ԿԱՐՃ ԼՈՒՐԵՐ

ՀԱՄԱԿԱՐԳԱՅԻՆ  ՓՈՓՈԽՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՇԵՄԻ՞Ն

23.09.2016 18:33 ՔԱՂԱՔԱԿԱՆ ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆ
ՀԱՄԱԿԱՐԳԱՅԻՆ  ՓՈՓՈԽՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՇԵՄԻ՞Ն


Վարչապետի բոլոր հրապարակային ելույթները վերածվում են թեւավոր խոսքերի «գեներատորի»: Կառավարության վերջին նիստն էլ բացառություն չէր` ասվեց «պրիմիտիվ գողությունները» դադարեցնելու անհրաժեշտության մասին: ՓՈՓՈԽՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ ՇԱՐՈՒՆԱԿՎՈՒՄ ԵՆ
Նախարարական առաջին նշանակումներն արդեն առաջացրել են եւ առաջին տարակուսանքներն ու դժգոհությունները: Այսպես, պատգամավորների միջավայրում ծավալել են կուլուարային քննարկումներ, թե ովքեր են նոր նախարարները, եւ «ինչով են նրանց ուտում»: Ու նման է, որ ԱԺ-կառավարություն առաջին իսկ հարցուպատասխանին նոր նախարարներին պատգամավորները իրոք սկսեն «ուտել», ընդ որում` ոչ միայն ընդդիմադիրները, եթե իհարկե, կանխարգելիչ ազդանշաններ չգան Բաղրամյան 26-ից: Բայց հնարավոր է եւ այդպիսի ազդանշաններ չգան, պարզապես որդեգրվի նոր ոճ` ապաքաղաքական, զուտ կառավարչական գործառույթներ կատարող նախարարների հանդեպ պատգամավորական կորպուսի մշտական նշանառություն: Սակայն, եթե նոր նախարարները քաղաքական դեմքեր չեն, ապա հարց է ծագում, թե որտեղ է մշակվելու այս կամ այն ոլորտի քաղաքականությունը: Միգուցե, դա արվելու է ԱԺ-ի՞ կողմից` խոշոր հաշվով, վատ տարբերակ չէ, առավել եւս, որ 2017-ի ԱԺ-ն լինելու է առավել մեծ լիազորություններով օժտված: Իսկ միգուցե, անկուսակցական նախարարները հետո ընդգրկվեն ՀՀԿ շարքե՞րը, առավել եւս, որ նման նախադեպեր ունեցել ենք: 
Ի դեպ, հետաքրքրական է, որ որոշ կայքեր մանրադիտակով զննում են Կարեն Կարապետյանի կենսագրությունը` ձգտելով «կոմպրոմատներ» գտնել: Սակայն Հայաստանի դաշտում ստվերային գործողությունների, գործարքների, համապատասխան կապերի եւ պարտավորությունների հետքեր պարզապես չկան: Այսինքն` որպես վարչապետ` Կարեն Կարապետյանը ինչ-որ բաներով կաշկանդված չէ: Իսկ թե ինչեր է արել ռուսաստաններում եւ այլ արտասահմաններում` դա, խոշոր հաշվով, մեր պրոբլեմը չէ: Ուհարկ է նշել, որ քաղաքացիների կողմից էլ որոշակի դրական սպասումներ կան: Արդեն տեղի ունեցած պաշտոնանկությունները հանրությունը պոզիտիվ է ընդունել, քանզի գնացողների մեջ կան դեմքեր, ում հանրությունը համարում է «մաֆիոզ»: 
Դե, իսկ այս նիստին արդեն եղան նաեւ կառուցվածքային փոփոխություններ: Այսպես, կապին եւ տրանսպորտին ավելացան նաեւ տեղեկատվական տեխնոլոգիաները, ինչը պարզապես 21-րդ դարի հրամայականն է, առավել եւս, որ դեռեւս Տիգրան Սարգսյանի օրոք բարձր տեխնոլոգիաները հռչակվել էին գերակա ճյուղ: Բացի այդ, եթե «դրսի» ծրագրավորողները Հայաստանը համարում են շատ հարմար երկիր, ուր կարելի է ապահով ապրել եւ համացանցով վաճառել սեփական ինտելեկտուալ արտադրանքը, ապա առավել եւս, տեղացիներին առավելագույնս այդտեղ չներգրավելը պարզապես հանցանք կլինի: Այսինքն` այս հինգշաբթի փարատվեց եւ բարձր տեխնոլոգիաներով զբաղվողների մտահոգությունը, թե ինչպես պետք է նոր վարչապետին համոզեն, որ այդ ճյուղը շատ կարեւոր է: Համոզելու կարիք պարզապես չեղավ: 
Էկոնոմիկայի նախարարությունը դեպի ներդրումներ եւ բիզնեսի խթանում վերակողմնորոշելը, ու դա անվան մեջ արձանագրելը նույնպես թերեւս կոռեկտ քայլ է, քանզի դա ավելի համարժեք է մեր պետությանը, որ խոշոր տնտեսական գործունեություն, որպես սեփականատեր չի ծավալում: Դե, իսկ Քաղաքաշինության նախարարությունը պետական կոմիտեի վերածելը օպտիմալացման եւ վարչական ծախսերը կրճատելու ուղղությամբ արված տրամաբանական քայլ է: Ի վերջո պարտադիր չէ, որ ամեն մի ճյուղի թիկունքում լինի նախարարություն` իր աշխատակազմով, կարող են լինել եւ ավելի կոմպակտ կառույցներ: 
Իսկ ինչի՞ են միտված այդ փոփոխությունները` դրան պատասխան տվեց Սերժ Սարգսյանը Անկախության տոնի առթիվ հնչեցրած իր ելույթում. «Այսօր մեր երկիրը բարեփոխումների նոր` արագացված փուլ է մտել: Դրանք սոսկ կադրային փոփոխություններ չեն, ինչպես ոմանք են կարծում: Դրանք համակարգային փոփոխություններ են, որոնց արդյունքում ունենալու ենք որակապես նոր պետություն: Ասվածը լոկ բարի ցանկություն չէ, այլ նախանշված հստակ քայլերի հաջորդականություն: Մենք գիտենք, թե ուր ենք գնում եւ ինչպես պետք է հասնենք այնտեղ: Եթե մի ամբողջ ազգ ուզում է նորոգել իր տունը, ապա նա դա կարող է անել: Մեզ ոչ ոք չի կարող խանգարել այդ ճանապարհին, իսկ նորացված Սահմանադրությունը կդառնա այդ ուղին լուսավորող վառ փարոս»: 

Հասունացել է Սահմանադրական փոփոխությունների անհրաժեշտությունը.Վարդան Այվազյան

ՈՒՐ ԵՎ ԻՆՉՊԵՍ
Եվ այսպես, նախագահը մատնանշեց, որ փոփոխությունները համակարգային են, ու նաեւ գիտենք, թե ուր ենք գնում եւ ինչպես պետք է հասնենք: Սակայն շատերի համար այնքան էլ պարզ չէ, թե ինչ է տեղի ունենալու, ավելին` շատերի մոտ որոշակի տագնապ կա անորոշության պատճառով: 
Այսպես, ՀՀԿ-ի վերնախավը իրեն մի տեսակ անտեսված է զգում անկախության տոնակատարությունների ժամանակ, եւ որոշ փորձագետներ նշում են, որ տեղի է ունենում ազդեցության նվազեցում: Բայց պարզ է, որ նվազեցվում է ոչ թե ՀՀԿ-ի` որպես կուսակցություն ազդեցությունը, այլ օլիգարխիայով եւ չինովնիկությամբ հագեցած վերնախավի ազդեցությունը: Խոշոր հաշվով, Սերժ Սարգսյանը դրա մասին հայտնել էր դեռ ՀՀԿ ԳՄ այն նիստին, ուր առաջադրվեց Կարեն Կարապետյանի թեկնածությունը` նախագահը խոսել էր եւ ՀՀԿ-ում փոփոխություններ կատարելու անհրաժեշտության մասին: Ու թերեւս ենթադրելի է, որ փոփոխությունը գնալու է քաղաքականությունը բիզնեսից տարանջատելու ուղղությամբ եւ ԱԺ ընտրություններին առավել «մաքուր քաղաքական» վիճակներով մոտենալու: 
Իսկ թե ինչո՞ւ շատերը կոնկրետ տեղեկատվություն չունեն եւ անորոշության մեջ են` ապա դա Սերժ Սարգսյանի ոճի բաղկացուցիչ մասն է: Չէ՞ որ շախմատում հաջորդ քայլերի մասին կանխավ չեն հայտնում, այլ ճիշտ պահին դրանք կատարում են: Իսկ որ երկրի ղեկավարը քաղաքական գրոսմայստեր է` դրանում համոզվելու համար բավական է հիշել, թե ինչպես հանգուցալուծվեց ՊՊԾ գնդի զինված գրավման հետ կապված ճգնաժամը, որը հղի էր բազում  վտանգավոր հետեւանքներով: 
Ի դեպ, շատերի համար ինտրիգային է մնացել պաշտպանության նախարարի հարցը: Թեեւ սպասվում էր, որ հոկտեմբերին հենց Սեյրան Օհանյանը պետք է ստանձներ ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղարի պաշտոնը, սակայն դեռ զորահանդեսի փորձերի ժամանակ նա հայտարարել էր, որ եթե ՀԱՊԿ կամ այլ միջազգային կառույց գլխավորելու առաջարկություն լինի, դա միանշանակ մերժվելու է: Ու քաղաքագետ Աղասի Ենոքյանը կարծիք է հայտնում, որ դրանով Սեյրան Օհանյանը փորձում է վերջնագիր ներկայացնել, որպեսզի մնա իր տեղում: Ինչեւէ, առաջիկա օրերին նաեւ այդ ինտրիգի պատասխանը կստանանք: 

