ԿԱՐՃ ԼՈՒՐԵՐ

Ինչո՞ւ Սարդարապատի հերոսամարտի 100-ամյակը տոնվեց առանց Սարդարապատի թանգարանի

19.09.2018 19:39 ՕՐՎԱ ՊԱՏԿԵՐ ՄՇԱԿՈՒՅԹ ՀԱՆՐՈՒԹՅՈՒՆ
Ինչո՞ւ Սարդարապատի հերոսամարտի 100-ամյակը տոնվեց առանց Սարդարապատի թանգարանի

Մայիսի 28-ին Սարդարապատի հուշահամալիրի տարածքում տեղի ունեցավ ՀՀ առաջին հանրապետության հիմնադրման 100-ամյակին նվիրված «Հաղթանակների դար» հանդիսավոր միջոցառումը: Արձակագիր եւ հրապարակախոս, Հայոց ազգագրության եւ ազատագրական պայքարի պատմության ազգային թանգարանի տնօրենի գլխավոր խորհրդական ԴԱՎԻԹ ՍԱՐԳՍՅԱՆԸ «Իրավունքի» հետ զրույցում ցավով փաստեց, որ թանգարանը հրաժարվել է մասնակցել այդ միջոցառմանը:

Լուսահոգի Նադեժդա Սարգսյանը շնորհավորում է թոռնիկին (բացառիկ ձայնագրություն)

- Սարդարապատի մայիսյան հերոսամարտերի եւ հայոց պետականության վերականգնման 100-ամյակի միջոցառումների հիմնական օջախը պետք է լիներ Սարդարապատի հերոսամարտի հուշահամալիր- թանգարանը: Բայց, ցավոք, Սարդարապատի թանգարանը չմասնակցեց այդ միջոցառմանը: Այն, ինչ ես ակնկալում էի, բացարձակապես չիրականացավ: Նախ` մի այսպիսի միտք նետեցին հասարակության մեջ, որ Սարդարապատը Երեւանից հեռու է, ես ապշեցի, որովհետեւ այս պարագայում Երեւանն էր Սարդարապատից հեռու: Եվ հետո` Սարդարապատում ինչ-որ միջոցառում արեցին, որը, մեղմ ասած, ինձ դուր չեկավ:

«ՌԱՅԽՍՏԱԳԻ ՏԱԿ ՔՈՉԱՐԻ ԵՆ ՊԱՐԵԼ, ՈՉ ԹԵ` ԿԱՏՅՈՒՇԱ»

- Պարոն Սարգսյան, այդ շրջանում հիմնականում մատնանշում էին, որ անհասկանալի էր  «Կալինկայի» կատարումը:

- Կարծեմ, այդ Այդ Կատյուշայի մասին շատ է խոսվել, եւ ռեժիսորը, որ չգիտեմ էլ, թե ով է, այսինքն` գիտեմ, բայց ցավում եմ, որ ինքն էր, ցանկացել էր պատերազմական շրջանը ներկայացնել Կատյուշա երգով: Եթե մենք հայոց պետականության այդ 100 տարվա ընթացքն էինք տոնում, ուրեմն, եթե մի քիչ գրագետ լիներ այդ ռեժիսորը, մի քիչ լավ իմանար Հայոց պատմությունը, գոնե շատ լավ կհասկանար, որ սփյուռքահայերը պատերազմի ժամանակ սովետական բանակին նվիրեցին տանկային շարասյուն: Գոնե մի տանկի` հրասայլի վրա կարելի էր չէ՞ գրել Սասունցի Դավիթ... Պիտի շատ լավ իմանար, որ լեգենդար Թամանյան դիվիզիան, հերոսական մարդիկ, Ռայխստագի տակ քոչարի են պարել, ոչ թե` Կատյուշա, դա հայն էր... Եվ հետո, նա շատ լավ պիտի իմանար, որ հայտնի «Ստավայ ստրանա ագրոմնայա» երգի կոմպոզիտորը հայ է: Եվ վերջապես պետք է իմանար, որ Հայրենական պատերազմը հայ ժողովրդի վրա նստել է 300.000 զոհ, կես միլիոն, կարո՞ղ եք պատկերացնել, եթե Հայաստանում զորակոչ լինի, եւ 500.000 մարդ մոբիլիզացվի, ինչ կմնա,  ի՞նչ Ղարաբաղյան պատերազմ, 70-80.000-անոց բանակ է եղել:

«100-ԱՄՅԱԿԸ ԿՆՇԵՆՔ ՆՈՐ ՑՈՒՑԱԴՐՈՒԹՅԱՄԲ»

- Այսինքն` Սարդարապատի թանգարանն էլ չի՞ անդրադառնա 100-ամյակին:

- Ոչ, շուտով կանդրադառնա, օրերս լրացավ Հայոց ազգագրության եւ ազատագրական պայքարի պատմության ազգային թանգարանի 40 եւ Սարդարապատի հուշահամալիր, Հայոց ազգագրության թանգարանի 50-ամյակները: Իսկ Առաջին հանրապետության 100-ամյակը մենք կնշենք նոր ցուցադրությամբ եւ կփորձենք այդ բացը լրացնել ավելի գիտական, հանրությանը պիտանի ձեւով, եւ ոչ թե շոուներով: Ես միշտ դեմ եմ եղել այդ շոուներին, ցուցադրական բաներին, որովհետեւ փայլփլուն բաները բովանդակություն չունեն:

«Մոռացա հարցնեմ` Սորոսը ո՞նց ա, Սորոսը…»

ԱՅԴ «ՄԻՋՈՑԱՌՄԱՆ» ՎՐԱ ԾԱԽՍՎԵԼ Է ՍԱՐԴԱՐԱՊԱՏԻ ԹԱՆԳԱՐԱՆԻ 3 ՏԱՐՎԱ ԲՅՈՒՋԵ՞Ն

- Բայց այդ շոուների վրա մեծ գումարներ են ծախսվում:

- Իսկ դուք գիտեք, թե այդ շոուն` «միջոցառումը», որ Սարդարապատի հուշահամալիրի տարածքում  եղավ, որքան գումար արժեր: Այդ մի համերգը պետության վրա նստել է այնքան գումար, որը կազմում է Սարդարապատի թանգարանի 3 տարվա բյուջեն: Չի՛  կարելի այդպես վարվել, այն էլ` այս սուղ երկրում: Ես այդպես էլ չընդունեցի, որ ամեն տարի նշում ենք Էրեբունի-Երեւանի հոբելյանը: 5 տարին մեկ հոբելյանական տարիները նշելը նորմալ եմ համարում, բայց չի կարելի ամեն տարի միլիոններ ներդնել, այն դեպքում, երբ քաղաքի փողոցներով քայլել չի լինում, ծայրամասերը նայեք` ինչ վիճակում են: Մենք լուրջ խնդիրներ ունենք ու այդ շռայլության իրավունքը չունենք: Այդքան գումարը այդպիսի համերգի` միջոցառման վրա դնելու փոխարեն մնայուն արժեքներ ստեղծելու վրա դնեիք: Այսօր բոլոր թանգարանների ցուցասրահներում ցուցադրվում է ֆոնդերի 5-10 տոկոսը, մենք չգիտենք, թե այդ ֆոնդերում ինչ է կատարովում: Մարդիկ այդ ֆոնդերին նվիրել են դրամների հավաքածու, կտավներ, հախճապակի, բայց կարող էր չէ՞ այդ մարդը չնվիրել ու իր տան նկուղում, ճաշասենյակում կամ հյուրասենյակում ցուցադրել մարդկանց: Կարեւոր է, որ դա դառնա հանրության սեփականությունը, ազգային արժեքները, եւ ստեղծեք դրանք ցուցադրելու պայմաններ. թանգարան կառուցեք, գրադարան կառուցեք, մշակութային տներ կառուցեք:

Պիտի մեր պետական, քաղաքական, հասարակական գործիչները, հատկապես իշխանավորները, մի բան լավ հասկանան, որ թանգարանները, հրատարակչությունները եւ ընդհանրապես մշակույթը այն տեղը չէ, որ ներդնես 100 դրամ եւ մի շաբաթ հետո ակնկալես 150 կամ 101 դրամ: Դա չես ստանա, բայց տարիներ անց այդ 100 դրամի փոխարեն ստանալու ես 100-ավոր միլիոններ, որովհետեւ միտք ես դաստիարակում: Հայաստանում թանգարանների, մշակութային հաստատությունների նկատմամբ վերաբերմունքը, կարծում եմ, արմատապես պիտի փոխվի:

«ՄԵՆՔ ՔԱՋՆԱԶԱՐԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆԻՑ ՀՈԳՆԱԾ ԱԶԳ ԵՆՔ»

- Իսկ ինչպե՞ս եք տեսնում այդ փոփոխությունը:

Բոլոր ոլորտներում այսօր արտակարգ դրություն է,  որովհետեւ այսօր պարանը շատ է բարակել: Պիտի էքստրեմալ միջոցներ ձեռնարկվեն, պիտի ժողովուրդը հավատա, հավատա իր իշխանավորին: Մենք քաջնազարակությունից հոգնած ազգ ենք, մեզ պետք են Սասունցի Դավիթներ, որ չմտնեն Ագռավաքար ու ասեն` երբ ցորենը մասուր դառնա, նոր դուրս կգամ: Դուրս արի ու դու այդ ցորենը մասուր դարձրու... Սա ազգային առանձնահատկություն է` խռովել ու պահ մտնել, երբ լավ կլինի, նոր դուրս կգամ: Մենք շատ ենք սիրում ծառատունկ անել, բայց այդ ծառը չեն խնամում: Ծառատունկը սիրուն բան է, բայց այդ ծառը ջրել է պետք, այդ տնկին ծառ դարձնել է պետք, այո, պետք է  խնամենք, քրտինք թափենք... Շատ է երկիրը քայքայվել, պիտի փրկել եւ կոնկրետ քայլեր անել:

Դավիթ Տոնոյանը հարցաքննվե՞լ է. «Ժողովուրդ»

ԼԻԼԻԹ ԵՂԻԱԶԱՐՅԱՆ

 

КОМСОМОЛЬСКАЯ ПРАВДА