Սպարապետի գերեզմանի մոտ՝ Վահագն Խաչատուրյանը, խաչակնքվելու փոխարեն, մազերն է ուղղում ⚡️⚡️«Իրավունք» թերթի այսօրվա տպագիր համարում կարդացե՛ք... ԿԱՊԻՏՈՒԼՅԱՆՏԻԶՄԻ ՏԵՂԸ ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՂԲԱՆՈՑՆ Է ՄԵԾ ՍՈՒՏ. Փաշինյանի ռազմական մանիպուլյացիաները. 80-ականների զենք Բա եթե դու գնում ես պատերազմի, արա՛, 2,5 տարի ի՞նչ ես արել. Էդուարդ Շարմազանով Հայը մորթվում ա, աշխարհը լուռ ա` երեւի նավթադոլարների պարանը էլի խեղդում ա Ինչի է ունակ «Պոսեյդոնը»՝ «Ահեղ դատաստանի» անխոցելի զենքը Ցյուրիխյան արձանագրությունների և հայ-թուրքական հաշտության հնարավոր պայմանագրի վերաբերյալ Լևոն Տեր-Պետրոսյանի դատողություններն անընդունելի են. Սերժ Սարգսյանի գրասենյակ Հյուսիսային հոսքի գազատարի պայթեցման հետեւանքները և նոր նախապատրաստվող «պայթյունի» մասին Ուկրաինական բանակը Դոնբասում և Խարկովում եռօրյա մարտերի ընթացքում կորցրել է ավելի քան 1700 մարդ (ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ)


Այդպես էլ չկարողացանք հասկանալ, որ սովորական, մյուսներից ոչ մի առավելություն չունեցող ազգ ենք. Թոքմաջյան

Հանդիպում

Դեռեւս արցախյան 44-օրյա պատերազմից առաջ Շուշիի տեխնոլոգիական համալսարանը Արցախում պահանջված եւ առաջատար ուսումնական հաստատություններից էր: Բացի այդ, համալսարանն աչքի էր ընկել վերջին տարիներին ունեցած մի շարք գիտահետազոտական հաջողություններով, որոնք ներկայացվում էին նաեւ միջազգային հարթակներում: Այս եւ գիտությանը առնչվող զանազան հարցերի շուրջ «Իրավունքը» զրուցել է ՇՏՀ հոգաբարձուների խորհրդի նախագահ, տեխնիկական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր ՀՈՎՀԱՆՆԵՍ ԹՈՔՄԱՋՅԱՆԻ հետ:

- Պարոն Թոքմաջյան, որպես գիտության կարկառուն ներկայացուցիչ, ի՞նչ կասեք, ինչպե՞ս է զարգանում գիտությունը հետպատերազմական Արցախում։