ՆԱԵՎ 
ԸՆԴԴԻՄԱՓՈԽՈՒԹՅՈ՞ՒՆ
Եթե ՀՀԿ-ի ներսում մարդիկ անորոշություն են զգում, ապա ՀՀԿ-ից դուրս` առավել եւս: Այսպես, ՀՅԴ-ն դեռ չգիտի` գործադիրում իր լծակները կպահպանի՞, թե դրանք կնվազեն: ԲՀԿ-ն, որն ինքն իրեն ընդդիմադիր է համարում, բայց իրականում այդքան էլ ընդդիմադիր չէ, պատգամավոր Վահե Էնֆիաջյանի շուրթերով խոստովանում է. «Մենք մեր մարտավարության հետ կապված` ոչ մի քայլ չենք քննարկել առայժմ, դեռ ոչ մի բան պարզ չէ»: Ի դեպ, նույն Էնֆիաջյանը ակնարկում է, թե կասկածի տակ է դնում Վարդեւան Գրիգորյանի որդու ինքնասպանության վարկածը: Կարելի է ենթադրել, որ ԲՀԿ-ի պարագայում անորոշությունները կապված են նախկին վարչապետ Հովիկ Աբրահամյանի հետ, ով անկախության տոնակատարությանը Հայաստանում չէր: 
Ի դեպ, Հայաստանում չէր եւ երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանը, իսկ Լեւոն Տեր-Պետրոսյանի խոսնակն էլ մատնանշեց, որ առաջին նախագահը գերադասում է առանձին` իր թիմակիցներով տոնել սեպտեմբերի 21-ը եւ չխառնվել պետական տոնակատարությանը: Բայց հետաքրքրական է, որ Մարզահամերգային համալիրում «Անկախության սերունդ» նվագախմբի համերգի ժամանակ տեսաշարքերում բավականին շատ են երեւացել Լեւոն Տեր-Պետրոսյանի մասնակցությամբ պատմական կադրերը: Նաեւ դժվար թե պատահականություն է պետական թերթի` «Հայաստանի Հանրապետության» 1991-ի առաջին «անկախական» համարի վերատպությունը մեծ տպաքանակով, ուր, բնականաբար, Լեւոն Ակոպիչը լայնորեն ներկայացված է: Կարելի է ենթադրել, որ ՀԱԿ-ին առաջիկայում որոշակի «բոնուսներ» են սպասվում: 
Բայց, խոշոր հաշվով, ներկայիս ընդդիմությունը ունի չափազանց լուրջ համակարգային դեֆեկտ` առանց ռեալ գաղափարական ուղղվածության, գրեթե բոլորը կառչել են ապակառուցողական բանաձեւին` «դուք «քըխ» եք, մենք` պուպուշ, ձեր աթոռները մեզ տվեք»: Դրանով տառապում են գրեթե բոլորը, այդ թվում եւ բավականին մեծ ռեսուրսներ ունեցող քոչարյանական ճամբարը: Իսկ մյուսներն էլ այնքան են խրված ամերիկամետության մեջ, որ, օրինակ, չէին կարողանում հարմար ձեւակերպում գտնել, թե ինչպես քննադատեն ռուսական դրոշի առկայությունը ռազմական շքերթին, բայց չքննադատեն խաղաղապահների պարզած ՆԱՏՕ-ի երկրների մի քանի դրոշների պահը: Եվ արդյունքում դուրս տվեցին եփած հավի ծիծաղ առաջացնող տխմարաբանություններ: 
