Երեւանի քաղաքապետը Թիֆլիսում ճոխ նշել է աղջկա տարեդարձը Վերին Լարսում ՌԴ քաղաքացիների սահմանազատման 180 հայց է գրանցվել Ադրբեջանցի ագրեսորների կողմից հայ զինծառայողների գնդակահարության ահասարսուռ կադրերը հարված են ԱՄՆ-ի ու ԵՄ-ի` խաղաղության հասնելու ջանքերին. Զոհրաբ Մնացականյան ԱԺ-ն շուրջ 4 միլիոն դրամով 100 հուշամեդալ է գնել Գնդակահարելով մեր Անմեղ Տղերքին՝ նախ եւ առաջ «գնդակահարեցին» անհող կապիտուլյանտին, գնդակահարեցին Հային, գնդակահարեցին նախկին-ներկաներին բոլոր Քանի որ հիմա իմ պետությունը կախ ծիծիկներով հաստափոր քյաֆթառի ձեռքում ա՝ իրավիճակը չի փոխվելու Հոկտեմբերի 3-ի հոսանքազրկումների մասին Զելենսկին արդեն մտածում է, որ շատ շուտով «կատարողից կվերածվի շատ բան իմացողի» Հոկտեմբերի 1-ի ցերեկը և 2-6-ը սպասվում է առանց տեղումների եղանակ ՀՀ ԱԳ նախարարի և ԵՄ հատուկ ներկայացուցչի հանդիպումը. Տեսանյութ


Սա ոչ թե խաղաղություն է, այլ՝ կապիտուլիացիայի շարունակություն. Ռուբեն Մելքոնյան

Տեսանյութեր

Փաշինյան–Էրդողան կայացած հեռախոսազրույցի արդյունքների եւ հետեւանքների մասին «Իրավունք TV»–ի տաղավարում զրուցել ենք ԵՊՀ Արեւելագիտության ֆակուլտետի դեկան, թուրքագետ ՌՈՒԲԵՆ ՄԵԼՔՈՆՅԱՆԻ հետ:

— Հեռախոսազրույցի ժամանակ Փաշինյանն ու Էրդողանն ընդգծել են երկու երկրների հարաբերությունների կարգավորման երկկողմ գործընթացի կարեւորությունը, ինչը կնպաստի նաեւ տարածաշրջանում խաղաղության եւ կայունության ամրապնդմանը: Սա նշանակո՞ւմ է, որ Փաշինյանի խոստացած, այսպես կոչված, «խաղաղության դարաշրջանն» արդեն եկել է:

— Նախ ինքնին «խաղաղության դարաշրջան» տերմինը մեծագույն կեղծիք է, որովհետեւ աշխարհը եւ հատկապես տարածաշրջանը հիմա թեւակոխել է լարվածության մի նոր փուլ: Երկրորդ` մեծագույն կեղծիք է հայ–թուրքական հարաբերությունների կարգավորման «առանց նախապայմանների» եզրույթը, որը կիրառվում է: Ամենամեծ նախապայմաններն արդեն իսկ դրված են Հայաստանի առջեւ: Թուրքիայի ղեկավարությունը չի էլ թաքցնում, որ Հայաստանի հետ հարաբերություններ կհաստատեն միայն այն դեպքում, երբ կկարգավորվեն հայ–ադրբեջանական հարաբերությունները: Իսկ հայ–ադրբեջանական հարաբերությունների կարգավորման պայմանները հայտնի են` Արցախը ճանաչել Ադրբեջանի տարածքային ամբողջականության մաս, ըստ ադրբեջանական սցենարի, սահմանագծում եւ սահմանազատում իրականացնել եւ նրանց մնացած պահանջներին եւս ընդառաջ գնալ կամ կատարել դրանք: Այնպես որ, սա խաղաղություն չէ՛, այլ կապիտուլիացիայի շարունակություն է: Եթե իշխանությունն ուղղակի ինքնախաբեության ռեժիմով սա անվանում է «խաղաղության դարաշրջան», սա չի նշանակում, թե դրանից իրականությունը փոխվում է:

— Փաշինյանը շնորհավորել է Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանին  Կուրբան Բայրամի տոնի առթիվ: Իսկ վերջինս էլ իր հերթին շնորհավորել է Փաշինյանին` գալիք Վարդավառի՝ Հիսուս Քրիստոսի Պայծառակերպության տոնի առթիվ: Ի՞նչ կասեք այս մասին:

— Ընդհանրապես, երկու երկրների միջեւ երկխոսության համար տարբեր կրոնական կամ պետական տոները հարմար առիթ են: Հայաստանի եւ Թուրքիայի միջեւ նման նախադեպեր եղել են ֆուտբոլային դիվանագիտության ժամանակ, երբ երկու նախագահները փոխադարձ շնորհավորանքներով են հանդես եկել: Բայց այն լիովին այլ իրավիճակ էր եւ այլ ժամանակաշրջան: Հիմա ասել, թե այս հեռախոսազրույցը, այսպես ասած, դիվանագիտական նորմալ ընթացքի դրսեւորում է, սխալ կլինի: Սա եւս մի քայլ է այդ կեղծ խաղաղության օրակարգը կամ հայ–թուրքական իբրեւ կարգավորվող հարաբերություններն ամրապնդելու` ցույց տալով, թե տեսեք բանագնացներն են հանդիպում, սահմաններն են բացվում երրորդ երկրների քաղաքացիների համար, հեռախոսազրույց է լինում երկու երկրների ղեկավարների միջեւ եւ այլն: Սա կլիներ նորմալ, եթե չլիներ այսքան ողբերգական: Մինչդեռ սա հայ–թուրքական հարաբերությունների նորմալ կարգավորում չէ, այն նման չէ նախորդ փորձերին, որ մեր պետականությունն ունեցել է նախորդ երեք նախագահների ժամանակ: Սա հաղթող Թուրքիայի եւ իր կցորդ Ադրբեջանի ու պարտված, շարունակական կապիտուլիացիայի ենթարկվող Հայաստանի հարաբերություններ են: Այսպիսի հարաբերությունները մեզ համար ընդունելի տրամաբանություն չէ: Սա մեր առջեւ դրված ագրեսիայի, սպառնալիքների, պահանջների կատարման մի փուլ է:

— Փաշինյանն ու Էրդողանը փոխադարձ ակնկալիք են հայտնել, որ հուլիսի 1–ին իրենց երկրների հատուկ ներկայացուցիչների հանդիպման ժամանակ ձեռք բերված պայմանավորվածությունները շուտ կյանքի կկոչվեն: Խոսքը սահմանների բացման մասին է, որից պետք է օգտվեն երրորդ պետությունների քաղաքացիները: Այստեղ ո՞րն է մեր պետական շահը:

— Մենք այստեղ շահ չունենք: Սա շատ հստակ պետք է ֆիքսել: Դրա համար էլ ասում եմ, որ սա նորմալ հարաբերությունների հաստատման փուլ չէ, որտեղ երկու կողմերը փոխադարձ շահերը պահպանում են ու ավելի առաջ են տանում: Սա, կարելի է ասել, պոստմոդեռնիստական կապիտուլիացիայի շարունակություն է: Այսինքն`ոչ թե արագ պարտադրում են ինչ–որ քայլեր անել, այլ որոշակի ժամանակային սահմանների մեջ մեզ ստիպում են իրականացնել այն, ինչ իրենց է պետք: Եվ այդ քայլերն անում է այն ուժը, որը պատերազմում կրած պարտության ժամանակ իշխանության է եղել եւ պատասխանատվություն է կրում: Նրանք են եղել իշխանության ղեկին, երբ այս ողբերգությունը մեր պետականության հետ եղել է: Ու այս նույն մարդիկ տարբեր տաբուներ են սկսում հաղթահարել, օրինակ, հանգիստ խոսում են, թե Բերձորը հայկական չէ եւ պետք է հանձնել: Ու զրո արձագանք կա հասարակության կողմից կամ փոքրաթիվ մարդիկ են միայն ընդզվում: Այդ նույն մարդիկ կարող են ասել, որ Թուրքիայի հետ կապված կարծրատիպերը պետք է կոտրել, թուրքերի հետ բարեկամություն անել, Հայոց ցեղասպանության եւ այլնի հետ կապված պատկերացումները պետք է մի փոքր վերանայել, ներել թուրքերին եւ այլն: Այս կոնտեքստում պետք է դիտարկել այդ շտապողականությունը, որը պարտադրանքի, այսպես ասած, քաղաքագիտական, դիվանագիտական փաթեթավորումն է: Երբ քեզ ստիպում են ինչ–որ քայլեր անել, իսկ դու դիմադրելու ոչ մի ռեսուրս չունես, քո բոլոր ռեսուրսները մսխված են, ուղղակի ժամանակագրական հերթականությամբ կատարում ես քո առջեւ դրված խնդիրները:

— Ըստ հայ–թուրքական ձեռք բերված պայմանավորվածության, Հայաստանի եւ Թուրքիայի քաղաքացիները չեն կարող անցնել այդ բացվող սահմանով, այլ միայն երրորդ երկրի քաղաքացիները: Թուրքիան ունի բազմաթիվ բաց սահմաններ, որտեղով այլ երկրի քաղաքացիները կարող են այցելել այդ երկիր: Հետեւապես, ո՞ր երկրի քաղաքացիների համար է այս սահմանը բացվելու:

— Այստեղ չեմ տեսնում որեւէ օգուտ Հայաստանի համար: Ըստ էության, Հայաստանը դառնում է այլ երկրների քաղաքացիների շահերը սպասարկող պետություն: Բացում է սահմանը, օգնում է նրանց անցնել, ստուգում է եւ այլն: Սա մի կարեւոր նպատակ ունի` ցույց տալ, որ, այնուամենայնիվ, «սայլը տեղից շարժվել է», եւ ինչ–որ քայլ արվում է: Այսինքն` այդ մեռյալ սահմանը, որը որեւէ կերպ չէր գործարկվում 30 տարի, թեկուզ այլ քաղաքացիների համար, բայց ահա կսկսի աշխատել: Այդ երրորդ երկրի քաղաքացիները կարող են տարբեր լինել: Եթե նայենք քարտեզին, կարող ենք տեսնել, թե հատկապես որ երկրների համար ավելի ձեռնտու կլինի այդ տարածքով անցնելը: Չի բացառվում, որ Հայաստանում գտնվող այլ երկրների քաղաքացիներ եւս կփորձեն տուրիստական ճանապարհով անցնել այդ սահմանով: Բայց սա ինքնին իր մեջ որոշակի մտահոգություն պարունակող երեւույթ է, թե որ երկրների քաղաքացիները կարող են անցնել: Եվս մի մտահոգության տեղիք է տալիս այն, թե արդյոք անվտանգային ռիսկերը կարողանալու ենք կառավարել: Երրորդ երկրների քաղաքացիները կարող են լինել նաեւ տարբեր ծայրահեղական կազմակերպությունների անդամներ եւ այլն: Այսինքն` մեր համապատասխան կառույցների, սահմանապահների ուսերին լրացուցիչ բեռ է ընկնում, որպեսզի կարողանան ապահովել սահմանային ռեժիմի անվտանգությունը եւ այլն: Արդյոք կարողանալու ենք սպասարկել, եւ որքանո՞վ այն իմաստ ունի, եթե անելու ենք այլ երկրների քաղաքացիների համար: Միակ դրականն այս ամենի մեջ, որ կարելի է տեսնել`  այդ սահմանը, կոպիտ ասած` աշխատեցնելու փորձառությունն է: Սահմանապահները, համապատասխան կառույցները կսկսեն հասկանալ, թե ինչպես, ինչ ռեժիմով պետք է աշխատել: Բայց այստեղ եւս մի հարց կա. պայմանագրով հայ–թուրքական սահմանի անվտանգությունը հսկում է ռուսական զորքը, հետեւաբար, ինչպիսի՞ն է լինելու սահմանային ռեժիմը` ռուս սահմանապահներո՞վ, համատեղ հայ–ռուսական զորքերո՞վ: Այստեղ բավական շատ հարցեր կան, որոնց պատասխանները դեռեւս հանրությունը չի ստացել:

— Փաստորեն, Ռուսաստանին շրջանցելով` ուղիղ բանակցություններ են ընթանում Հայաստանի եւ Թուրքիայի միջեւ: Սա ի՞նչ հետեւանքներ կարող է ունենալ:

— Այդ տպավորությունն էլ կարող է լինել, բայց կարող է եւ հակառակ տպավորությունն էլ լինել: Եթե դիտարկում ենք հեռախոսազրույցները` Պուտին–Փաշինյան, հետո` Էրդողան–Փաշինյան, ապա` Պուտին–Էրդողան, սա ենթադրում է, որ, այնուամենայնիվ, մեր ռուս դաշնակիցները ինչ–որ առումով տեղյակ են այս գործընթացից: Բայց ես այս իշխանության կողմից դաշնակցային հարաբերությունները ճիշտ եւ ազնվորեն պահելու վրա որեւէ վստահություն չունեմ: Այնպես որ, Ձեր ասած սցենարն էլ չի կարելի բացառել: Միեւնույն ժամանակ, ինձ հետաքրքիր է հարցի գլոբալ կողմը. այս սահմանն, ի վերջո, ՆԱՏՕ–ի սահմանն է: Այսինքն`այստեղ բացվում է ՆԱՏՕ–ի եւ ՀԱՊԿ–ի միջեւ սահման, որովհետեւ Հայաստանը ՀԱՊԿ անդամ է, այստեղ տեղակայված է ռուսական բազա, ու բացվում է սահման, որից այն կողմ ՆԱՏՕ–ն է: Թուրքիան ՆԱՏՕ–ի ամենակարեւոր անդամներից մեկն է: Սա նշանակում է, որ այս սահմանն ունի նաեւ աշխարհաքաղաքական շատ լուրջ խորք, եւ միայն լոկալ հայ–թուրքական երկկողմանի հարաբերություններով սա պայմանավորել չի կարելի: Իսկ մենք գիտենք, թե հիմա աշխարհում ինչ է տեղի ունենում այս երկու բեւեռների միջեւ` ՆԱՏՕ–ական եւ ռուսական:

— Ակնարկում եք, որ ՀԱՊԿ–ի եւ ՆԱՏՕ–ի բախման կիզակետո՞ւմ ենք հայտնվելու, թե՞ դառնալու ենք երկխոսության օղակ:

— Համերաշխություն այս պահին ակնկալել այդ երկու բեւեռների միջեւ, ինձ թվում է, դեռ վաղ է կամ հնարավոր չէ, իսկ բախման առումով չեմ կարող ասել: Այնուամենայնիվ, պետք է հասկանանք, որ այստեղ ավելի մեծ խաղի էլեմենտներ կան, որոնք կարող են երեւալ կամ չերեւալ: Չգիտեմ` այս պրոցեսը որքանով սահուն կերպով կշարունակվի, թե աշխարհաքաղաքական խաղերն ինչ–որ պահի որոշակի ազդեցություն կունենան այս ամենի վրա:

ՀՐԱՆՏ ՍԱՐԱՖՅԱՆ

Հ.Գ.– Հարցազրույցն ամբողջությամբ դիտե՛ք տեսանյութում.

