Բաբուխանյանը կոչ արեց միանալ հայ-ռուսական դաշնակցային հարաբերություններին աջակցող հռչակագրին Բոլոր նիկոլները, էնպիսի պատիժ են ստանալու կյանքից՝ փոշմանեն, որ ծնվել են. Թերեզա Մխիթարյան Մեր դրամավարկային քաղաքականությունն, ավաղ, հիվանդ է. Աշոտ Թավադյան Տեղեկատվությունն ամենամեծ ազգային զենքն է. Արիստակեսյան Վստահ ասում եմ՝ մենք ունեինք միջոց Բերձորն ու Աղավնոն փրկելու. Աբգար Ափինյան Հակառուսականությունը մթագնել է սեփական պատմության արժեւորման ընթացքը. Սաֆարյան Քաղաքական ավանտյուրիստների ձեռքը կրակն ենք ընկել. Սուրեն Վարդումյան Հայաստանը գրավել են 2018-ին՝ գունավոր հեղափոխության տեխնոլոգիայով. Հարությունյան Երբ երկիրը գտնվում է վտանգի մեջ, Սուրբ եկեղեցին է դառնում ժողովրդին միավորող փարոս. Մանվելյան Ռուսաստանի քաղաքներում զորահավաք է


Արմեն Աշոտյան. ԻՆՉ ԿԼԻՆԵՐ, ԵԹԵ...

Վերլուծություն

ՄԱՍ 2. Արցախյան բանակցություններ

Վերլուծության այս մասում փորձենք ավելի մանրամասն անդրադառնալ 2020 թվականի նոյեմբերի 9-ից հետո բանակցային գործընթացում տեղի ունեցած ձախողումներին։
Այսպես պատերազմից անմիջապես հետո ԼՂ հակամարտության և Արցախի ճակատագրի վերաբերյալ միջազգային հանրության արձագանքը բավականին հուսադրող էր։
Առաջին հերթին կարևոր է հասկանալ միջազգային հանրության և հատկապես ԵԱՀԿ Մինսկի Խմբի համանախագահների հիմնական ուղերձները։
Նոյեմբերի 9-ի հայտարարությունից շուրջ մեկ ամիս անց՝ 2020թ-ի դեկտեմբերի 3-ին Տիրանայում շատ կարևոր հայտարարություն տարածեցին ԵԱՀԿ ՄԽ համանախագահող երկրների պատվիրակությունների ղեկավարները՝ ՌԴ ԱԳ նախարար Լավրովը, ԱՄՆ փոխպետքարտուղար Ստեֆան Բիգանը և Ֆրանսիայի ԱԳ նախարար Լե Դրիանը։
Հայտարարությունը կարևոր էր դրանում առկա մի քանի ուշագրավ ձևակերպումներով՝
• ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահ երկրները վերահաստատում են իրենց հաստատակամ հավատարմությունը հակամարտությունների կարգավորման հարցում ուժի և ուժի սպառնալիքի չկիրառմանը։
• Նրանք վերահաստատում են իրենց հետևողական և միասնական դիրքորոշումը՝ հօգուտ հակամարտության մնացած բովանդակային հիմնախնդիրների բանակցային, համապարփակ և կայուն կարգավորման՝ Հայաստանին և Ադրբեջանին քաջ հայտնի հիմնարար սկզբունքներին և տարրերին համապատասխան։
• Համանախագահները նաև վերահաստատում են իրենց աջակցությունը ԵԱՀԿ գործող նախագահի անձնական ներկայացուցչի և նրա թիմի շարունակական աշխատանքին։
• Համանախագահ երկրները կոչ են անում Հայաստանին և Ադրբեջանին օգտվել գործող հրադադարից և համանախագահների հովանու ներքո բանակցություններ վարել կայուն և երկարաժամկետ խաղաղության համաձայնագրի շուրջ։
• Նրանք նաև տարածաշրջանից բոլոր օտարերկրյա վարձկանների լիարժեք և արագ հեռանալուկոչ են անում։
Ըստ էության, այս հայտարարությամբ համանախագահ երկրները արձանագրում էին, որ ԼՂ հակամարտությունը կարգավորված չէ, և չնայած պատերազմի արդյունքներին, համապարփակ կարգավորումը պետք է հիմնված լինի հիմնարար սկզբունքների և տարրերի վրա՝ ներառյալ ժողովուրդների իրավահավասարության ու ինքնորոշման սկզբունքը։
