Ամերիաբանկը ճանաչվել է 2022թ. լավագույն բանկը Հայաստանում` ըստ «Global Finance» հեղինակավոր ամսագրի Երբ եւ ինչ արդյունքներով կավարտվի ռուս-ուկրաինական հակամարտությունը. Ղրիմի փոխվարչապետի գնահատականները «Ճշմարտությունը պետք է հաղթի». ՌԴ դեսպանը ողջունեց ղրիմյան միջոցառումների մասնակիցներին ՎՏԲ-Հայաստան Բանկը մեկնարկում է 10,8%-ով հիփոթեքային վարկավորման ծրագիր Renaissance Premium Home բնակելի համալիրում Կյանքից հեռացել է դերասան Ամիրան Գալստյանը «Մեկ տարի է այստեղ եմ  ոչ մեկը պետական համակարգից` ոչ Հայաստանից, ոչ Արցախից չի այցելել և չի առաջարկել իր աջակցությունը».ՎԱՐԴԱՆ ԱՍԾԱՏՐՅԱՆ Արիանայի մահից հետո Անիտայի հետ նամակագրական կապի մեջ էի. Լևոն Արոնյանը բացառիկ մանրամասներ է պատմել իրենց սիրային պատմությունից (տեսանյութ).Starnews.am Ինչ շքեղ նվեր է ստացել երգչուհի Նառայի դուստրը ՝ Էլեոնորան, երեխա ունենալու կապակցությամբ (տեսանյութ).Armlady.am ՀԱԿՈԲ ՂԱԶԱՆՉՅԱՆԸ`ԼԱՎԱԳՈՒՅՆ ԲԵՄԱԴՐԻՉ, ՌԵԺԻՍՈՐ ԵՎ «ԻՐԱՎՈՒՆՔԻ» ԲԱՐԵԿԱՄ Սառնասրտորեն սպանում էր վիրավորներին. ինչպես է Ուկրաինայյի ազգային գվարդիականը գնդակահարել ծառայակիցներին (տեսանյութ 18+)


ՍԱՍՈՒՆՆ ՈՒ ՍԱՍՈՒՆԻ ՀԱՅԵՐԸ ՑԵՂԱՍՊԱՆՈՒԹՅՈՒՆԻՑ ՀԵՏՈ

Արխիվ 12-16

ՍԱՍՈՒՆՆ ՈՒ ՍԱՍՈՒՆԻ ՀԱՅԵՐԸ ՑԵՂԱՍՊԱՆՈՒԹՅՈՒՆԻՑ ՀԵՏՈ

 

«Ցեղասպանությունից հետո» խորագրի ներքո, Ստամբուլի «Ակոս» շաբաթաերթն այս անգամ անդրադարձել է Սասուն քաղաքին ու Սասունի հայերին:  Թերթը գրում է.

Որքա՞ն հայ փրկվեց Սասունում, նրանք ինչպե՞ս շարունակեցին իրենց կյանքը, ի՞նչ դժվարությունների միջով անցան, և որտե՞ղ են հիմա նրանց ժառանգները…

Այս ուսումնսիրությունը, որի մեջ ներառված են Սասունի` Ցեղասպանությունից մինչ օրս քրիստոնյա և իսլամացված հայերի թվաքանակի, բնակության վայրերի, նոր գաղթի ուղղությունների, լեզվի, կրոնի ու ազգային ինքնագիտակցության մասին տեղեկություններ, նպատակ ունի օգնելու ոչ միայն թեման ուսումնասիրող տարբեր մասնագետների, այլև մեկ դար շարունակ իրենց նախնիների գյուղերը և կորած ազգականներին փնտրողներին:


Ինչպե՞ս փրկվեցին հայերը Սասունում

 

Անշուշտ, Սասունի լեռնային անառիկ դիրքը մեծ նշանակություն է ունեցել այստեղ հայերի փրկության հարցում: Սակայն, ի պատիվ սասունցիների, պետք է նշենք, որ նրանց կազմակերպած ինքնապաշտպանությունը ահռելի մեծ դեր խաղաց, ու թեև Սասունի 1915թ. ինքնապաշտպանությունը ի վերջո ճնշվեց, սակայն այն ապարդույն չանցավ: Նույնը կարելի է ասել մուսալեռցի, վանեցի, շեպինգարահիսարցի հայերի մասին, որոնք փրկվել էին հիմնականում զինված դիմադրության շնորհիվ