- Տարողունակ հարց է։ Այն ենթադրում է ծավալուն, մեկ հարցազրույցում չտեղավորվող հիմնավորումներ։ Փորձեմ որոշ բաներ ասել այդ ուղղությամբ։ Պատասխանս հավասարապես վերաբերում է նաեւ Հայաստանին։ Խնդիրն, առաջին հերթին, Ձեր կողմից ասված կարկառուն բառի մեջ է։ Մենք այդպես էլ չկարողացանք հասկանալ, որ սովորական, մյուսներից ոչ մի առավելություն չունեցող ազգ ենք։ Ինչպես եւ մյուսները` ունենք գագաթներ՝ Վիկտոր Համբարձումյան, Արտյոմ Ալիխանյան, Սամվել Գրիգորյան... ու էլի շատ անուններ կարելի է նշել։ Մնացածը սովորական գիտաշխատողներ են, որոնցից մեկն էլ ես եմ։ Ինչպիսի՞ն է իրավիճակն այսօր եւ ի՞նչ անել, որպեսզի ապագայում էլ գագաթներ ունենանք։ Ցավոք, հետխորհրդային ժամանակահատվածում գիտակրթական համակարգը նկատելի նահանջ է արձանագրել։ Սիրողական մակարդակով գիտությամբ հնարավոր չէ զբաղվել։ Անհրաժեշտ են համակարգային փոփոխություններ, եւ առաջին հերթին՝ մեր ուղեղներում։ Միամտություն է կարծել, որ եթե գիտության ֆինանսավորումը հիմա բազապատիկ ավելացնենք, բոլոր խնդիրները կլուծվեն։ Գիտության կրողների թիվը մեզ մոտ վաղուց իջել է կրիտիտական մակարդակից։ Իմ կարծիքով, եթե այսօր հնարավոր լինի կատարել մի շարք համակարգված ու նպատակաուղղված քայլեր, ապա 15-20 տարի հետո կարող ենք դուրս գալ հեռանկար ունեցող ուղեծիր։ Առաջին կարեւորագույն քայլը դպրոց-բուհ-հետբուհական կրթություն շղթայի կայացումն է։ Այդ շղթայի կայացման առաջին քայլը՝ Կրթական կուռ օրենսգրքի ստեղծումը։ Դեռեւս 1999թ.-ից սկսած, երբ ես ԱԺ պատգամավոր էի, մինչ օրս մենք անընդհատ կրթության վերաբերյալ տարբեր օրենքներ ենք ընդունում, սակայն խնդիրը չենք լուծում։ Այսօր էլ ԱԺ-ում քնարկվող բարձրագույն կրթության եւ գիտության մասին օրենքը ոչինչ չի տալու։ Այն օտարված է իրականությունից եւ ընդունվելու դեպքում միայն ավելացնելու է նոր խնդիրներ։ Ձեւավորվել են մոդայիկ մասնագիտություններ, որոնք հիմնականում ավելացված արժեք չեն ստեղծում, սակայն կլանում են մեր բարձր ընդունակություններ ունեցող երիտասարդության գերակշիռ մասը։ Եթե նայեք այս տարվա ընդունելության պատկերին, կտեսնեք, որ հանրապետության տնտեսության զարգացումն ապահովող մասնագիտությունների տեղերը դատարկ են։ Սա տարիներ շարունակ մեր գործելաոճի կանխատեսված արգասիքն է։ Եվ այն ամենեւին էլ միայն բուհերի խնդիրը չէ։ Եվս մեկ դիտարկում. մենք շատ ենք սկսել սելֆիներ անել եւ չնչին հաջողությունները ներկայացնել որպես աննախադեպ, աշխարհում նմանը չունեցող։ Արդյունքում սին գովերգման փլատակների տակ են մնում գիտական ստեղծագործության այն փշրանքները, որոնք ուշադրության արժանանալու դեպքում կարող էին ամրանալ ու արժեք դառնալ։

- 2016թ.-ից Շուշիի տեխնոլոգիական համալսարանի ռեկտորն էիք։ Ինչպիսի՞ հեռանկարներ կային, որոնք խաթարեց պատերազմը։

- Ունեինք հավակնոտ ծրագրեր։ Ուզում էինք մեծ կամպուս կազմակերպել։ Հավակնոտ ծրագրեր ունենք նաեւ այսօր։ Համոզված եմ, որ համալսարանի պրոֆեսորադասախոսական կազմը ռեկտոր Նվեր Միքայելյանի ղեկավարությամբ՝ կկարողանա իրականացնել դրանք։ Սակայն մենք ունեցանք անդառնալի կորուստներ, որ երբեք վերականգնել չենք կարող. դա պատերազմում զոհված մեր 54 ուսանողներն են։ Առանց նրանց շատ դժվար է լինելու։

- Ի՞նչ մասնագիտություններ կան Շուշիի տեխնոլոգիական համալսարանում։

-Համալսարանն ուսումնառություն է կազմակերպում շուրջ մեկ տասնյակ կրթական ծրագրերով։ Բուհի համար, իմ կարծիքով կարեւորագույնը ինժեներական ու գյուղատնտեսական մասնագիտություններն են։