Կարևոր է նաև ուժի և դրա սպառնալիքի չկիրառման վերաբերյալ համանախագահների դիրքարոշման ընդգծումը, ինչն անուղղակիորեն դատապարտում էր Ադրբեջանի ագրեսիան։ ԵԱՀԿ գործող նախագահի անձնական ներկայացուցչի աշխատանքի կարևորումը վկայում է այն մասին, որ առնվազն հետպատերազմյան սկզբնական փուլում ԵԱՀԿ ՄԽ համանախագահները չէին նախատեսում փոփոխել տասնամյակներ շարունակ ձևավորված կառուցակարգերը։
Շատ կարևոր է նաև, որ համանախագահները դեռ այդ ժամանակ հայ-ադրբեջանական խաղաղության համաձայնագրի շուրջ բանակցությունները դիտարկում էին ԵԱՀԿ ՄԽ հովանու ներքո, ինչից կարելի է ենթադրել, որ խաղաղության համաձայնագրի ներքո վերջիններս նկատի ունեին նաև ԼՂ հակամարտության համապարփակ և երկարաժամկետ կարգավորումը՝ այդ թվում ԼՂ կարգավիճակի հարցի ճշգրտումը, ինչը և բխում է ԵԱՀԿ ՄԽ մանդատից։
Ի վերջո, հայտարարության տեքստում համանախագահ երկրները արդեն միասնաբար կոչ էին անում հակամարտության գոտուց դուրս բերել օտարերկրյա վարձկաններին, ու թեև Ադրբեջանի կողմից վարձկանների ներգրավման խնդրին պատերազմի ընթացքում համանախագահ երկրներից յուրաքանչյուրը առանձին անդրադարձել էր, սակայն այս հարցում միասնական դիրքորոշման արտահայտումը հետագայում կարող էր կարևոր կռվան դառնալ հայկական դիվանագիտության համար։
Պատերազմից կարճ ժամանակ անց համանախագահ երկրների բավականին հավասարակշռված դիրքորոշումը պատահական չէր․ դա կարող է բացատրվել նաև վերջիններիս այն ակնկալիքով, որ Հայաստանը կարճ ժամանակում կհաղթահարի պատերազմի շոկը և կլծվի Հայաստանի և Արցախի շահերի պաշտպանությանը, ուստի այսպիսով միջազգային հանրությունը՝ ի դեմս համանախագահների, փորձում էր հետագա բանակցային գործընթացի համար վերականգնել առկա կառուցակարգերը և կրկին արժանանալ հայկական կողմի վստահությանը։
Այդ ժամանակ շատ դժվար էր պատկերացնել, որ Հայաստանը համակերպվելու է պարտության արդյունքներին և գնալու է էլ ավելի մեծ զիջումների, ուստի ռազմական գործողությունների վերսկսումից խուսափելու համար շատ կարևոր էր բանակցային գործընթացի վերականգնումն ու դրանից հայկական կողմի նվազագույն ակնկալիքների բավարարումը։
Պատահական չէ, որ պատերազմից կարճ ժամանակ անց Արցախի կարգավիճակի և ինքնորոշման իրավունքի հարցի շուրջ հավասարակշռված, իսկ երբեմն հայանպաստ դիրքորոշումներ արտահայտեցին նաև միջազգային հանրության այլ ներկայացուցիչներ։ Մասնավորապես Ֆրանսիայի խորհրդարանի երկու պալատները Լեռնային Ղարաբաղի անկախությունը հրատապ ճանաչելու անհրաժեշտության մասին բանաձևեր ընդունեցին:
ԵՄ մի շարք հայեցակարգային փաստաթղթերում և պաշտոնական հայտարարություններում նույնպես հիշատակվում էին հիմնարար սկզբունքներն ու Արցախի վերջնական կարգավիճակի որոշման անհրաժեշտությունը ։
Արցախի կարգավիճակի հստակեցման և հիմնարար սկզբունքների մասին այդ շրջանում բազմիցս խոսել են նաև ՌԴ, ԱՄՆ ներկայացուցիչները։
Քանի դեռ Հայաստանում մեծ էր իշխանափոխության հավանականությունը, որի արդյունքում երկրի ղեկը կարող էին ստանձնել ավելի կոշտ դիրքորոշում ունեցող գործիչներ, ովքեր Ադրբեջանի նորանոր ոտնձգություններին կարող էին հակադարձել ընդհուպ ուժային մեթոդներով, միջազգային հանրությունը փորձում էր որոշակիորեն զսպել Ադրբեջանի գործողությունները և սիրաշահել հայկական կողմին։
