քանի հեկտար է Նիկոլը հանձնում ՏավուշիցԿոտայքի թեմի առաջնորդ Առաքել արքեպիսկոպոս Քարամյանը հայտարարություն է տարածելՎահե Ղազարյանն այսօր իր մահկանացուն կնքեց որպես գործիչ, որպես բարոյական նկարագիր և որպես հոգևոր արժեք. Բագրատ ՍրբազանՇՏԱՊ. Ձերբակալվածներ կան․ Աբրահամյանը՝ «Արմավիր» ԲԿ-ի խուզարկության լուրերի մասինՀեյդարի որդի Իլհամ, Հայաստանում կա ձևավորված շարժում, կան մարդիկ որոնք ինքնություն ունեն, հայրենիք ունեն, և այդ մարդիկ էլ ձեզ ասելու են այն, ինչ որ հասնում է ասելուՎրաստանում քաղաքացիական պատերազմը միանգամայն ռեալ էՆիկոլը նորից Հայաստանը դարձրեց ՌԴ-ԱՄՆ կատաղի բախման թատերաբեմՔննարկման ենթակա չէ. ՔՊ-ից արձագանքում են «Խոջալուի ցեղասպանություն ճանաչելու» Ալիևի պահանջինԸՆԿԵՐ ՓԱՆՋՈՒՆԻՇՏԱՊ. Լեո Նիկոլյանին քնեցրել են եւ փորձել փոխադրել ՖրանսիաԻնչու սպասվող հեղեղի մասին մարդկանց կանխավ չեն զգուշացրելԲԱՄԲԱՍԱՆՔԳործի դրվեց Հայաստանը վերջնականապես «Բաբելոնյան աշտարակ» դարձնելու օպերացիանՏավուշում և Լոռիում Ucom շարժական կապը վերականգնվել էԻնչո՞ւ եք մտնում այս բեռի տակ, կարողանալո՞ւ եք տանել. ԶարմանքՍիդնեյի արքայազն Ալբերտի թագավորական հոսպիտալի անոթային վիրաբույժը վիրահատություններ կիրականացնի «Աստղիկ» բկ-ումԱրկադի Դումիկյանը խոսել է Աննա Հակոբյանի մասնակցությամբ «Սև ու սպիտակ» երեկույթին ներկա գտնվելու մասինՎրաստանի խորհրդարանում ջուր են լցրել ընդդիմադիր պատգամավոր Գիորգի Վաշաձեի վրա (տեսանյութ)15 միլիարդ դրամ է հատկացվել Ոստիկանությանը՝ Փաշինյանի անվտանգությունն ապահովելու համար. Մանուկյան (տեսանյութ)Շնորհակալություն ՆԳՆ-ին՝ սրբազան ծառայության համար, կարող եք խաչակնքվել. Անդրանիկ Քոչարյանը՝ Արփինե ՍարգսյանինԴո՞ւք եք համակարգում ոստիկանների վայրագությունները. լրագրողը՝ ՆԳ փոխնախարարին (տեսանյութ)Կաթողիկոսի այցը նախապես համաձայնեցված էր եւ հայտնի էր պետական կառույցներին. Հովակիմ սրբազանՍուրեն Պապիկյանն ու ԵՄ ռազմական կոմիտեի նախագահը քննարկել են տարածաշրջանային անվտանգությանն առնչվող հարցերՓաշինյանի ակնարկը սպառնալիք է պարունակում Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու սպասավորների գործունեության նկատմամբ. ԵսայանՇնորհակալություն ՆԳՆ-ին՝ սրբազան ծառայության համար, կարող եք խաչակնքվել. Անդրանիկ ՔոչարյանՄահացել է հայտնի եզդի հոգեւորական Շեխ Միրզա Սինո Խաթարին Կենդանակերպի 3 նշաններ, որոնց հունիսը երջանկությամբ կպարուրիԱյս անամոթ, ստոր իշխանավորներին մնում է հարցնել` դուք Աստծուց չե՞ք վախենում. ՀՀ վաստակավոր արտիստԿոչ ենք անում սթափվել եւ հրաժարվել նման խայտառակ գործելաոճից հանդեպ մեր Սուրբ Եկեղեցին. Կենտրոնական Եվրոպայի եւ Սկանդինավիայի հայրապետական պատվիրակությունԻնչ լինում է ոստիկանության, ԱԱԾ-ի ներսում, մենք տեղյակ ենք, ոստիկանապետի մասին էլ ամեն ինչ գիտենք․ Սրբազան (տեսանյութ)Որեւէ հրավեր կամ թույլտվություն չի կարող պահանջվել կամ սահմանվել Վեհափառի համար. փաստաբանն արձագանքում է ՓաշինյանինՎահե Ղազարյանը վախեցել է գա՞», «մատդ ծալի», «մատդ...ի՛, եկել ես խանգարես հանձնաժողովի աշխատանքները. ԱԺ-ում իրավիճակը լարվեցԱկանատես եղանք Վեհափառ Հայրապետի նկատմամբ խուլիգանական պահվածքի. Ուկրաինայի Հայոց թեմի հոգևոր դասի հայտարարությունը Երուսաղեմի Հայոց պատրիարք Նուրհան սրբազանը դատապարտել է ՀՀ ոստիկանության ամոթալի վարմունքը՝ Ամենայն Հայոց հայրապետի հանդեպԱկանատեսն ենք իշխանությունների անհարիր հրահանգի, որով ոստիկաններին դարձնում են անձնական խամաճիկ. Մկրտիչ սրբազան Անընդունելի ենք համարում ցանկացած նման կեցվածք Վեհափառ Հայրապետի եւ հոգեւոր դասի նկատմամբ. Կոտայքի թեմՄթնոլորտի էական փոփոխություն կա, բայց դա չի նշանակում, թե հասել ենք վերջնագծին. Փաշինյանը՝ խաղաղության պայմանագրի մասինԳուցե սա իմ վերջին ելույթն է. Լեո Նիկոլյանն արդեն 37-րդ օրն է հացադուլի մեջ«Ամո՛թ, ամո՛թ»․ժողովուրդը խլացնում է ոստիկաններին (video) Մեղք է, չէ՞. Բագրատ Սրբազանի արձագանքը` Փաշինյանին (տեսանյութ)Նիկոլ Փաշինյանը վստահեցնում է, թե ժողովրդի հետ առերեսվելուց չի վախենումԴուրս եմ եկել Փաշինյան-Ալիև դուետի դեմ. վերստին ասում եմ՝ Ալիև՛, գլուխդ պատին ես տվել. Սրբազան (տեսանյութ)ՀՀ նախկին վարչապետ, ԵԶԲ փոխնախագահ Տիգրան Սարգսյանի ասուլիսը (տեսանյութ)Մրցույթ-ցուցահանդես՝ նվիրված աշխարհում պատերազմի եւ բռնության բացառմանը
Հետևե՛ք -ին Youtube-ում`
Ամենադիտված
Ереван погода