- Գիտենք, որ արդեն տեւական ժամանակ է, բացի տեսական գիտելիքներից, համալսարանի սաներն աչքի են ընկնում նաեւ իրենց յուրօրինակ գաղափարներով, գյուտերով, արտադրական նորարարություններով։ Աշխարհը ճանաչու՞մ է Արցախի երիտասարդ գիտնականների գյուտերը։

- Մենք ունենք որոշակի հաջողություններ այս ուղղությամբ։ Այո, համալսարանի սաները զեկուցումներով հանդես են գալիս միջազգային գիտաժողովներում, մի շարք գյուտերի համահեղինակ են։ Մասնավորապես, այս տարի Մոսկվայի ավիացիոն ինստիտուտում կազմակերպված տնտեսագիտական ֆորումին երկու մրցանակ ենք ստացել։ Բայց սա ընդամենը փոքր քայլ է, դեռ երկար ճանապարհ ունենք անցնելու, ծանր ճանապարհ:

- Մինչեւ 44-օրյա պատերազմը Շուշիի տեխնոլոգիական համալսարանը Արցախի պահանջված եւ առաջատար կրթական կենտրոններից էր։ Ի՞նչ է փոխվել պատերազմից հետո։

- Շենքային պայմանները մասամբ վերականգնել ենք։ Արցախի Կառավարությունը համալսարանին է հատկացրել թվով 5 երկհարկանի կորպուս Ստեփանակերտ քաղաքում։ Վերականգվել է բնական տեխնոլոգիաների լաբորատորիան։ Կարծում եմ՝ առաջիկա մեկ-երկու տարիներին տեխնիկական բնույթի խնդիրներն ամբողջությամբ կլուծվեն։ Հիմա կարեւորագույնը՝ ուսման որակի ապահովումն է։

- Արդեն երկար տարիներ ապրում եք Արցախում։ Զանազան մենագրությունների, գիտական բազմաթիվ հետազոտությունների, գրքերի հեղինակ եք։ Հնարավո՞ր է, որ ընթերցողին ներկայանաք Արցախում անցկացրած տարիների ինքնակենսագրական ակնարկով կամ գեղարվեստական պատումով։

-Այդ մասին դեռ վաղ է մտածել։ Հսկայածավալ գործ կա անելու՝ մասնագիտական առումով։ Բացի այդ, վերքերը դեռ շատ են թարմ։ Ստեղծագործել այս պայմաններում` դժվար է։

- Պարոն Թոքմաջյան, Դուք Ձեզ պայքարող մտավորական համարո՞ւմ եք։

- Պայքարող մտավորակա՞ն։ Չէ՛, չեմ համարում։ Տանել չեմ կարողանում «մտավորական» բառը: Այդին Մորիկյանն ասում էր՝ «Միտք չկա, մտավորական` ինչքան ասես»: Հիմա ավելի խորն եմ հասկանում Այդինի ասածը: Դա հասկանալու համար նույնպես ժամանակ էր պետք։

- Գաղտնիք չէ, որ Հայաստանը եւ Արցախը կանգնած են ծանրագույն մարտահրավերների կիզակետում։ Ի՞նչը պիտի լինի հայ մտավորականի հիմնական անելիքը։

- Յուրաքանչյուրն իր տեղում պետք է անի իր գործը՝ Աստծո ու իր խղճի առջեւ անմնացորդ նվիրվածությամբ, անի այն՝ ինչ պարտավոր է անել։ Հետո թող լինի այն, ինչ կլինի։

- Որքանո՞վ է համալսարանի սաներին հաջողվում աշխարհին տեսանելի դարձնել Շուշիի հայկականությունը։

-Իսկ աշխարհն ուզո՞ւմ է լսել այդ մասին։ Այսօր Արցախում անվտանգ գոյատեւման խնդիր պիտի կարողանանք լուծել, պահպանել դեմոգրաֆիկ պատկերը, նաեւ ավելի լուրջ վերաբերվել կրթագիտական խնդիրներին։ Եթե հաջողվի անել սա, ապա Արցախն անպայման կունենա իր համար ընդունելի, արժանապատիվ ապագա։