Ուշագրավ է, որ վերջին անգամ ԵԱՀԿ ՄԽ համանախագահները տարածած պաշտոնական հայտարարության մեջ հիմնարար սկզբունքները հիշատակել են 2021թ-ի ապրիլի 13-ին , ինչը հաջորդել էր Հայաստանում բուռն ներքաղաքական զարգացումներին(ԳՇ հայտարարությունը, արտահերթ ընտրությունների օրակարգը և այլն)։
Այն բանից հետո, երբ ուրվագծվեցին առաջիկա արտահերթ խորհրդարանական ընտրությունները, ԵԱՀԿ ՄԽ-ը և միջազգային հանրությունը սպասողական կեցվածք ընդունեցին, և նույնիսկ Ադրբեջանի ներխուժումը ՀՀ ինքնիշխան տարածք այդ իրավիճակը չփոխեց։
Միջազգային հանրության նման վարքագիծը, իհարկե, պայմանավորված էր նաև ՀՀ իշխանություններից ստացվող ազդակներով։ Եթե հետպատերազմյան առաջին փուլում տարբեր պաշտոնյաներ, այդ թվում արտգործնախարարը երբեմն խոսում էին Արցախի գրավյալ տարածքների դեօկուպացիայի, «անջատում հանուն փրկության» սկզբունքի, Մադրիդյան սկզբունքների, ինքնորոշման իրավունքի, Ադրբեջանի կողմից վարձկանների ներգրավման և պատերազմական հանցագործությունների մասին, ապա հետագա ամիսներին այս թեզերն աստիճանաբար դուրս մնացին ՀՀ պաշտոնատար անձանց խոսույթից, ինչը համոզնունք առաջացրեց, որ այդ խոսույթը բացառապես ներքին լսարանին ուղղված, հանրային դժգոհությունները մեղմելու մանիպուլյատիվ հնարք էր:
Արցախ մեկնող պաշտոնյաների հեռացումը, ՀՀ պաշտոնյաների կողմից ինքնորոշման իրավունքի փոխարեն կարգավիճակի և անվտանգության վերաբերյալ անորոշ ձևակերպումներն ի վերջո իրենց արտացոլումը գտան նաև միջազգային հանրության խոսույթում։
Դրան նպաստեց նաև Ադրբեջանի հետ առանց Արցախի կարգավիճակը հստակեցնելու՝ սահմանազատման և սահմանագծման աշխատանքներ սկսելու, ճանապարհների ապաշրջափակման, ադրբեջանական կողմին որևէ պայմանագրով չնախատեսված նորանոր զիջումներ կատարելու՝ գործող իշխանությունների պատրաստակամությունը։
Ամփոփելով վերոհիշյալը, կարող ենք արձանագրել, որ նոյեմբերի 9-ից հետո Հայաստանում պարտված իշխանության պահպանումը զգալիորեն թուլացրեց ՀՀ դիրքերը ինչպես ռազմաճակատում, այնպես էլ դիվանագիտական ճակատում։
Բաքվին հաջողվեց բանակցային օրակարգից դուրս մղել հայկական դիվանագիտության տասնամյակների աշխատանքի արդյունքում ձևավորված Մադրիդյան սկզբունքները, Ադրբեջանը խուսափեց 2020թ-ի սանձազերծած պատերազմի և ռազմական հանցագործությունների համար միջազգային պատասխանատվությունից, շարունակում էր որպես պատանդ պահել հայ գերիներին՝ ՀՀ ինքնիշխան տարածքից գերևարելով նոր զինվորականների։
Ադրբեջանը Հայաստանի հետ բանակցային օրակարգը լցրեց երկրորդական հարցերով, որոնք որևէ կապ չունեին Արցախի ժողովրդի իրավունքների հետ։ Հայաստանի իշխանությունների թողտվությամբ Ադրբեջանը արցախա-ադրբեջանական գործընթացից միջազգային հանրության ուշադրությունը աստիճանաբար ուղղեց դեպի հայ-ադրբեջանական պետական սահման, Արցախի և արցախցու ճակատագիրը թողնելով լուսանցքում և հող նախապատրաստելով ավելի մեծ զիջումների համար։
Ու չնայած բոլոր ձախողումներին, դեռ պահպանվում էր ստեղծված իրավիճակից քիչ թե շատ արժանապատիվ ելքեր գտնելու հնարավորությունը, սակայն դրա համար անհրաժեշտ էր ամեն կերպ կանխել պարտված իշխանության հետագա պաշտոնավարումը։

Շարունակելի...

Telegram: https://t.me/iravunk

Բաբուխանյանը կոչ արեց միանալ հայ-ռուսական դաշնակցային հարաբերություններին աջակցող հռչակագրինԲոլոր նիկոլները, էնպիսի պատիժ են ստանալու կյանքից՝ փոշմանեն, որ ծնվել են. Թերեզա ՄխիթարյանՄեր դրամավարկային քաղաքականությունն, ավաղ, հիվանդ է. Աշոտ ԹավադյանՏեղեկատվությունն ամենամեծ ազգային զենքն է. ԱրիստակեսյանՎստահ ասում եմ՝ մենք ունեինք միջոց Բերձորն ու Աղավնոն փրկելու. Աբգար ԱփինյանՀակառուսականությունը մթագնել է սեփական պատմության արժեւորման ընթացքը. ՍաֆարյանՔաղաքական ավանտյուրիստների ձեռքը կրակն ենք ընկել. Սուրեն ՎարդումյանՀայաստանը գրավել են 2018-ին՝ գունավոր հեղափոխության տեխնոլոգիայով. ՀարությունյանԵրբ երկիրը գտնվում է վտանգի մեջ, Սուրբ եկեղեցին է դառնում ժողովրդին միավորող փարոս. Մանվելյան Հայաստան - Ուկրաինա. ֆուտբոլիստների գնահատականներն՝ ըստ WhoScored-ի Ռուսաստանի քաղաքներում զորահավաք էԽաղաղ գործընթացը առաջ է մղվում անվստահության, ատելության և թշնամանքի մթնոլորտում. Արամ ՍաֆարյանՌոբերտ Արզումանյանը` Հայաստան-Ուկրաինա խաղի ելքի մասինՊատերազմը չի լինելու մի բակում կամ շենքում, լինելու է կործանարար մեր պետականության համար. ԳեւորգյանՆիկոլը նույն խոսքերը կրկնելու է այն տարբերությամբ, որ առաջին դեպքում հանձնվեց Արցախի 75%, երկրորդ դեպքում կհանձնվի Հայաստանի սուվերեն տարածքի մի հատվածը․ Արթուր ԹովմասյանՊայմանագրային զինծառայողը, ում հայրը ինքնասպանության էր գործել, պատերազմից երկու օր անց այլևս կապի դուրս չի եկել. News.amՌԴ ԱԳՆ-ն հերքել է Հայաստան տեղափոխված ռուսաստանցիների մոբիլիզացիայի մասին տեղեկությունըՀաղթանակս նվիրում եմ մեր բոլոր զինվորներին, ընտանիքիս, բարեկամներիս, ընկերներիսՏԻՄ ընտրությունները չեն հետաձգվի. Պարզաբանում է ԿԸՀ նախագահըԱրշակունյաց պողոտայում բռնկված հրդեհի հետեւանքով շինության տարածքում առկա է փլուզման վտանգ. ԱԻՆՈ՞ր դեպքերում և ինչպե՞ս է կատարվում սրտի անոթների ստենտավորումը «Արամյանց» ԲԿ ընդհանուր և ինվազիվ սրտաբանական բաժանմունքը վերաբացումից հետո«Ռոսէներգոատոմը» նախատեսում է Հայաստանում տվյալների մշակման կենտրոն կառուցելՀայ-թուրքական հարաբերությունների կարգավորման բանալին գտնվում է Մոսկվայում. ԲալասանյանThe Sun. Եղիսաբեթ II թագուհու մահվան օրը արքայազն Հարրին Մեգան Մարքլի պատճառով վիճել է հոր հետՈր նախաճաշն է նպաստում քաշի արդյունավետ նվազմանըԱրցախից որեւէ ջոկատ չի մասնակցել սեպտեմբերի 13-ին Ջերմուկի հարակից դիրքերում ընթացող ռազմական գործողություներին․ Ռոլանդ ԱյդինյանՌուսական բանակը Տու-214Р է կիրառել Ուկրաինայի թիրախների դեմՀայաստանի առաջ ծառացած փորձությունների հաղթահարման ուղիների վերաբերյալ իր տեսակետով է կիսվել «Նավակ ճոճողը» Armenian infoՍտեղծել այս ծայրահեղ ծանր իրավիճակից երկիրը պատվով ու հաղթանակով դուրս բերող կորիզ. ԱղեկյանՊուտինի միջուկային սպառնալիքներին պետք է լուրջ վերաբերվել. ԲորելՀանրային հեռուստաընկերությունը լռության օրը հեռարձակել է Սիսիանի ՔՊ֊ական թեկնածուի հարցազրույցը` խախտելով օրենքըՊուտինը թույլ է տվել զինվորական պայմանագիր կնքած օտարերկրացիներին պարզեցված կարգով ՌԴ քաղաքացիություն տալԱդրբեջանի եւ Թուրքիայի համար ՄԱԿ-ի ամբիոնից Փաշինյանի ելույթը երկնային մանանա էր. ՆահապետյանՎերին Լարսի անցակետում երթեւեկությունը կաթվածահար է (Տեսանյութ)Բրիտանիան որոշում է կրճատել հարկերը՝ տնտեսությունը խթանելու համարԹեհրանը եւս մեկ անգամ Բաքվին հայտնել է աշխարհաքաղաքական և սահմանների ցանկացած փոփոխության անընդունելիության մասինՎերջին անգամ գրեց` մամ ջան չտխրես. Հայկոյի մայրիկի բացառիկ հարցազրույցն ու նրա կյանքի վերջին վայրկյաններըՄինչև 10 տարվա ազատազրկում՝ դասալիքների և ինքնակամ հանձնված գերիների համար․ Պուտինը վավերացրեց որոշումըԵրևանում նախատեսվում է բացել իրանական ապրանքների առևտրի կենտրոնՌԴ ՊՆ փոխնարար Դմիտրի Բուլգակովն ազատվել է պաշտոնից․ ո՞վ է փոխարինել նրանԻ՞նչ եղանակ է սպասվում առաջիկա օրերինԱրցախից ջոկատներ չեն ժամանել Ջերմուկ՝ սահմանների պաշտպանությանն աջակցելու համար․ ՀՀ ՊՆ խոսնակը հերքում էՀայաստան-Ուկրաինա. մեկնարկային կազմերԱդրբեջանը նոր հարձակում է նախապատրաստում. Հասանովը հրամայել է զգոն լինելԶոհվածների ծնողները սեպտեմբերի 26-ին՝ ժամը 23։00-ից, հավաքվում են Եռաբլուրում. հայտարարությունՀայաստանի հավաքականի վերջնական հայտացուցակը Ուկրաինայի ընտրանու դեմ խաղի համարՆԱՏՕ-ն մտադիր չէ պատերազմել Ռուսաստանի հետ. Ռումինիայի նախագահԱդրբեջանական սադրանքի հետևանքով վնասներ է կրել հենց Ադրբեջանը․ երեք վիրավոր ունենԱնուշը ծառայակցի կնոջը խնդրել էր՝ ինչ էլ լինի, զավակներին «անտեր չթողնի». բացառիկ մանրամասներ.Starnews.amԻնչ օգտակար հատկություններով է օժտված դարչինը
Հետևե՛ք -ին Youtube-ում`
Ամենադիտված
Ереван погода
1 $ = 57.8750 1 = 56.0809 1 = 0.01728 $