o C     14. 11. 2019   : :

ԿԱՐՃ ԼՈՒՐԵՐ

​​​​​​​«ԵՊՀ գիտխորհրդի կարծիքը բացասական է, մենք դեմք ենք այս նախագծին». Ռուբեն Մելքոնյան (Տեսանյութ)

06.11.2019 13:46 ՕՐՎԱ ՊԱՏԿԵՐ ՔԱՂԱՔԱԿԱՆ ԹԵՄԱ
​​​​​​​«ԵՊՀ գիտխորհրդի կարծիքը բացասական է, մենք դեմք ենք այս նախագծին». Ռուբեն Մելքոնյան (Տեսանյութ)

ՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի եւ սպորտի նախարարությունը փոփոխություն է նախատեսում «Բարձրագույն կրթության եւ գիտության մասին» օրենքում: Ըստ օրենքի նախագծի, բուհերում «Հայոց լեզուն», «Հայ գրականությունը» եւ «Հայոց պատմությունը» չեն լինելու պարտադիր ուսուցման առարկաներ: Այս նախագծին անուղղակի կերպով դրական գնահատական տվեց նաեւ ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն՝ իր ֆեյսբուքյան ուղիղ եթերներից մեկի ժամանակ:

Ֆրանսիայի ՀՅԴ ԵՄ անդամները Արայիկ Հարությունյանին են փոխանցել իրենց ընկերների պահանջը

«Իրավունք TV»-ի հետ զրույցում ԵՊՀ Արեւելագիտության ֆակուլտետի դեկան, թուրքագետ ՌՈՒԲԵՆ ՄԵԼՔՈՆՅԱՆՆ ասաց, որ նախագծին, որն ասում են՝ խիստ նախնական է, ԵՊՀ գիտխորհուրդը տվել է բացասական կարծիք:

- Իհարկե, ծանոթացել ենք նախագծին, այն նաեւ քննարկել ենք համալսարանի գիտխորհրդում եւ գիտխորհրդի կարծիքը բացասական է եղել: Այսինքն՝ մենք դեմ ենք այս նախագծին: Եթե հետագայում փոփոխություններ կարվեն, կարծում եմ՝ նորից հարկ կլինի այն քննարկել: Նախագծում վիճելի եւ անհանգստացնող կետեր կան մի քանի առումով, որոնց վերաբերյալ գոնե մեր ֆակուլտետը կարծիք էր ներկայացրել, որոնք համալսարանի գիտխորհրդում էլ քննարկվեցին եւ հավանության արժանացան, որովհետեւ շատերս ունեինք մտահոգություններ:

- Մասնավորապես՝ որո՞նք էին Ձեր առանձնացրած վիճելի եւ անհանգստացնող կետերը:

- Առաջինը, որի մասին հիմա շատ է խոսվում, այն էր, որ Հայոց լեզվի եւ Հայոց պատմության դասավանդումը չպետք է լինի պարտադիր: Սա իրենք համարում են բուհական ինքնավարության միջամտություն: Իսկ իմ մոտեցումը հետեւյալն է. իհարկե, վերանայման, բարեփոխման, դասավանդման ոճի փոփոխության կարիք կա, ես էլ տեսնում եմ այդ խնդիրը ե՛ւ Հայոց լեզվի, ե՛ւ Հայոց պատմության առումով, բայց սա չի նշանակում, որ այդ առարկաները չպետք է լինեն պարտադիր: Այդ առարկաների միգուցե դասավանդման ոճը, ծրագիրը պետք է որոշակի վերանայվի: Բայց հայկական պետականության մեջ «Հայոց լեզուն», «Հայոց պատմությունը» եւ, օրինակ, «Բարոյագիտության հիմունքներ», «Քաղաքացիական պաշտպանություն», «Փիլիսոփայություն» եւ նման այլ առարկաները ունենան նույն կարգավիճակը, անընդունելի է: Միգուցե իմ խոսքերը որոշ շրջանակների համար կհամարվի պաթոսային, բայց դա իրենց անձնական ողբերգությունն է: Ես կողմ եմ, որ մնացածը պարտադիր չլինեն եւ ֆակուլտետն, ըստ իր նպատակահարմարության ընտրի՝ ուզո՞ւմ է անցնել «տնտեսագիտություն», «քաղաքագիտություն», թե «փիլիսոփայություն» եւ այլն, բայց «Հայոց լեզուն» եւ «Հայոց պատմությունը» պետք է լինեն պարտադիր, այստեղ քննարկման եզր չկա, որովհետեւ սա Հայաստանն է եւ ցանկացած մարդ, ով բուհ է ավարտում, պետք է «Հայոց պատմություն» իմանա: Եվ երկրորդ՝ այս թեմայի հետ կապված արդեն կան բաժանարար գծեր. օրինակ, որոշ մասնագիտությունների համար որոշ ֆակուլտետներ եւ բուհեր կարող են ասել՝ իրոք, ինչներիս է պետք »Հայոց լեզու» առարկան, հանենք ու դրա փոխարեն դնենք մեր նեղ առարկաները, որ մեր դասաժամերն ավելանան, մեր դասախոսներն ավելի շատ ծանրաբեռնվեն եւ ավելի շատ դրույք ունենան: Այս միտումն արդեն նկատում եմ, որ օրինակ, կարող են ասել՝ լեզվական ֆակուլտետում ո՞ւմ է պետք «Հայոց պատմություն» առարկան: Սա անթույլատրելի է եւ հենց այս պահին այդ գործընթացն է գնում: Ամենավտանգավորն այն է, որ կարող է միասնական կարծիքը բուհի մասնատվել եւ գտնվեն մարդիկ, որոնք կասեն՝ դեղագործի, քիմիկոսի, կենսաբանի, օտար լեզվի մասնագետի ինչի՞ն է պետք Հայոց պատմությունը: Սա վտանգավոր միտում է, որովհետեւ մենք, ի վերջո, կրթում ենք ՀՀ քաղաքացի, կապ չունի, թե նա ինչ մասնագիտություն ունի, պետք է իր մայրենի լեզվին, իր պատմությանը տիրապետի:

- Ասում են, թե շահարկվում է թեման, քանի որ իրականում ոչ թե հանում են Հայոց լեզու» եւ Հայոց պատմություն» առարկաները, այլ թողնում են բուհի հայեցողությանը, մասնավորապես՝ դեկանի:

- Հստակ չէ՝ կլինի դեկանի հայեցողությամբ, թե ընդհանուր համալսարանի գիտխորհրդի որոշմամբ, բայց, ամեն դեպքում, կարգավիճակի կտրուկ փոփոխություն է: Ուրիշ բան է, որ քո երկրի պետական լեզուն ունենա բացառիկ կարգավիճակ, այլ է՝ ունենա նույն կարգավիճակն, ինչ-որ ֆիզկուլտուրան եւ մյուս առարկաները: Հիմա կարող մարդիկ հղումներ անել Բոլոնյան համակարգի կետերին եւ այլն, միեւնույն է, սա իրենց խղճի հարցն է: Կարծում եմ՝ քննարկումը հիմա սեւի եւ սպիտակի մեջ է,  երեւի թե, պետք է լինեն ավելի շահեկան քննարկումներ, որովհետեւ երկու կողմերն էլ ուզում են, որ լավ լինի եւ պետք է լսեն ու հասկանան միմյանց մոտեցումները:

- Ակադեմիկոսներն էլ մտահոգված են նրանով, որ ԳԱԱ ինստիտուտները կարող են միացվել բուհերին: Նախագծում կա՞ նման ձեւակերպում:

- Չկա ձեւակերպում, բայց կան այդպիսի խոսակցություններ: Դրան ավելի ճիշտ կպատասխանեն ակադեմիայի աշխատողները: Ձեւակերպումն այսպիսին է, որ այդ ինստիտուները պետք է գիտական բաղադրիչն ապահովեն: Սա էլ իր հերթին մի շարք խնդիրներ է առաջ բերում: Նախ դրանք տարիներով պատմություն կերտած, ճանապարհ անցած, միջազգային ճանաչում ունեցող ինստիտոտներ են եւ ունեն իրենց աշխատակարգը: Մինչդեռ ստացվում է, որ ուղղակիորեն լինելու են կրճատումներ, եթե կցվեն այլ ինստիտուտների եւ ֆակուլտետների: Ի հայտ են գալու մի շարք կազմակերպչական խնդիրներ, որը պետք է քննարկել, հասկանալ, որովհետեւ ցավոտ է լինելու լուծումները եւ մենք վնասելու ենք այն ձեռքբերումները, որոնք ունենք: Ի վերջո, մենք նաեւ ժառանգել ենք լավ գիտակրթական համակարգ խորհրդային շրջանից, չեմ ընդունում, որ այն լավը չէր եւ ինչ Բոլոնյան համակարգով է նախատեսված, միայն դա է լավը: Ոչ, մենք պետք է նաեւ մեր ունեցած լավը պահենք եւ մեր առանձնահատկոթյուններից բխող նրբերանգներ տանք մեր կրթական համակարգին, ոչ թե կուրորեն կապկենք այն, ինչ ասում են եվրոպաներում: Կարծում եմ՝ այս հարցին պետք է ավելի լուրջ մոտենալ: Վերադառնալով նախագծին՝ ասեմ, որ  եթե այն արդեն նախագիծ է, ապա շատ վիճելի է եւ հում: Ի դեպ, ԵՊՀ իրավագիտության ֆակուլտետը շատ ավելի հանգամանալից կարծիք է ներկայացրել դրա հետ կապված, հուսամ՝ այդ կարծքները նախարարությանը պետք կգան եւ իրենք կկարողանան այդ ամենն ուսումնասիրել:

ՀՐԱՆՏ ՍԱՐԱՖՅԱՆ

Հ.Գ.- Մանրամասները դիտե՛ք տեսանյութում.

 

КОМСОМОЛЬСКАЯ ПРАВДА