Եվ վերջում, ուզում եմ հավաստիացնել, ես միշտ եղել եմ եւ կլինեմ արցախցու կողքին, այնտեղ, որտեղ գծված է Արցախի ժողովրդի ինքնորոշման իրավունքի սահմանը։

ՌՈՒԶԱՆՆԱ ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ

Հետևեք մեզ Telegram-ում
Հետևեք մեզ Facebook-ում
Հետևեք մեզ YouTube-ում
Հետևեք մեզ instagram-ում
Հետևեք մեզ OK-ում
Սպարապետի գերեզմանի մոտ՝ Վահագն Խաչատուրյանը, խաչակնքվելու փոխարեն, մազերն է ուղղում⚡️⚡️«Իրավունք» թերթի այսօրվա տպագիր համարում կարդացե՛ք... ԿԱՊԻՏՈՒԼՅԱՆՏԻԶՄԻ ՏԵՂԸ ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՂԲԱՆՈՑՆ ԷՄԵԾ ՍՈՒՏ. Փաշինյանի ռազմական մանիպուլյացիաները. 80-ականների զենքԲա եթե դու գնում ես պատերազմի, արա՛, 2,5 տարի ի՞նչ ես արել. Էդուարդ Շարմազանով«Ինտեր» - «Բարսելոնա». Հավանական մեկնարկային կազմերն ըստ ՈւԵՖԱ-ի Հայը մորթվում ա, աշխարհը լուռ ա` երեւի նավթադոլարների պարանը էլի խեղդում աԻնչի է ունակ «Պոսեյդոնը»՝ «Ահեղ դատաստանի» անխոցելի զենքըՑյուրիխյան արձանագրությունների և հայ-թուրքական հաշտության հնարավոր պայմանագրի վերաբերյալ Լևոն Տեր-Պետրոսյանի դատողություններն անընդունելի են. Սերժ Սարգսյանի գրասենյակՀյուսիսային հոսքի գազատարի պայթեցման հետեւանքները և նոր նախապատրաստվող «պայթյունի» մասինՈւկրաինական բանակը Դոնբասում և Խարկովում եռօրյա մարտերի ընթացքում կորցրել է ավելի քան 1700 մարդ (ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ)Էներգետիկ համակարգը կփլուզվի.ԱՆՈՆՍՀա՛յ ժողովուրդ, դու քեզ ներու՞մ ես, որ քո զավակներին շարունակում են գնդակահարել Նիկոլի լուռ համաձայնությամբ. Արմեն ԱշոտյանՎեհափառ հայրապետի նախաձեռնած հարթակի անհրաժեշտությունը կարելի է սպառված համարել. Արման Մուսինյան (ilur.am)Բուխարեստում ընթացող ԵԺԿ Երիտասարդական կազմակերպության խորհրդի հավաքի ընթացքում ներկայացրել եմ ադրբեջանական լայնածավալ ագրեսիայի մանրամասները. Լիլիթ ԲեգլարյանՀայ գերիների հրապարակային գնդակահարության կադրերն Ադրբեջանի կողմից մեսիջ էր մասնավորապես արևմուտքին ու ԱՄՆ-ինՓաշինյանի բառամթերքը խայտառակություն էր. Հայկ Մամիջանյան«Սուրմալուի» պայթյունից երկու ամիս անց եռահարկ կիսավեր շենքը քանդելու որոշում է կայացվելՊետդուման վավերացրել է Ուկրաինայի չորս շրջանների՝ ՌԴ-ին միանալու մասին օրինագիծըՖրանսիան Ուկրաինային Bastion զրահափոխադրիչներ կմատակարարի. TribuneԳերմանիայի նախարարները վիճել են «Պուտինի հետ պատերազմելու» հայտարարության համարՊատգամավորները ՀՀ պետբյուջեի հաշվին մեկ շաբաթով կմեկնեն Ռուանդա. պատվիրակության կազմում 7 անձ էԲլինկենը բացեիբաց խոսեց «Հյուսիսային հոսքեր»-ը ոչնչացնելու ԱՄՆ-ի և ՆԱՏՕ-ի շարժառիթների մասինԷրդողանը կայցելի ԱդրբեջանԱԺ «Պատիվ ունեմ» խմբակցության ղեկավար Հայկ Մամիջանյանի ասուլիսը. ՈՒՂԻՂ«Կետերն այլևս գաղտազերված են: Եզրակացությունը մեկն է: Մեզ բռնի կերպով ուզում են հաշտեցնել բնաջնջման հետ». Կարեն ԱվագյանՎրեժ Մարկոսյանի նկատմամբ համաներում է կիրառվելԱղվան Հովսեփյանին հանցակցելու դրվագով մեղադրական դատավճիռ է կայացվելԱդրբեջանը խոստացել էր մինչև սեպտեմբերի 30-ը 17 հայ գերիների ազատ արձակել, բայց չի կատարել պարտավորությունը. ԱԽ քարտուղարԹե բա ԴԵՄՈՔՐԸՍԻ...Հաստատվել է կորոնավիրուսի 910 նոր դեպք, առողջացել ՝ 1368 քաղաքացի․ ՀՀ ԱՆԱդրբեջանը հաստատել է, որ իր մոտ գտնվում է 17 հայ ռազմագերի. ՔարազյանԿԽՄԿ-ի ներկայացուցիչները հանդիպել են ռազմագերիներին, որոնք սեպտեմբերի 13-ից հետո են գերեվարվելՄեկ օր ջուր չի լինիՍա արդեն 2-րդ դեպքն է, երբ Ադրբեջանը հրաժարվում է կատարել հայ գերիներին ազատ արձակելու իր խոստումը. Նիկոլ ՓաշինյանՈւկրաինական զրահատեխնիկայի երեկվա հաջող ճեղքումը վերածվեց մկան թակարդի (Քարտեզ)Ու սրանք այս դիվանագիտությամբ ու այս հակառակորդի հետ պատրաստվում են բանակցել Արցախի հայ ժողովրդի անվտանգության ու կարգավիճակի հարցը. Դերենիկ ԽաչատրյանՏղամարդը սպառնացել է գնդակահարել ոստիկանության կենտրոնական բաժնի ծառայողներինԱզգային արխիվի տնօրենն ազատվել է աշխատանքից Թուրքիան հայտնել է սեւծովյան գազի արդյունահանման հարցում «հերթական մեծ քայլի» հաղթահարման մասինԲաքուն Երևանին առաջարկել է սահմանազատման հարցով նիստը տեղափոխել հոկտեմբերԳվարդիոլա․ Գերազանց հաղթանակ էր, բոլորը երջանիկ ենՓակենք այգին, ասենք՝ մեր բարեկարգածն ա, չնայե՞ք․ ի՞նչ է նշանակում՝ չեն թողնում իրենց ջրագծին միանանքԱռկա լարվածության ֆոնին Ադրբեջանը Հայաստանին առաջարկել է սահմանազատման երկկողմ հանձնաժողովի հաջորդ նիստն անցկացնել ոչ թե նոյեմբերին, այլ հոկտեմբերինՀարիի և Մեգանի համար հետդարձի ճանապարհ չկա. հրապարակվել է Չարլզ 3-րդի առաջին պաշտոնական լուսանկարն ընտանիքի հետՀՈԿՏԵՄԲԵՐԻ 3-Ի ՁԵՐ ՌՈՄԱՆՏԻԿ ՀՈՐՈՍԿՈՊԸՄինչև ադրբեջանը Հայաստանի կողմից լուրջ հակահարված չստանա չի կանգնելու․ Արա ԶոհրաբյանԱստղագուշակ՝ հոկտեմբերի 3-ի համարՆավթը կտրուկ թանկացել է 2023 թվականի համար նախատեսված է հատկացնել մոտ 400 միլիոն դրամ Հայաստանի մի շարք հուշարձանների ուսումնասիրման, նորոգման, ամրակայման և վերականգնման համար
Հետևե՛ք -ին Youtube-ում`
Ереван погода
$ 405.65 396.08 7.57