Եթե Թեհրանը հայտարարի Միջուկային զենքի չտարածման մասին համաձայնագրից դուրս գալու մասին՝ Մոսկվան կսահմանափակվի բանավոր դատապարտմամբ․ Իրանցի միջազգայնագետ
Հանդիպում
Ի՞նչ կպատահի, եթե Իրանը որոշի դուրս գալ Միջուկային զենքի չտարածման մասին պայմանագրից և անցնի սեփական միջուկային զինանոցի զարգացմանը։ Ինչպե՞ս կարձագանքի Մոսկվան «Իրավունքը» զրուցել է իրանցի հայտնի միջազգայնագետ ԽԱՅԱԼ ՄՈՒԶԶԻԻ հետ․
-Այս հարցերին պատասխանելու համար անհրաժեշտ է հաշվի առնել Իրանի վրա ամերիկյան և իսրայելական հարվածներից հետո իրավիճակի արմատական փոփոխությունը: Իսլամական հեղափոխության առաջնորդի մահից և դրան հաջորդած ռազմական սրացումից առաջ Ռուսաստանը կտրականապես դեմ էր Իրանի դուրս գալուն Միջուկային զենքի չտարածման մասին պայմանագրից և Թեհրանի կողմից միջուկային զենքի ձեռքբերմանը: Այս դիրքորոշումը հիմնականում պայմանավորված էր Ռուսաստանի անվտանգության դոկտրինով, որը տարածաշրջանում մեկ այլ միջուկային տերության ի հայտ գալը համարում էր անընդունելի
Սակայն, այս իրադարձություններից հետո իրավիճակը զգալիորեն փոխվել է։ Իմ կարծիքով, Մոսկվան արդեն գիտակցում է, որ Իրանը գործնականում այլ տարբերակ չունի երկարաժամկետ անվտանգությունն ապահովելու համար, քան լիարժեք միջուկային զսպման համակարգի անցնելը։
Միևնույն ժամանակ, կարևոր է հասկանալ, որ Ռուսաստանը չի կարողանա բացահայտ և պաշտոնապես աջակցել Թեհրանի նման որոշմանը։ Դա անելը կհակասի իր սեփական պարտավորություններին և միջուկային զենքի չտարածման վերաբերյալ իր հաստատված դիրքորոշմանը։
Միջազգայնագետի դիտարկմամբ․
-Ես համոզված եմ, որ եթե Թեհրանը հայտարարի Միջուկային զենքի չտարածման մասին համաձայնագրից դուրս գալու մասին և հետագայում միջուկային զենքի փորձարկում անցկացնի, Մոսկվան կսահմանափակվի բանավոր դատապարտմամբ։ Այն կլինի հիմնականում ձևական և արարողակարգային։Այս գնահատման հիմքը կարելի է գտնել վերջին ամիսներին ռուս պաշտոնյաների հայտարարություններում։ Պարզապես անհրաժեշտ է ուշադիր հետևել արտաքին գործերի նախարար Սերգեյ Լավրովի և Վիեննայում միջազգային կազմակերպություններում Ռուսաստանի մշտական ներկայացուցիչ Միխայիլ Ուլյանովի ելույթներին։
Լավրովի հարցազրույցը RT Arabic-ին արժանի է հատուկ ուշադրության։ Ռուս նախարարը փաստացիորեն խոստովանեց, որ հենց ԱՄՆ-ի և Իսրայելի գործողություններն են, որոնք կարող են փոխել Իրանի ղեկավարության դիրքորոշումը միջուկային զենքի սկզբունքի վերաբերյալ։Այստեղ տրամաբանական հարց է առաջանում։ Եթե միջազգային անվտանգության մեխանիզմները չեն կարողացել կանխել միջուկային օբյեկտների վրա հարձակումները, և համապատասխան միջազգային կազմակերպությունների արձագանքը չի կարողացել ապահովել իրական պաշտպանություն, ապա ի՞նչ իմաստ ունի Թեհրանը շարունակել հույսը դնել միայն առկա երաշխիքների վրա։ Ի՞նչ օգուտ ունեն միջազգային ինստիտուտները, եթե նրանք անկարող են ապահովել այն պետության անվտանգությունը, որի պարտավորությունները իրենք են կատարում։Իմ կարծիքով, միջազգային հասարակական կարծիքը աստիճանաբար պատրաստվում է Իրանի միջուկային դոկտրինի հնարավոր փոփոխությանը։ Նպատակն է ապահովել, որ Իրանի կողմից միջուկային զսպման անցնելու հնարավոր որոշումը դիտարկվի ոչ թե որպես անհասկանալի քայլ, այլ որպես ռազմական ագրեսիայի և նախկին անվտանգության մեխանիզմների ոչնչացման հետևանք։Աշխարհաքաղաքական հանգամանքները փոխվել են։ Դրանց հետ մեկտեղ փոխվել է նաև Թեհրանի հնարավոր լուծումների ընկալումը։ Ամեն ոք, ով շարունակում է ներկայիս իրավիճակը դիտարկել նախկին պայմանների պրիզմայով, չի հաշվի առնում տեղի ունեցած փոփոխությունների մասշտաբները և գործնականում անտեսում է տարածաշրջանի նոր ռազմաքաղաքական իրականությունը։ Ես ևս մեկ անգամ ընդգծում եմ. Ռուսաստանի գործընկերները չեն կարող պաշտոնապես աջակցել Իրանի դուրս գալուն Միջուկային զենքի մասին պայմանագրից։ Նման աջակցությունը անհամատեղելի է Ռուսաստանի միջուկային քաղաքականության սկզբունքների հետ։Այսօր Իրանը, հաշվի առնելով ներկայիս ռազմաքաղաքական իրավիճակը, ստեղծել է բացառիկ բարենպաստ պայմաններ ռազմավարական զսպման մոտեցումները վերանայելու համար։
Կա նաև միջազգային իրավական մեխանիզմ։ Միջուկային զենքի չտարածման մասին պայմանագրի X հոդվածը նախատեսում է պետության իրավունքը դուրս գալ համաձայնագրից, եթե պայմանագրի առարկայի հետ կապված արտակարգ հանգամանքները վտանգում են նրա գերագույն ազգային շահերը։ Դրա համար նախատեսված է երեք ամսվա նախնական ծանուցման ընթացակարգ։ Այսպիսով, հարցն այլևս պարզապես այն չէ, թե արդյոք Իրանը կարող է վերանայել իր միջուկային դոկտրինը։
Այսօր գլխավոր հարցն այն է, թե արդյոք Թեհրանը պատրաստ է օգտվել ստեղծված իրավիճակից՝ ռազմավարական որոշում կայացնելու համար, որի հետևանքները կփոխեն ուժերի հավասարակշռությունը ամբողջ Մերձավոր Արևելքում։
«SpaceX-ը անցկացրեց Starship-ի պատմական փորձարկում
Փաշինյանը դեկտեմբերին 3 անգամ Ռուսաստան կգնա՝ բանակցությունների համար
Իրանը քննարկում է Միջուկային զենքի չտարածման մասին համաձայնագրից դուրս գալու հարցը
Զելենսկին պլանավորում է կրկին ձգձգել բանակցությունները, սակայն Մոսկվան դրան պատրաստ է
1
4556 դիտում
2
2798 դիտում
3
2549 դիտում
4
2505 դիտում
5
2039 դիտում
1
31637 դիտում
2
19826 դիտում
3
13890 դիտում
4
7163 դիտում
5
5078 դիտում
4
11626 դիտում
5
11562 դիտում