Պարզ է, որ ընտրողը չի հրապուրվի ո՛չ զուտ աթոռափոխության լոզունգով, ո՛չ էլ ռուսներին քշելու եւ ամերիկացիներին բերելու կարգախոսներով: Եթե ընդդիմադիր զանգվածները չեղած տեղից իրենց համակրանքը տվել են պետական հանցագործություն կատարած զինված խմբին, ապա պարզ է, որ անհրաժեշտ է նոր, զրոյից սարքած եւ ամբողջական գաղափարախոսությունը ծրագիր ունեցող ընդդիմություն: 
Հետաքրքիր նրբերանգներ կան Սերժ Սարգսյանի` ռազմական շքերթի ժամանակ եւ Մարզահամերգային համալիրում հնչեցրած ելույթներում: Եթե շքերթի ժամանակ շեշտադրումը Հայկի ու Բելի ճակատամարտի ժամանակներից եկող ավանդական արժեքների եւ ավանդական ընտանիքի վրա էր, ապա Մարզահամերգային համալիրում շեշտադրումները  երիտասարդությանը` անկախության սերնդին հղած ելույթում ավելի շուտ ժողովրդավարական եւ ազատական էին: Մասնավորապես. «Ինձ համար քսանհինգամյա նոր Հայաստանի ամենամեծ ձեռքբերումը, ասել եմ եւ նորից կրկնում եմ , անկախության սերունդն է: Անցած քսանհինգ տարիների ընթացքում Հայաստանում մեծացել է նոր սերունդ, որի համար Հայաստանի քաղաքացի լինելը ոչ միայն ճակատագիր է, այլեւ պատիվ: Նոր սերունդ, որ բաց է աշխարհի առաջ եւ կրթված է ավելի լավ, քան նախորդ սերունդները: Նոր սերունդ, որ քաղաքականապես գրագետ է եւ դավանում է ամենաբարձր ու համամարդկային արժեքների: Սերունդ, որի համար ազատության եւ ժողովրդավարության սկզբունքները մտածողության եւ աշխարհընկալման հիմքում են: Սա նոր սերունդ է, որ չի հանդուրժում եւ չի հանդուրժելու բռնապետության կամ ամբողջատիրության ոչ մի տարատեսակ, չի հանդուրժելու իրավունքների եւ ազատությունների սահմանափակման որեւէ քայլ: Վերջապես սա մի սերունդ է, որ պատրաստ է կռվել հայրենիքի պաշտպանության համար եւ կռվում է առյուծի նման»: 
Արդյո՞ք դա որոշակի հուշարարություն չէր երիտասարդությանը, որ  ձեւավորեն ազգային-ազատական ուժ: Ի վերջո, ազգային-պահպանողական ՀՀԿ-ից ու վերջինիս դաշնակիցներից եւ ազգային-ազատական ուժերից բաղկացած քաղաքական-կուսակցական համակարգը բավականին հավասարակշռված եւ հակակշռված կարող է լինել: Եվ արդյո՞ք այն փաստը, որ երիտասարդներից կարճ ժամանակում կազմվել է հազարհոգանոց որակյալ նվագախումբ, չի հուշում, որ կազմակերպչի առկայության դեպքում կարող են ստեղծվել եւ այլ կառույցներ, այդ թվում` քաղաքական: 
ՀՈՎՀԱՆՆԵՍ ԳԱԼԱՋՅԱՆ

ԲՀԿ-ն դեմ է քվեարկելու Կառավարության կառուցվածքի փոփոխությունների օրինագծին

 

КОМСОМОЛЬСКАЯ ПРАВДА