o C     24. 09. 2019   : :

ԿԱՐՃ ԼՈՒՐԵՐ

«ԴԱՏԱՐԱՆԸ ԻՆՉՊԵՍ ՆԱԽԿԻՆՈՒՄ, ԱՅՆՊԵՍ ԷԼ ԱՅԺՄ ԳՏՆՎՈՒՄ Է ԳՈՐԾԱԴԻՐԻ ԿՈՇԻԿԻ ՏԱԿ»

19.07.2019 22:00 ՔԱՂԱՔԱԿԱՆ
«ԴԱՏԱՐԱՆԸ ԻՆՉՊԵՍ ՆԱԽԿԻՆՈՒՄ, ԱՅՆՊԵՍ ԷԼ ԱՅԺՄ ԳՏՆՎՈՒՄ Է ԳՈՐԾԱԴԻՐԻ ԿՈՇԻԿԻ ՏԱԿ»

Վենետիկի հանձնաժողովի եզրակացության, իշխանության արձագանքի, դատական համակարգի առջեւ ծառացած խնդիրների, մամուլի նկատմամբ իրականացվող ճնշումների եւ այլ խնդրահարույց հարցերի շուրջ «Իրավունք TV»-ի տաղավարում զրուցել ենք «Լեւ Գրուպ» փաստաբանական ընկերության հիմնադիր-ղեկավար, մի շարք աղմկահարույց գործերով հայտնի փաստաբան ԼԵՎՈՆ ԲԱՂԴԱՍԱՐՅԱՆԻ հետ: Փաստաբանը, նախ անդրադառնալով Վենետիկի հանձնաժողովի եզրակացությանը, ասաց.

​​​​​​​«Հիմա Հրայր Թովմասյանը Սահմանադրական դատարանի դատավո՞ր է, թե՞ անդամ». Արա Զոհրաբյան

 

«Համակարծիք եմ Վենետիկյան հանձնաժողովի եզրակացությանը»

- Որքանով հիշում եմ մոտ երկու ամիս առաջ այս տաղավարում հարց տրվեց՝ վեթթինգի հետ կապված, եւ պատասխանս հետեւյալն էր, որ ՀՀ-ում այսօր գործող գործիքակազմը, ըստ էության, բավարար է, որպեսզի օրենքով սահմանված կարգով եւ չարգելված եղանակով արվի բոլոր ռեֆորմատիկ փոփոխությունները, այդ թվում՝ նաեւ դատական իշխանության: Այսինքն, երբ հեղափոխությունից հետո չի փոխվում երկրի հիմնական օրենքը` Սահմանադրությունը, ուրեմն խոսքը պետք է գնա ոչ թե վեթթինգի, ընտրովի կամ ոչ ընտրովի գործառույթների, այլ ընդամենը ռեֆորմատիկ փոփոխությունների մասին, որը որ կարծում եմ, պետք է տեղի ունենար: Վենետիկյան հանձնաժողովը, իհարկե, ընդամենը խորհրդատվական մարմին է, բայց նրա փորձագետների տված եզրակացությունները, ըստ էության, եվրոպական ընտանիքի երկրներում դիտվում են եւ ընդունվում: Եվ նման դեպքում Վենետիկյան հանձնաժողովի այս վերջին եզրակացությունը, ըստ էության, համընկավ այն իրավաբանների կարծիքին, որոնք իմպերատիվ դեմ էին, որպեսզի երկրում տեղի ունենան ուղղակի վեթթինգներ, ստեղծվեն անհասկանալի մարմիններ, որոնք իրենց դատավորի իրավունքը պետք է վերապահեն: Դա անթույլատրելի է, որովհետեւ երկրում կայացած են ինստիտուտները` գործադիր, օրենսդիր, դատական, եւ ոչ ոք իրավունք չունի տվյալ կառույցների գործունեությանը խոչընդոտել: Ըստ էության, համակարծիք եմ Վենետիկյան հանձնաժողովի եզրակացությանըԿարծում եմ, որ երկրի գործադիր իշխանությունը, բարձրագույն մարմինները պետք է ականջալուր լինեն, ընդունեն որպես ի գիտություն եւ շարժվեն առաջ:

«Պարոն Քլոյանն ասաց, որ գոնե ձեւական մեկին պետք է պատժել, եւ այդ մեկը ես եմ». Ռ. Քոչարյան

- Կառանձնացնե՞ք երեք կարեւոր խնդիրներ, որոնք առկա են դատական իշխանությունում եւ որոնք առաջնահերթ լուծման անհրաժեշտություն ունեն:

- Դատական իշխանությունը, որպես այդպիսին, միանշանակ կայացած է: Բայց դատական իշխանության օբյեկտիվ խնդիրներից մեկը դատարանների գերծանրաբեռնվածությունն է: Մի առիթով ասել եմ, որ կոռումպացված դատարանն ավելի քիչ վնաս կարող է պատճառել երկրի անվտանգությանը, քան` ծանրաբեռնվածը: Որովհետեւ չի կարող դատավորը ունենալ իր վարույթում 2000 եւ ավել գործեր եւ այդ 2000 գործով էլ կարողանա իրական արդարադատություն իրականացնել: Նման դեպքերում, հաշվի առնելով, որ պետական միջոցները բավականին սուղ են, ընդամենը կարելի էր մեկ օգնական ավելացնել դատավորին, որը բավականին կբեռնաթափեր այդ գործերը: Դա օբյեկտիվ պատճառն է: Սուբյեկտիվ պատճառը, որը կարծում եմ հիմա եւս իներցիոն շարունակվում է, թեեւ վարչապետը ասում է, որ չի միջամտում, բայց ավելի վատ` միջամտում են պետական տարբեր լիազոր մարմիններ: Այսինքն` դատարանը ինչպես նախկինում, այնպես էլ այժմ գտնվում է գործադիրի կոշիկի տակ: Թող կոպիտ չհնչի, բայց որոշ հնչեղ գործերով դատական իշխանությունն ունի կաշկանդվածություն: Եվ դա գալիս է ինչպես դատավոր մարդու որակական հատկանիշներից, այնպես էլ, թե ինչ ժամանակաշրջանում է գործում դատարանը: Նման դեպքում ես շատ եմ կարեւորում այդ ռեֆորմատիկ փոփոխությունները:

Լյովա Սարգսյանն իրեն առաջադրված մեղադրանքը չի ընդունում հստակ հիմնավորմամբ․ փաստաբան

 

«Միգուցե իշխանությունները վախենո՞ւմ են Աթրուր Վարդանյանից»

- Պարոն Բաղդասարյան, օրեր առաջ ԱԺ փոխխոսնակ Ալեն Սիմոնյանը լրատվամիջոցներից մեկի հետ զրույցում նշել էր, որ ՀՀ-ում քաղբանտարկյալներ չկան: Լրագրողի դիտարկմանը, թե քաղբանտարկյալ չէ՞, օրինակ, «Նորք-Մարաշի զինված խմբի» գործով մեղադրվող, խմբի ղեկավար համարվող եւ Ձեր պաշտպանյալ Արթուր Վարդանյանը, Սիմոնյանը բացասական պատասխան էր տվել: Ձեր գնահատականը:

​​​​​​​«Իմ հանդեպ կա հստակ ուղղորդված ոստիկանական հետապնդում». Նարեկ Մանթաշյան

- Ես ցավում եմ, որ ԱԺ փոխոսնակի կողմից արվում է հայտարարություն, որ երկրում քաղկալանավոր չկա: Այդ դեպքում, իրոք, ո՞վ է Աթրուր Վարդանյանը, ինչո՞ւմ է կայանում վերջինիս հանցանքը: Ինչո՞ւ է այդ խմբի բոլոր անդամների խափանման միջոց կալանքը փոխված, բայց Վարդանյանինը` ոչ: Տվյալ անձնավորության եւ այդ խմբի մյուս անդամների վրա ժամանակին քրեական գործ «կարեցին» եւ մեղադրեցին, թե ցանկանում է հեղաշրջում կատարել: Այն դեպքում, երբ նախկինում բազմիցս բարձրաձայնել եմ ինչպես մտադրության բացահայտման ոչ քրեական լինելու հանգամանքի, այնպես էլ դիմադրության իրավունքի մասին: Ինչեւիցե, այսօր այդ գործով բոլորի խափանում կալանքը փոխված է, բացի Վարդանյանից: Միգուցե այսօրվա իշխանությունները վախենո՞ւմ են Արթուրից, ես չգիտեմ... Դվարանում եմ ասել, պարզապես ողջամտության կոչ եմ անում, որպեսզի Վարդանյանի խափանում կալանքը հնարավորինս շուտ վերանայեն:

Փաստաբանական թիմը միջնորդել է վերացնել Քոչարյանի խափանման միջոցը և դադարեցնել քրեական հետապնդումը

 

«Գրիգորյանի գործով տեղի է ունենում տոտալ խոշտանգում»

- Ձեր մյուս հայտնի պաշտպանյալներից է գեներալ Մանվել Գրիգորյանը, ու օրհասական առողջական խնդիրների պարագայում անգամ շարունակում են առանձնակի համառությամբ կալանքի տակ պահել: Կխնդրեինք մեկ անգամ եւս մանրամասնել` ինչո՞վ է դատարանը հիմնավորում խափանման միջոցը փոխելու միջնորդությունը մերժելու այսքան շատացած որոշումները եւ որքանո՞վ են դրանք իրավաչափ:

«Ստամբուլյան կոնվենցիայի դեմ պայքարող բոլոր ուժերին համարում ենք մեր դաշնակիցը»

- Մանվել Գրիգորյանի գործը այն եզակի գործերից է, որով ՄԻԵԴ-ը երկու անգամ անհապաղ միջոցառումներ կիրառեց: Իսկ դա ինչ է նշանակում, որ անձի նկատմամբ տեղի է ունենում կամ տեղի պետք է ունենա խոշտանգում, որը որ կանխվել է: Տվյալ դեպքում այսօր Գրիգորյանը ոչ թե կալանք, այլ, ըստ էության, պատիժ է կրում` բխող բոլոր իրավական հետեւանքներով՝ այս երկրի համար: Իսկ ՀՀ-ն մեր երկիրն է, մեր հայրենիքը, եւ յուրաքանչյուրս պետք է ամեն ինչ անենք, որպեսզի զերծ մնանք այն անօրինականություններից, որը այսօր տեղի է ունենում: Մինչդեռ Մանվել Գրիգորյանի գործով այսօր տեղի է ունենում տոտալ խոշտանգում: Այո, նա ունի բազմաթիվ հիվանդություններ, սակայն դատարանը, չգիտես ինչու, որոշում է, որ այդ հիվանդությունները պետք է դնի մի կողմ եւ միջգերատեսչական հանձնաժողով ձեւավորի, որպեսզի երեւա՝ անձը հիվա՞նդ է, թե՞ հիվանդ չէ: Ընդ որում, այդ կոնսիլիումներից մեկը տեղի է ունեցել ԱՆ նախարարի անմիջական հրամանով, իր հսկողությամբ:

«Հանրություն մի ստվար զանգված արդարեւ մտահոգված է». Խոսրով Հարությունյան (Տեսանյութ)

 

«Կանգնելու ենք մամուլի կողքին»

- Վստահ եմ Դուք էլ եք տեղյակ, որ վերջին շրջանում տարբեր, հիմնականում ընդդիմադիր լրատվամիջոցների նկատմամբ աննախադեպ թվով դատական հայցեր են ներկայացվում: Այս առումով, որպես իրավաբան, Ձեր գնահատականը, արդյոք մամուլի նկատմամբ ուղղակի ճնշման փորձեր չե՞ն սրանք:

- Մամուլի հանդեպ ճնշման փորձեր միշտ են եղել: Մասնավորապես` երրորդ նախագահի իշխանության տարիներին մամուլի դերը բավականին բարձրացավ. ես դա որպես պրակտիկ իրավաբան եմ փաստում: Ավելին, մամուլն իր ուրույն դերակատարությունն ունենալով երկրի կայացման, հզորացման գործում, նաեւ դատական պրոցեսների ժամանակ մենք ունեցանք լավ նախադեպեր: Չգիտես ինչու վերջին շրջանում տեսնում եմ բացասական միտում: Ինձ միշտ թվացել է, որ երկրի վարչապետը, լինելով պրոֆեսիոնալ ժուռնալիստ, իր վրա զգալով մամուլի հանդեպ ճնշումները, պետք է ավելի նպաստեր մամուլի դերի եւ տեղի զարգացմանը: Վերջին շրջանում ի՞նչ եմ տեսնում` հիմնականում իշխանական թեւի որոշ ներկայացուցիչներ` օրենսդիր, գործադիր, տոտալ ձեւով փորձում են դատի տալ լրատվամիջոցներին: Բայց ի՞նչ եմ  նկատում, որ որպես պատասխանող ոչ թե ներգրավվում են այն անձին, ով այդ հոդվածը գրել է, որը կարգավորվում է ներպետական օրենքով, այլ զուգահեռ, կամ հենց գլխավոր պլան են մղում այն լրատվամիջոցը, որը այդ հոդվածը տպագրել է: Եվ փորձում են լրատվամիջոցին ճնշելու միջոցով՝ հասնել իրենց արդյունքին: Ասեմ, որ դա ուղղակի անօրինականություն է, եւ դա չի լինելու, որովհետեւ մենք ունենք արդեն նախադեպային դատական ակտեր: Երկրորդը. մեր պետական օրենսդրությունը հստակ խաղի կանոններով կարգավորում է, թե որ դեպքով, որ դրվագով կոնկրետ լրատվամիջոցին պետք է ներգրավել: Իսկ հոդվածագրի առկայության կամ ճիշտ հղում անելու պայմաններում լրատվամիջոցի դեմ հայցադիմումները անօրինական են եւ ենթակա են մերժման: Եվ կարեւորելով մամուլի դերը մեր իրականության մեջ, փաստեմ հետեւյալը` ամենաբարձր ձեւով ես եւ իմ նման շատ իրավապաշտպաներ կանգնել ենք եւ կանգնելու ենք մամուլի կողքին: Եվ ոչ մեկի մտքով թող չանցնի, որ օգտագործելով իշխանական լծակները կամ այլ գործառույթներ, կարող է մամուլին ճնշել: Մամուլին չկարողացան ճնշել 1990-ական թվականներին եւ դրանից հետո: Այսօր մենք ունենք դատական լավ նախադեպեր, եւ խորհուրդ եմ տալիս` դատական պաշտպանության դիմելուց առաջ ուսումնասիրեն ինչպես նախադեպերը, այնպես էլ՝ ներպետական օրենքները: Պետք է հասկանալ, որ չորրորդ իշխանությունը այն կառույցն է, որը շատ հաճախ օրենքի ուժով իրավունք ունի բարձրաձայնելու այն բացասականը, որը տեսնում է, իրավունք ունի չափազանցնելու, քննադատելու եւ իրավունք ունի ցնցել պաշտոնատար, հանրությանը հայտնի անձին: Բայց դա չի նշանակում, որ պետք է այնպես անել, որպեսզի հենց լրատվամիջոցին փորձեն ստիպեն, որ հետագայում նման հոդվածներ չտեղադրվի:

«ՍԴ դատարանի անդամն իր կարգավիճակով համազոր է համարվել դատավոր». Ռ. Մարգարյան

Զրույցն` ԻԼՈՆԱ ԱԶԱՐՅԱՆԻ

 

КОМСОМОЛЬСКАЯ ПРАВДА