Ամենակարեվորն է, որ երեք առաջնորդները կարողացան նստել մեկ սեղանի շուրջ
ՄիջազգայինԱմեն դեպքում, անկախ ամեն բանից, ձախողելու փորձերից, նախագահներ Պուտինի, Թրամփի եւ Ցզինպինի մասնակցությամբ գագաթաժողովը կայացավ: Թե կոնկրետ ինչ պայմանավորվածություններ եղան, եւ դրանք ինչպես կազդեն պատմության հետագա ընթացքի վրա, դեռ վերջնական գնահատումներ անելը դժվար է: Իհարկե, կան հանդիպման բաց մասում կողմերի արված հայտարարություններն ու մատնանշված ուղղությունները, կա նաեւ եռակողմ հռչակագիրը: Դրանք նախնական տպավորություններ, իհարկե, առաջացնում են: Բայց մեկ է, կա նաեւ հանդիպման փակ մասը, եւ հենց դրանից էլ պետք է որ բխի այն հիմնականը, որը կարողացան ձեռք բերել Շենժենում: Այն է` հանդիպման հիմնական արդյունավետությունն ի ցույց կդնեն միայն հետագա զարգացումները:
Չնայած դրան, նախնական մի շարք տպավորությունները եւս բավականին լուրջ են: Եվ առաջին հերթին` բուն բանակցային սեղանն ու դրա շուրջ նստած երեք առաջնորդները: Կրկնենք` ԵՐԵՔ ԱՌԱՋՆՈՐԴՆԵՐԸ, եւ այդ ֆոնն արդեն իսկ շատ բան է նշանակում: Սա արդեն փաստացի հայտ է. սեղանի շուրջ այլ նստողների նրանք չեն տեսնում: Ու առաջին հերթին Եվրոպան, որ շատ ջանքեր թափեց այդ սեղանի գոնե անկյունում տեղ ստանալու համար, այդտեղ չէր: Այն է` պետք է իր համար այլ շրջապատ գտնի` ոչ երեք լիդերների կողքին: Ու սա այն դեպքում, երբ տարիներ շարունակ խոսում էին Ռուսաստանին մեծ քաղաքականությունից դուրս մղելու, մերժյալի կարգավիճակ տալու մասին:
Հանդիպման բաց մասում հնչած ելույթներում եւս մի շարք ազդակներ եղան: Բացման խոսքում Պուտինը առաջարկեց քննարկել գլոբալ եւ տարածաշրջանային կապերը եւ էներգետիկ անվտանգությունը: Ապա նաեւ, որ Ռուսաստանը, Չինաստանը եւ Միացյալ Նահանգները շատ ընդհանուր շահեր ունեն Ուկրաինայում հակամարտության կարգավորման հարցում: « Իմ կողմից, ես համոզված եմ, որ Ռուսաստանը, Չինաստանը եւ Միացյալ Նահանգները, մեր ժողովուրդների հետ միասին, կարող են զգալի ներդրում ունենալ համաշխարհային անվտանգության եւ կայունության ամրապնդման գործում, եթե համագործակցեն կառուցողականորեն եւ գործընկերային հիմունքներով՝ հիմնված փոխադարձ հարգանքի, հավասարության եւ շահերի հավասարակշռության վրա»,– հայտարարեց ՌԴ նախագահը, որից բխող մեսիջը, թերեւս,մեկնաբանելու կարիք անգամ չունի:
Թրամփը եւս իր խոսքը սկսեց ուկրաինական թեմայից` մնալով մոտավորապես նույն ոճի մեջ, ինչի մասին խոսում էր Պուտինը: Ապա, ԱՄՆ նախագահն էլ իր հերթին առաջ քաշեց գլոբալ կարգավորումների թեման` ընդգծելով երեք երկրների լիդերային դերը. «Մեր երեք երկրները ազդում են մոլորակում բոլորի վրա։ Մեր տարաձայնություններին չնայած՝ մենք պետք է համատեղ աշխատենք։ Միասին մենք կգտնենք նոր ուղի»: Ինչպես նաեւ, որ` Ռուսաստանի, Չինաստանի եւ Միացյալ Նահանգների առաջնորդները պատրաստ են փնտրել նոր մոտեցումներ՝ բոլորի համար ավելի լավ ապագա ապահովելու համար:
Ընդ որում, Թրամփը նաեւ ընդգծեց, թե որ ուժն է դուրս մնում առաջարկվող նոր կառավարման ձեւաչափից: «Մեր համագործակցության մեկ այլ հնարավոր ոլորտ է մեզ անկառավարելի գլոբալիստական կազմակերպություններից, ինչպիսին է Միջազգային քրեական դատարանը, պաշտպանելու ուղիներ գտնելը, որը զգալիորեն գերազանցել է իր լիազորությունները»,– նշեց ԱՄՆ նախագահը` դրանով, ըստ էության, առաջ քաշելով «անկառավարելի գլոբալիստական կազմակերպություններից» ազատվելու գերխնդիրը:
Վերջապես տանտերը` նախագահ Սին, ըստ էության, իր հերթին առաջ տարավ երեք երկրների լիդերության հարցը: «Աշխարհը խաղաղ է, երբ մեծ տերությունները ապրում են խաղաղության մեջ, բայց երբ նրանք հակասության մեջ են, աշխարհը ընկնում է քաոսի մեջ: Այս բանակցությունների հիմնական թեման «աշխարհի խաղաղությունն» է... Ռուսաստանը, Չինաստանը եւ Միացյալ Նահանգները ՄԱԿ-ի առաջնագծում էին, ուստի նրանք ստանձնում են միջազգային իրավունքի համակարգի ամրապնդման խնդիրը»:
Այս բոլոր թեզերը, հասկանալի է, տանում են դեպի եռաբեւեռ աշխարհի գաղափար: Ամբողջ հարցն այն է, թե որքանով է այս պահին դա իրատեսական, եթե անգամ ընդունենք, որ այդ հարցում Մոսկվայի, Պեկինի եւ Վաշինգտոնի մոտ կան գոնե հրապարակային միասնական գնահատումներ: Հաշվի առնելով, որ այդ գնահատումների կողքին կան նաեւ մի շարք խնդիրներ, որոնք երեքն էլ ունեն:
ԱՄՆ-ի մոտ կա համաշխարհային լիդերությունից հրաժարվելու հետ հաշտվելու գերխնդիրը: Այսինքն, եթե անգամ Թրամփը պատրաստ է նահանջել, մեկ է, ԱՄՆ–ի քաղաքական էլիտայի մի զգալի մասի մոտ տրամադրություններն այլ են: Իսկ մյուս կողմից, նախկինում մշակված առաջնորդության հայեցակարգը հետ է մնում ներկայիս իրականությունից: Այսինքն, կա բավականին լուրջ դիլեմա, եւ այն հաղթահարել–չհաղթահարելու հարցը:
Չինաստանի խնդիրը նրա չափազանցված «ես»-ն է եւ համոզմունքը, որ ամեն ինչ կարող է անել ուրիշների միջոցով: Բայց ունի ռեսուրսային խնդիր եւ եթե ցանկանում է Մոսկվայի հետ հավասար դիրքերում գտնվել, կարո՞ղ է մնալ ընդամենը Ռուսաստանից արդար գնորդի դերում. այստեղ հարցեր կան:
Ռուսաստանն էլ իր հերթին ունի հզոր ռեսուրսային բազա եւ ռազմական պոտենցիալ` այն պահելու համար: Բայց տեխնոլոգիական իմաստով էապես հետ է մնացել Պեկինից եւ Վաշինգտոնից: Ու եթե չկարողանա այդ տարբերությունը գոնե մասամբ եւ շատ արագ փոխհատուցել, կարող է ընդամենը վերածվել մյուս երկու առաջատարների համար հումքային բազայի:
Նաեւ չմոռանանք, որ նշված բոլոր լավատեսական գաղափարների ֆոնին, ուկրաինական եւ իրանական պատերազմները դեռ ոչ մի տեղ չեն անհետացել:
Բայց, ամեն դեպքում, երբ նման իրավիճակում հնարավոր է դարձել կազմակերպել եւ անցկացնել երեք առաջնորդների գագաթաժողով, ապա նշանակում է, որ շփման կետերն այս պահին ավելի շատ են դարձել, քան բաժանարար գծերն են: Այսինքն, որ միջուկային բախման հավանականությունն այս գագաթաժողովից հետո որոշակիորեն կնվազի:
