«Կյանքի ճանապարհ». ինչ են պայմանավորվել Հայաստանի և Ադրբեջանի ղեկավարները Պուտինի հետ հանդիպմանը Ապագա պատերազմներ. ինչպիսին դրանք կլինեն Հայտնաբերվել են 44-օրյա պատերազմում զոհված տավուշեցի երկու զինծառայողների աճյունները Առուշ Առուշանյանի աջակիցները նոյեմբերի 29-ին կլինեն դատարանում՝ ի աջակցություն կալանավորված համայնքապետի Կապիտուլյանտը մեզ տանում է նոր պատերազմի, որից խուսափել չի լինելու․ Դավիթ Շահնազարյան Եղանակն առաջիկա 5 օրերին Մահացել է Ալեքսանդր Գրադսկին Արա՛, բոմժը դուք եք, զինվորին բոմժ մի՛ ներկայացրեք. Կարեն Արայան Նոր կադրեր` Սոնա Ռուբենյանի հարսանիքից (տեսանյութ Մեր առաջնահերթությունը տարածաշրջանի երկրների հետ համագործակցությունն է. Ռաիսի


Արցախում ռուս մարդու ներկայությունը ոչ միայն ռազմական է, այլ նաեւ` պատմական. Օլյունինա

Հանդիպում

Արցախում տեղակայված ռուսական խաղաղապահ զորախմբի հրամանատարին` ՌԴ հերոս, գեներալ-լեյտենանտ Ռուստամ Մուրադովին, արդեն փոխարինելու է եկել ժամանակին ՌԴ 58-րդ համազորային բանակի Հարավային ռազմական օկրուգի հրամանատարի տեղակալի պաշտոնը զբաղեցրած գեներալ-մայոր Միխայիլ Կոսոբոկովը: Տեղի ունեցած փոփոխության, ռուս խաղաղապահների առաքելության եւ Արցախի շուրջ ստեղծված իրավիճակի վերաբերյալ «Իրավունքը» զրուցեց Սեւծովյան-կասպյան տարածաշրջանի քաղաքական ու սոցիալական հետազոտությունների հանրային ինստիտուտի առաջատար գիտաշխատող, արցախյան հարցերով փորձագետ ՎԱԼԵՐԻԱ ՕԼՅՈՒՆԻՆԱՅԻ հետ:

«ՌՈՒՍ ԽԱՂԱՂԱՊԱՀՆԵՐԻ ՎՐԱ ՆԱԵՎ ՈՐՈՇԱԿԻ ԻՄԻՋԱՅԻՆ ԱՌԱՔԵԼՈՒԹՅՈՒՆ Է ԴՐՎԱԾ»

– Տիկին Օլյունինա, նախ ինչպե՞ս կգնահատեք Մուրադովի հրամանատարությամբ շուրջ 10 ամիս ռուս խաղաղապահների իրականացրած առաքելությունը:

– Գեներալ-լեյտենանտ Մուրադովի ղեկավարությամբ ռուս խաղաղապահները շատ որակյալ ծառայություն իրականացրին եւ իրենց վրա շատ մեծ պատասխանատվության բեռ էին կրում: Այն ոչ միայ զինվորական առաքելություն, այլ նաեւ մեծ իմիջային հարց էր հենց Ռուսաստանի համար, որը շրջապատված է թշնամիներով բոլոր կողմերից, ու ամեն կողմից փորձում են տեղեկատվական պատերազմով ճնշում գործադրել: Հատկապես ընդգծում եմ, որ ռուս խաղաղապահների վրա նաեւ որոշակի իմիջային առաքելություն է դրված, որովհետեւ մեր բանակը, Արցախ մտնելով, պետք է փոխեր վերաբերմունքը ոչ միայն ռուս զինվորի հանդեպ, այլ նաեւ` ռուս մարդու: Այս տարիների ընթացքում Անդրկովկասում շատ բան ենք արդեն բաց թողել, սակայն ռուս հայրենասերները շատ մտահոգ էին 2020 թվականին Արցախում տեղի ունեցող պատերազմով: Շատ ուշադիր հետեւել ենք կատարվող գործողություններին եւ պարզապես որսում էինք այն ամենը, ինչ կատարվում էր, մանավանդ, որ այն կապված էր նաեւ ռուս խաղաղապահների տեղակայման հետ: Եվ այս առումով շատ ճիշտ որոշում էր ՌԴ-ի կողմից նշանակել այնտեղ հրամանատար սահմանապահ մարդու` գեներալ Մուրադովին, որը ծնունդով դաղստանցի է: Այստեղ շատ խորը իմաստ կար© ինչպես հայտնի է, Գյուլիստանի հայտնի պայմանագրով ե՛ւ Դաղստանը, ե՛ւ Ղարաբաղը, ե՛ւ Ադրբեջանը դարձել են Ռուսաստանի մաս: Այնպես որ, միջնորդական առաքելության համար Մուրադովը կատարյալ էր, որն, ի դեպ, ծառայել է Դաղստանի ներկա ղեկավար Սերգեյ Մելիքովի հետ: Ըստ էության, նրանից գոհ էր ե՛ւ պաշտոնական Երեւանը, ե՛ւ Բաքուն, ե՛ւ Մոսկվան:

– Իսկ ի՞նչ կասեք նորանշանակ հրամանատարի` գեներալ-մայոր Միխայիլ Կոսոբոկովի մասին:

– Միխայիլ Կոսոբոկովն անցել է, այսպես ասած, աբխազական բանակով եւ, որպես ռուս մարդ, չեմ կարող չհամաձայնել այս ավելի քան ճիշտ նշանակման հետ: Իհարկե, բոլոր հրամանատարներն էլ ՌԴ քաղաքացի են եղել, բայց այս դեպքում` Կոսոբոկովը հենց ռուս է, եւ ռուս խաղաղապահները նրա հրամանատարության տակ են: Այս առումով կարծում եմ` շատ ավելի կավելանա ռուս խաղաղապահների նկատմամբ Հայաստանի եւ Ադրբեջանի ուշադրությունը, եւ նույնիսկ որոշակի խանդի տեսարաններ կլինեն: Ամեն դեպքում, ռուս զինվորի մասին ձոնել է դեռ Խաչատուր Աբովյանը, իհարկե, հիմա արդեն շատ ուշ է նման առաքելությունն ընտրելու համար, գուցե կարելի էր ավելի շուտ այդ առաքելությունը վերցնել մեզ վրա, եւ այդքան սարսափելի կորուստներ չէին լինի, այդ թվում` նաեւ իմիջի անկում:

«ԻՆՉՊԵՍ ՄՈՒՐԱԴՈՎԸ ԽՈՍՏԱՑԱՎ, ՄԵՆՔ 5 ՏԱՐՈՎ ՉԵՆՔ ՄՆՈՒՄ ԱՐՑԱԽՈՒՄ, ԱՅԼ` ԱՎԵԼԻՆ»

– Քանի որ Միխայիլ Կոսոբոկովը եղել է Աբխազիայում ռուսական ռազմական բազայի հրամանատարը եւ գիտի, թե ինչպես կարելի է աշխատել սեպարատիստների հետ, հետաքրքիր է` հնարավոր համարո՞ւմ եք, որ Արցախում ռուսական առաքելությունը փոխարինվի նոր մարտավարությամբ կամ այսպես ասած` աբխազական սցենարով:

– Շատերը կարծում են, որ ապագայի սցենարը դեռ չկա գրված, մյուսները, թե տարբեր սցենարներով կարող է իրավիճակը զարգանալ, որովհետեւ չգիտեն, թե Ռուսաստանի եւ Հայաստանի միջեւ ինչ նախընտրություններ կսահմանվեն: Այնպես որ, Արցախում պետք է ոչ միայն ռազմական մեթոդներով ամրապնդել Ռուսաստան-Հայաստան-Արցախ կապը, այլ այդ կապն ամրապնդել պատմական, արխիվային նյութերով ու հետազոտություններով, որպեսզի նաեւ ակադեմիական գիտությունն էլ գա տարածաշրջան: Ցավոք, մեզ մոտ սա չստացվեց Աբխազիայի եւ Օսեթիայի դեպքում, ինչը առիթ տվեց մեր թշնամիներին ասել, թե Ղարաբաղն էլ կգնա Աբխազիայի ճանապարհով: Դրա համար պետք է ոչ միայն ռուս խաղաղապահների ներկայությունը լինի Արցախում, այլ նաեւ լրատվական դաշտը լինի ավելի դրական դեպի արցախյան ապրելակերպը: Իսկ Արցախում ռուս մարդը պետք է հասկանա, որ իր ներկայությունը ոչ միայն ռազմական է, այլ նաեւ` պատմական: Ի վերջո, Արցախում ոչ միայն եղել են ռուս զինվորի «սապոկների», այլ նաեւ Լերմոնտովի, Մանդելշտամի ոտնահետքերը: Մանդելշտամն իր հայտնի «Ֆայտոնչիկ» բանաստեղծության մեջ գրել է իր այցելության մասին Ղարաբաղ: Նաեւ հայտնի մարտանկարիչ Վասիլի Վերեշչագինը նույնպես եղել է Շուշիում: Շատ ռուս մարդիկ հետաքրքրված են ոչ միայն պատերազմի թեմայով, այլ նաեւ Արցախում կյանքի խաղաղությամբ եւ կայունությամբ: Մենք գիտենք, որ ռուս խաղաղապահները խմելու ջուր են բերում Ստեփանակերտի երեխաների համար, շփվում նրանց հետ, որոնք սարսափելի օրեր են վերապրել եւ կորցրել են իրենց հարազատ հայրերին: Եվ ես կարծում եմ, որ այդտեղ պետք է գործենք ոչ թե ինչպես Սիրիայում, այլ նաեւ Արցախ տանենք գեղանկարիչների, պատմաբանների, հնէաբանների, պատմության ճարտարագետների, որոնք շատ լավ հասկանում են հայկական ճարտարապետությունից, ինչպիսին, օրինակ, Նիկիտա Շառոկինն է:

– Ինչպե՞ս եք տեսնում Արցախի ապագան, երբ ռուս խաղաղապահների առաքելության ժամկետը լրանա: Ի՞նչ կարգավիճակ է ի վերջո ունենալու Արցախը:

– Ինչպես Մուրադովը խոստացավ` մենք 5 տարով չենք մնում Արցախում, այլ` ավելին: Մենք բաց թողեցինք Գյուլիստանի պայմանագրի 200-ամյակը, բայց մենք լավ հնարավորություն ունենք 2023 թվականին նշելու պայմանագրի 210-ամյակն Արցախում: Եվ մեր առաքելությունն է ոչ միայն ռազմական ճանապարհով կառուցել այդ հորիզոնը, այլ նաեւ գիտաժողովներ անցկացնելով եւ մի շարք հարցեր վերարժեւորելով, քանի որ ես զգում եմ, որ Արցախի բնակիչների մոտ շատ հարցեր դեռ օրախնդիր են: Կապված 2020 թվականի սարսափելի պատերազմի հետ` նրանք ունեն դեռ վախեր եւ չեն կարողանում հավատալ, որ իրենք այլեւս ոչ թե պատերազմի նեյտրալ գոտում են, այլ` իրավիճակի խաղաղ կարգավորման ճանապարհին: Հավատացած եմ, որ չի լինելու այնպես, ինչպես եղավ այն ժամանակ, երբ Գաբալայից ռուս խաղաղապահները հեռացան` Բաքվի կողմից մեծ ճնշումներից հետո: Իսկ մենք Գաբալայից հեռանում էինք` ոչ թե մեծ գումարներ վճարվելով կամ պայմանագիրը չեղարկելով, այլ մեր հրամանատարներին նույնիսկ թույլ չտվեցին, որ հավաքեն իրենց իրերը, ուղղակի, վտարեցին:

– Բացառո՞ւմ եք, որ պատմությունը կարող է կրկնվել, հատկապես, որ մինչեւ օրս Ադրբեջանը չի տվել մանդատ ռուս խաղաղապահներին, որպեսզի իրականացնեն իրենց առաքելությունն Արցախում:

– Արցախում լիովին այլ պատմություն է: Լեռնային Ղարաբաղի հայերը միշտ եղել են մեզ համար հպարտություն` ե՛ւ ռազմական, ե՛ւ պատմական, ե՛ւ ակադեմիական ու գեղարվեստական առումով: Արցախում բնակվող հայերը, ավարտելով փոքր ուսումնարաններ, գնում էին Սանկտ Պետերբուրգ կամ Մոսկվա եւ հեշտությամբ ընդունվում ակադեմիաներում, Արցախն իսկապես գիտական մեծ ներուժ ունի: Եվ այստեղ չի կարող կրկնվել այն, ինչ եղավ Գաբալայում: Այստեղ մենք մետաֆիզիկական կապեր ունենք եւ այն պետք է ավելի ակտիվացնենք, որովհետեւ ժամանակ է անցել, սերունդները փոխվել են, թեպետ Արցախում ապրող հայերն այսօր էլ ավելի լավ են խոսում ռուսերեն, քան Երեւանում բնակվողները: Դրա համար էլ գուցե հնարավոր է, որ մանդատի պես մի բան տրվի, բայց մյուս կողմից էլ` մանդատ անվանես, թե այլ կերպ, ամենը երկար պատմություն կունենա եւ լուրջ:

«ԻՆՖՈՐՄԱՑԻՈՆ ԴԱՇՏՈՎ ՊԵՏՔ ՉԷ ԹՈՒԼԱՑՆԵԼ ԱՄՐԱԳՈՏԻՆԵՐԸ»

– Այս ֆոնին ինչպե՞ս կգնահատեք հայ-ռուսական հարաբերությունները ներկա փուլում:

– Ցավոք, Ռուսաստանը որոշ քաղաքական որոշումերում սխալներ է թույլ տալիս, եւ հիմա իրավիճակն այնպես է, որ ռուս եւ հայ հայրենասերները սկսել են իրար կշտամբել վերջին երկու ամսվա ընթացքում: Հայրենասեր հայերին դուր չի գալիս, որ ռուս լրագրողները վատ են խոսում իրենց երկրի մասին եւ կշտամբում են նրանց` իրենց սխալների համար: Նրանց թվում է, թե մենք այլ տրամադրություներ ենք ստեղծում եւ փորձում ենք խաթարել խաղաղ ու դրական հարցի լուծումը: Իսկ մեզ էլ մեր հերթին դուր չի գալիս, որ հայերը, կապված իրենց երկրի ջերմեռանդ սիրով, հակված են քննադատելու այն ամենը, ինչ կատարվել է այս 30 տարիների ընթացքում, թեպետ այդ քննադատության մեջ խնայում են փորձագետներին: Այստեղ, իհարկե, կա դրական բան, քանի որ մենք սկսել ենք ավելի ջերմորեն վերաբերվել ոչ միայն մեր հայրենիքներին, այլ հայերը ռուսներին, ռուսները` հայերին: Դրա համար կարծում եմ` պետք էլ ավելի ամուր կապել ամրագոտիները, այլ ոչ թե թուլացնել այն, հատկապես ինֆորմացիոն դաշտում, որտեղ ռուս խաղաղապահների ներկայության վերաբերյալ փաստերը խեղաթյուրվում են: Օրինակ, եկել է ռուս խաղաղապահների նոր հրամանատար, ուստի` պետք է ստեղծել մամուլի խոսնակի պաշտոն, որն ուղիղ աշխատանքներ կտանի հայ մամուլի ներկայացուցիչների հետ: Գեներալ Մուրադովի ժամանակ էլ չենք ունեցել մամուլի խոսնակ, որը կպարզաբաներ ռուս խաղաղապաների քայլերը, եւ հիմա ստացվում է, որ ռուս եւ հայ ինֆորմացիոն տելեգրամյան ալիքներում իրականությունը լիովին ապակողմնորոշում են: Կան մարդիկ, որոնք ո՛չ փորձագետ են, ո՛չ լրագրող, ո՛չ ռազմական վերլուծաբաններ, բայց իրենց իրավունք են վերապահում անգամ կարծիք հայտնել խաղաղապահների վերաբերյալ, իրենց անհասկանալի աղբյուրներից, իրենց ազդեցիկ նյուզմեյքերների կողմից: Իսկ այդ աղբյուրները շատ հաճախ հակասական տեղեկատվություն են տալիս, եւ հերքումները ոչ թե պաշտոնատար դեմքերից են լինում կամ անգամ ոչ էլ հենց Մուրադովից: Այն կոնտենտը, որը տելեգրամ ալիքների վրա է նստած, միշտ չէ, որ ճիշտ է դրսեւորում իրեն, եւ դրա դեմ պետք է պայքարել:

ՀՐԱՆՏ ՍԱՐԱՖՅԱՆ

«Կյանքի ճանապարհ». ինչ են պայմանավորվել Հայաստանի և Ադրբեջանի ղեկավարները Պուտինի հետ հանդիպմանըԱպագա պատերազմներ. ինչպիսին դրանք կլինենՀայտնաբերվել են 44-օրյա պատերազմում զոհված տավուշեցի երկու զինծառայողների աճյուններըԱռուշ Առուշանյանի աջակիցները նոյեմբերի 29-ին կլինեն դատարանում՝ ի աջակցություն կալանավորված համայնքապետիԿապիտուլյանտը մեզ տանում է նոր պատերազմի, որից խուսափել չի լինելու․ Դավիթ ՇահնազարյանԵղանակն առաջիկա 5 օրերինՄահացել է Ալեքսանդր ԳրադսկինԱրա՛, բոմժը դուք եք, զինվորին բոմժ մի՛ ներկայացրեք. Կարեն ԱրայանՆոր կադրեր` Սոնա Ռուբենյանի հարսանիքից (տեսանյութՄեր առաջնահերթությունը տարածաշրջանի երկրների հետ համագործակցությունն է. ՌաիսիԱնահիտ Սիմոնյանի ջերմ լուսանկարը որդու հետ30-ամյա երիտասարդը «Հաղթանակ» կամրջի վրա սպառնում է ցած նետվել. տեղում են հոգեբաններն ու պարեկներըՄենք «սուլիչ փչողներ» չենք, վե՛րջ տվեք. Մակրոնը զայրույթով է արձագանքել Բրիտանիայի վարչապետի նամակինՈչինչ այնքան հեշտությամբ չի մատնում մեր ապրումները, մտածումները, մեր նկարագիրը, որքան խոսքը. Ճանաչված լրագրողը կիսվել է Նժդեհի հայտնի մտորումներովՎարոս Սիմոնյանը նշանակվել է Եվրասիական տնտեսական հանձնաժողովի Կոլեգիայի անդամի (նախարարի) պաշտոնում Թուրքիայի և Ադրբեջանի ԱԳ նախարարները քննարկել են տարածաշրջանային վերջին զարգացումները72 տարեկանում ճամբարափո՞խ. Քոչարյանի խորհրդականը խորհուրդներ կտա նաեւ ՓաշինյանինԹրամփը ակնարկել է իր վերադարձի մասին. Մի անհանգստացեք, մենք կրկին հզոր կդառնանքԱդրբեջանի սոցկայքերում Թուրքիայի դեպքերի կապակցությամբ անհանգստություն կա.Ստեփան ԴանիելյանԱզատագրական շարժումը պահանջում է Նիկոլ Փաշինյանի ու Արմեն Սարգսյանի հրաժարականըՄինչև Հայաստանի իրական ընդդիմադիր, երկու հիմնական բևեռները համակարգված փողոցային գործողությունների չանցնեն իշխանափոխություն չի լինելու.Նարեկ ՍամսոնյանԲայրամովը կրկին խոսել է այսպես կոչված` «Զանգեզուրի միջանցքի» մասինԱրմեն Սարգսյանն ընդունել է Հայ ավետարանչական ընկերակցության գործադիր տնօրեն Զավեն ԽանջյանինԿորոնավիրուսով կրկնակի վարակման հավանականությունը. նոր տվյալներՆյու Յորքում արտակարգ դրություն է հայտարարվելՊԵԿ նախկին նախագահ Էդվարդ Հովհաննիսյանը նշանակվել է Արմավիրի մարզպետՀայաստանում առաջիկա օրերին օդի ջերմաստիճանն աստիճանաբար կբարձրանաՉի բացառվում, որ կձերբակլվի նաեւ «Գնթունիք» -ի Կարենը.Newsmedia.amԱլիեւը Լուկաշենկոյին պատմել է Ռուսաստանի, Ադրբեջանի եւ Հայաստանի ղեկավարների հանդիպման արդյունքների մասին«Ուժեղ Հայաստանը Ռուսաստանի հետ. հանուն նոր Միության» Շարժման խորհրդը պահանջեց իշխանություններից դադարեցնել հակառուսական հիստերիանԻնչո՞ւ չի կարելի ամեն օր մակարոն ուտելՆիկոլ Փաշինյանը «Չինար» ռեստորանում էՌուս մարտիկը սպանել է բժշկին՝ պատվաստման պատճառովՊուտինն Անվտանգության խորհրդի նիստում ներկայացրել է Ալիևի և Փաշինյանի հետ հանդիպման արդյունքներըԱյսօր երգչուհի Սոնա Ռուբենյանի հարսանիքն է (լուսանկարներ)Անմիտ գրառումներով տխրահռչակ ապուշ լուսանկարը տարածողներն ամենամեծ վնասն են հասցնում մեր հասարակությանը. իրանագետԳինցբուրգը հայտնել է, երբ է շրջանառության մեջ դրվելու հակամարմիններից պատրաստված դեղամիջոցը՝ կորոնավարակակիրների բուժման համարՊուտինը հասկացրել է, որ հստակ սահմաններ չեն էլ եղել, այդ իսկ պատճառով զիջումներն էլ այդքան աչքի չեն ընկնի. КоммерсантъՈստիկանությունը բերման է ենթարկել 1 տասնյակից ավելի «օրենքով գողեր» ու «քրեական հեղինակություններ»«Աշխարհից նեղանալ պետք չէ։ Արժանապատվությունը կորցրած ազգերի հետ այդպես են վարվում։ Նիկոլը վկա». Արմեն ԱշոտյանԼեհաստանը 201 640 դեղաչափ պատվաստանյութ է տրամադրել ՀայաստանինՀայաստանի հաջորդ իշխանություները լինելու են միայն ազգային, բացառապես ազգային և սոցիալական ազգային. Հովհաննես ԱվետիսյանՈւժեղ մարդկանց երջանկությունը դժվար է տրվում, որպեսզի թույլերի համար ավելի հեշտ լինի․․․ՎանգաՄինչեւ տարեվերջ կներդրվեն դելիմիտացիայի մեխանիզմները. Վլադիմիր ՊուտինՀնությունները թանկարժեք են լինում, բայց այս մեկն անգին է, որովհետև ամենուր ԴՈՒ կաս․ Նամակ մատաղ սերնդի օրինակ Ադամ Սահակյանին․ՖոտոՀայաստանում հաստատվել է կորոնավիրուսով վարակվելու 517 նոր դեպք. մահացել է 33 քաղաքացիԴեկտեմբերի 4-ին ապագան և անցյալն այլևս իմաստ չեն ունենա, կարևոր կլինի կենտրոնանալ կոնկրետ օրվա վրա․ Բացառիկ մանրամասներ է հայտնում հայտնի աստղավանըՎարդան Ղուկասյանի որդին հայտնաբերվել է. նա կալանավորվել էԴու ուժեղ ես, դու իսկական Հերոս ես,դու Սասունիս ոգով առսջնորդվող Հերոս ես, ես հավատում եմ քո ուժին տղես․ Հերոսածին մայրիկը գրառում է կատարելԱրցախցու մեջքը ՀՀ-ի դիրքորոշումն է կոտրել, ոչ թե Ալիեւն ու էրդողանը. Արցախի հերոսը Արցախի ապագայի եւ ապրելու բանաձեւի մասին
Հետևե՛ք -ին Youtube-ում`
Ամենադիտված
Ереван погода
1 $ = 0 Դրամ 1 = 0 Դրամ 1 = 0 Դրամ