 

Հայ որբերին փրկել են նաև որոշ քրդական և արաբական աշիրեթներ:

 

«Փրկել» հասկացությունն, անշուշտ, հարաբերական է, քանի որ փրկողներն հիմնականում հետապնդում էին իրենց շահերը. որբ աղջիկներին տանում էին որպես աղախիններ կամ ապագա հարսնացուներ, իսկ տղաներին՝ որպես ձրի աշխատուժ, այլ կերպ ասած՝ ստրուկներ: Անշուշտ հայ որբերին իսկապես պաշտպանող ընտանիքներ նույնպես եղել են, որոնք նրանց մեծացրին որպես հայերի:

 

Այսպիսով՝ 1920-ականների երկրորդ կեսին, երբ այս որբերը մեծացան և իրենց սեփական տնտեսությունն ու ընտանիքները հիմնեցին, փորձեցին առանձնանալ աշիրեթներից, հայտնվեցին մահմեդական հարևանների հետ հողային վեճերի ու կռիվների մեջ, ուստի հաճախ ստիպված էին տեղափոխվել գյուղից գյուղ՝ փորձելով իրենց համար գտնել համեմատաբար հանգիստ միջավայր:

Կարևոր է նշել, որ անգամ Թուրքիայի Հանրապետության հռչակումից հետո, երբ փաստացի վերացվեց «աղայական համակարգը», միևնույն է, Սասունում փրկված հայերը միշտ ընկալվել են որպես ինչ-որ մի աղայի սեփականություն: Իսլամացված հայերի մասին իրենց ուսումնասիրությունում այս խնդրին հատուկ անդրադարձել են նաև Լ. Ռահթերն ու Մ. Սվազլյանը. նրանք նշում են, որ, բացի հայերի զինված դիմադրությունից, մեծ դեր է խաղացել այն, որ Սասունում ֆեոդալական համակարգը չափից դուրս հզոր էր, ու թեև աղաների ձեռքում հայերը հաճախ ստրկացված էին, փաստն այն է, որ դա ինչ-որ չափով ապահովում էր նրանց ֆիզիկական գոյությունը:

Նույն աշխատության մեջ հեղինակները իրավացիորեն նշում են ներհամայնքային ամուսնությունները՝ որպես ևս մեկ փրկության միջոց:

Եվ իսկապես, Թուրքիայում որևէ սասունցի հայ ընտանիքի տոհմածառն ուսումնասիրելիս անհնար է չշփոթվել: Պատճառն այն է, որ ինչպես իրենք են ասում, «Միմյանց մեջ ենք աղջիկ առել-տվել», ինչի արդյունքում ազգակցական կապերն արդեն նմանվել են խճճված թելի կծիկի:

Այսպիսով` Սասունի գյուղերում մնացած հայերը Ցեղասպանությունից հետո նույնպես շարունակել են ամուսնանալ միայն հայերի հետ: Իհարկե, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ հայ աղջիկներին փախցնում էին մահմեդականները:

Իսկ իսլամացված հայերի մեջ նույնիսկ հանդիպում ենք ազգականների միջև ամուսնության դեպքերի: Թեև նրանք գիտակցում են, որ ըստ հայկական ավանդույթի նման ամուսնությունները դատապարտելի են, սակայն հաճախ նախընտրել են նման ամուսնությունը, քան քրդերին կամ արաբներին աղջիկ տալը: Բացի այդ՝ սասունցիների մոտ չափազանց ամուր են ընտանեկան կապերը, և մինչ օրս նրանց մեծ մասը չի խախտում ներհամայնական ամուսնությունների ավանդույթները: Միայն վերջին ժամանակաշրջանում՝ Ցեղասպանությունից հարյուր տարի անց, Թուրքիայում սասունցիների մեջ սկսվել են գրանցվել խառն ամուսնությունների հատուկենտ դեպքեր:

Սասունցիների ընտանիքները բավականին բազմանդամ են. «մեկ տուն» կամ «մեկ գերդաստան» հասկացության տակ կարելի է նկատի ունենալ նվազագույնը 200-300 հոգի: Իսկ որոշ տոհմեր անդամների թիվն հասնում է 800-1000 հոգու: Դա բնական է, քանի որ Սասունում հայերը Ցեղասպանությունից հետո իրենց ժառանգներին խրախուսում էին հնարավորինս շատ երեխաներ ունենալ: Այդ առիթով ասում էին. «Այս աշխարհում բոլորովին մենակ մնացինք, պիտի բազմանանք»: Մինչև անցյալ դարի վերջերը սասունցի հայերի ընտանիքներում կարելի էր հաշվել միջինը 8-9 երեխա, կան անգամ մինչև 20 երեխա ունեցող մայրեր: Վերջին 15 տարում պատկերը փոքր-ինչ այլ է. պատճառը հիմնականում դեպի քաղաք մեծ արտագաղթն է:

 

ՆՈՒՆԵ ՉՈԲԱՆՅԱՆ

Կարևորը, քայլիստ Հովիկը մինչև Երևան֊Սևան մայրուղի հասնելը Ծերեթելին բարեհաջող անցնի.Գագիկ ՀամբարյանԱռաջիկա ամիսներին Ռուսաստանը Բելառուսին կհանձնի «Իսկանդեր-Մ» հրթիռային համակարգեր․ ՊուտինՀղի կնոջը մահացու վրաերթի ենթարկած ՀՀ վարչապետին ուղեկցող ՃՈ ավտոմեքենայի վարորդը կմնա ազատության մեջ․ փաստաբանՊուտինն ու Լուկաշենկոն հանդիպել են Սանկտ Պետերբուրգում«Երեւան, դու հիասքանչ ես»․ հայտնի հեռուստահաղորդավարուհի Լերա Կուդրյավցևան Հայաստանում է (լուսանկարներ)Բանջարեղենը պատրաստելու ո՞ր եղանակն է ավելի օգտակար օրգանիզմի համարԱՄՆ-ի գլխավորած դաշինքը հիասթափություն և ցավ է ապրում Ռուսաստանի հանդեպ պատժամիջոցների պատճառով.The New York TimesՀայտնի է՝ երբ տեղի կունենա երգիչ Հովհաննես Վարդանյանի հոգեհանգստի արարողությունըՀՀ ԱԳՆ-ն արձագանքել է Լավրովի աղմկահարույց հայտարարությանըԻրականում Նիկոլը «գողացել է» հազարավոր ընտանիքների ամենակարևորին` իրենց զավակին.Տիգրան ՎարդանյանՆիկոլի՝ գրիչ գողանալը հերթական շեղումն է, հայեր ջան.Նաիրա ԿարապետյանԻրանը սկսել է իր առաջին ատոմային էլեկտրակայանի կառուցման նախագիծըՊիեռ Նարցիսի մայրը ցանկանում է նրան հուղարկավորել Կամերունում, Մոսկվայում վերջին հրաժեշտի միջոցառումն այսօր տեղի չի ունեցելՆա ամենուր է․ Զելենսկիին համեմատել են «նյարդայնացնող ցանի» հետՎրաստանի հարավում 43-ամյա հայ կինը 14-րդ երեխային է լույս աշխարհ բերելՇրջանների զգալի մասում սպասվում է անձրև և ամպրոպ․ օդի ջերմաստիճանն էապես չի փոխվիՀատուկ գործերով ՀՀ դեսպանը ցնցումների մեջ է ընկել. Անահիտ ՄութաֆյանՄասնագետը նշել է՝ ինչ օգտակար ազդեցություն է ունենում առավոտյան գոլ ջուր խմելու սովորությունըՎա՜յ, Նիկոլ, համա վերջում 2 հատ չայի գդալ գողացավ (Video).Արամ ԳեւորգյանՌուս պատրիարք Կիրիլը պատարագի ժամանակ ընկել է (տեսանյութ)Սերժ Սարգսյանը չի ընդունել «Հայաստան» հիմնադրամի հոգաբարձուների խորհրդի անդամ լինելու առաջարկըԻսրայելում խնձորով հարվածել են Մաքսիմ Գալկինի աչքինՎիշտը ծանր ա, բայց թող հանգիստ նստեն բոլորը. որևէ մեկն իրավունք չունի ասելու` այստեղ մի ապրիԿյանքից հեռացել է երգիչ Հովհաննես ՎարդանյանըՀամայն հայության ջանքերի շնորհիվ Արցախում իրականացվում են մեծածավալ բնակարանաշինական աշխատանքներ. Արայիկ ՀարությունյանՏԿԵ նախարարն այցելել է Ազատի ջրամբարՀայտնի են պաղպաղակի վտանգավոր հետեւանքներըJune Song․ Զախարովան առաջին անգամ անգլերեն երգ է գրել«Գռզոն»՝ արյունահեղության մասնակից.Armenian infoԵրեկոյան ժամերին սպասվում է անձրևԻրանում 5,7 մագնիտուդով երկրաշարժ է գրանցվելԱպարանում հարց լուծող Ռոմանն է կանչել. առաջինը ծեծել են Ռաֆոյին. Մանրամասներ արյունոտ միջադեպիցԱրցախի նախագահը մասնակցել է «Հայաստան» համահայկական հիմնադրամի հոգաբարձուների խորհրդի նիստինԻնձ հետ կապված որեւէ խնդիր չկա, պատահարի մասնակիցների մոտ էլ ամեն ինչ կարգին է․ Ալբերտ Հովհաննիսյանի հայրիկի գրառումըՏարեք գերեզման ապերիս հետ խոսեմ, կարոտել եմ, ինձ էլ չի զանգում․Թշնամու գնդակից զոհված Հրաչի եղբայրը դեռ սպասում է նրանԱռաջին անգամ «Հայաստան» համահայկական հիմնադրամի Հոգաբարձուների խորհրդի տարեկան նիստին չեն մասնակցում ո՛չ կաթողիկոսը, ո՛չ ՀՀ նախկին նախագահները, ո՛չ էլ Արցախի նախկին նախագահները. ԲաբայանԲաբաջանյան փողոցում 31-ամյա տղամարդ է բերման ենթարկվելԴեպուտատ կոչեցյալի եղբայրը ներկա է եղել որդուս սպանությանը․ բոլոր ներկաները պետք է պատասխան կրենԱպարանում սպանվածների հարազատները բողոքի ակցիա են անցկացնում․ՈւղիղԲոլոր պատվիրողներին, շաաատ խորին հարգանքներս․ Միքայել Ադամյանի ուշագրավ գրառումըՄինչև 6 ժամ լույս չի լինի Երևանի հետեւյալ հասցեներում և 8 մարզերումԴեսպան Մակունցը հանդիպել է Ջո Բայդենի հետՈրքան էլ դիմակը լավ պատրաստված լինի, միեւնույնն է մի օր դիմակը տարբերվում է դեմքիցԲերձորցին շարունակում է ապրել, իհարկե, արդեն նոր ձեւավորված իրականության ներքո․ Քաշաթաղի վարչակազմի ղեկավարը տարածվող լուրերի մասինՔաղաքական գործեր «կարողներին»՝ հավելավճարԻնչից հետո են գործադրվել զենքերը Ապարանում․ Բացառիկ մանրամասներ է ներկայացնում Գագիկ Մելքոնյանը Զենքի մատակարարման տենդերը կրկին շահել է Դավիթ Գալստյանի ընկերությունը․ «Հրապարակ»Ընդդիմության հաջորդ հանրահավաքը տեղի կունենա հուլիսի մեկինՀՀ Սահմանադրական դատարանի նախագահը հանդիպել է ՄԻԵԴ նախագահի հետ«Հայաստանի անունը բազմիցս կհնչի աշխարհում». Հրազդան մարզադաշտը` «ՀԱՅԱ» փառատոնին ընդառաջ
Հետևե՛ք -ին Youtube-ում`
Ամենադիտված
Ереван погода
1 $ = 0 Դրամ 1 = 0 Դրամ 1 = 0 Դրամ