Telegram: https://t.me/iravunk

Երեւանի քաղաքապետը Թիֆլիսում ճոխ նշել է աղջկա տարեդարձըՎերին Լարսում ՌԴ քաղաքացիների սահմանազատման 180 հայց է գրանցվելԱդրբեջանցի ագրեսորների կողմից հայ զինծառայողների գնդակահարության ահասարսուռ կադրերը հարված են ԱՄՆ-ի ու ԵՄ-ի` խաղաղության հասնելու ջանքերին. Զոհրաբ ՄնացականյանԱԺ-ն շուրջ 4 միլիոն դրամով 100 հուշամեդալ է գնել Գնդակահարելով մեր Անմեղ Տղերքին՝ նախ եւ առաջ «գնդակահարեցին» անհող կապիտուլյանտին, գնդակահարեցին Հային, գնդակահարեցին նախկին-ներկաներին բոլորՔանի որ հիմա իմ պետությունը կախ ծիծիկներով հաստափոր քյաֆթառի ձեռքում ա՝ իրավիճակը չի փոխվելուՀոկտեմբերի 3-ի հոսանքազրկումների մասինԶելենսկին արդեն մտածում է, որ շատ շուտով «կատարողից կվերածվի շատ բան իմացողի»Հոկտեմբերի 1-ի ցերեկը և 2-6-ը սպասվում է առանց տեղումների եղանակՀՀ ԱԳ նախարարի և ԵՄ հատուկ ներկայացուցչի հանդիպումը. ՏեսանյութԻ՞նչ են սպասում Փաշինյան-Էրդողան հանդիպումից Թուրքիայում․ Բացառիկ մանրամասներ է ներկայացնում «Ակօս» շաբաթաթերթի խմբագիրըՀայրենիքը շահերի ազդեցության փորձադաշտի է վերածվել ոչ միայն դրսից, այլև, գուցե թե ավելի շատ, ներսից.ԱՀ ԶՈՒ պահեստազորի գնդապետԱլեն Սիմոնյանը պատասխան կտա, թե ինչու է Ազգային ժողովը վերածել հակառուսականության որջիԱյսօր Ժնևում տեղի կունենա Հայաստանի և Ադրբեջանի արտաքին գործերի նախարարների հանդիպումըՏեսանյութի իսկությունն պարզել ենք. այն նոր է. ՄԻՊ հայտարարությունը հայ ռազմագերիների սպանության տեսանյութի վերաբերյալՆիկոլ Փաշինյանը թվիթերում գրառում է կատարելՀայաստանի Հանրապետությունը պահանջում է հստակ գնահատական տալ Ադրբեջանի ԶՈՒ կողմից պատերազմական հանցագործություններին.ԱԳՆԵԱՀԿ-ն դիտարկում է հայ-ադրբեջանական սահման առաքելություն ուղարկելու հնարավորությունըԱննա Հակոբյան, ՀՀ հարավային դարպասը քեզ ա սպասում, գնա ու քո էլիտար ջոկատով պաշտպանի Սյունիք․ Հայտնի լրագրողի կոչը սեպտեմբերի 14-ին իրականացված ռազմական ագրեսիայի օրը Համայնքապետի օրինազանցությունն այնքան ակներեւ է, որ իր տեղն ամեն ինչ կգցի ոչ թե ժամանակը, այլ՝ օրենքը. ՀամբարձումյանՀերիք չի՞ մեր սերնդին արնաքամ անեք. Արշակ ԱբրահամյանԱրևմտյան լրագրողների հետ ճիշտ խոսելու մաստեր-կլաս ԺիրինովսկուցՌազմական տեխնիկայով հերթական հսկա էշելոնը մեկնում է ռազմաճակատՈւկրաինական զինամթերքի պահեստի պայթյունը տանկի մեկ արկովԻսկության մասով, կարծում ենք, որևէ կասկած չկա, ադրբեջանական զինված ուժերին բնորոշ ձեռագիր է.ՊՆ մամուլի քարտուղարը՝ գերիներին գնդակահարելու տեսանյութի մասինՀայաստանը պետք է օգտվի տարածաշրջանում երկարաժամկետ խաղաղության հաստատման հնարավորությունից.Ռեջեփ Թայիփ Էրդողան2 փեսաներին պատերազմում կորցնելու հետևանքով Վարդենիսում կինը փորձել է վերջ տալ կյանքին. ինչ է կատարվելՀայտնվել է հայ ռազմագերինին մահապատժի ենթարկելու նոր տեսանյութ. Տոյվո ԿլաարԿյանքում միշտ լինենք ԵՍ ԵՎ ԴՈԻ․ Մեկ մեկով՝ մեկով բոլորով. Սոսե Բաբայանի կոչըՊետնախարարն անընդունելի է համարել տարբերակված մոտեցումը զոհվածների ընտանիքների փոխհատուցման գործընթացումԱրցախյան պատերազմի դժվարություններով անցած, Հայրենիքը սիրող զինվորական․ ԶՈւ գնդապետը՝ Արցախի հերոսի մասինՎստահ ենք, որ հաղթանակները կվերադառնան՝ մեր հավատքի և հայրենիքի հանդեպ նվիրումի շնորհիվ․ Արցախի թեմի առաջնորդԻրադրությունը՝ հայ-ադրբեջանական սահմանինԱրցախի բանալին էլի գտնվում է Ռուսաստանի ձեռքում, իսկ Ադրբեջանը բնական է, որ փորձում Է օգտագործել հարմար առիթը հարավային Կովկասում այդ բանալին գողանալու առումով․Արցախցի քաղաքագետԱյսօր բոլորիս արժանապատիվ, արդարամիտ, կամային, ծանոթ-անծանոթին կարեկցող, մասնագիտական նշաձողը միշտ բարձունքում պահող Գայանե Զարգարյանին լույս աշխարհ բերած՝ լույս դարձած մայրիկի՝ տիկին Օֆելյաի երկնային ծննդյան օրն է«Լիմանի համար ամենածանր մարտը շարունակվում է»ՆԱՏՕ-ին Ռուսաստանի հետ պատերազմ պետք չէ. ՋաբարովԻնչ տեսք կունենաՌուսաստանի և ՆԱՏՕ-ի միջև միջուկային պատերազմը (Մոդելավորում)Պետք է փոքր հզորության միջուկային զենք կիրառել. Կադիրով«Իսկանդեր»-ներով բեռնված հսկա էշելոնը գնում է Ղրիմ (Տեսանյութ)Լավագույնն եմ ցանկանում քեզ Հայաստան. Կապառոսի հրաժեշտի նամակըԱհաբեկչություն՝ Իրանում․ կան տասնյակ զոհեր Եթե հայ զինվորը և զինվորականը իմանա, որ իր թիկունքը ամուր է և պետությունը միասնական, իրեն ոչինչ չի կարող հաղթել․Ինչ է կատարվել սեպտեմբերի 13-14-ին ՀՀ արեւելյան սահմանագծումՌԴ ՊՆ-ն հաստատել է Կրասնի Լիմանի կորուստը. Կադիրովը նշել է մեղավորի անունըԱլիևը հայտարարել է մինչև 2027 թվականը Եվրոպա գազի մատակարարումները կրկնապատկելու պլանների մասին«Ինտերի» մեկնարկային կազմը` «Ռոմայի» դեմ խաղումՀզոր պայթյուն՝ ԲաքվումԱլեն Սիմոնյանը մեկնում է ՄոսկվաՇրջափակման սպառնալիքի պատճառով զորքը դուրս է բերվել Լիմանից. ՌԴ ՊՆ Երկու օրից ԱԳ նախարարները կսկսեն ՀՀ-ի և Ադրբեջանի միջեւ խաղաղության պայմանագրի տեքստի քննարկումները (Video)
Հետևե՛ք -ին Youtube-ում`
Ереван погода
$ 405.65 396.08 7.57