Իրանը եղել եւ մնում է «Թրամփի ուղու» կատաղի հակառակորդը

Ի­հար­կե, երբ խո­սում ենք ԹՐԻՓՓ կամ, ի­րա­կա­նում, նույն «Զան­գե­զու­րի մի­ջանց­քի» մա­սին, ա­պա այս­տեղ եր­բեք չի կա­րե­լի հաշ­վարկ­նե­րից դուրս թող­նել Ի­րա­նին: Ա­մեն դեպ­քում, Թեհ­րա­նը շա­րու­նա­կում է ա­մե­նա­կոշտ տո­նայ­նութ­յամբ հի­շեց­նել, որ ի­րեն խա­ղից­ դուրս թող­նե­լու փոր­ձե­րը կա­րող են շատ լուրջ հե­տե­ւանք­նե­րի հասց­նել:

Այս­պես, հա­յաս­տան­յան իշ­խա­նութ­յուն­նե­րը (օ­րի­նակ նա­խօ­րեին` Ա­լեն Սի­մոն­յա­նը) շա­րու­նա­կու­մ են ա­ռաջ տա­նել այն ան­համ թե­զը, թե «Թ­րամ­փի ու­ղին» ըն­դա­մե­նը « տնտե­սա­կան ծրա­գիր է, եւ դա չի նա­խա­տե­սում, որ այն­տեղ զին­ված գո­նե մեկ զին­վոր է լի­նե­լու»: Նաեւ, որ` Հա­յաս­տա­նի կա­ռա­վա­րութ­յու­նը եր­բեք չի մտնի մի պրո­ցե­սի մեջ, ո­րը դեմ է Ի­րա­նին կամ մյուս հար­եւան երկր­նե­րին. «Մեր գոր­ծըն­կեր­նե­րը դրա մա­սին տե­ղե­կաց­ված են, մենք եր­բեք չենք մտնի որ­եւի­ցե պրո­ցե­սի մեջ Ի­րա­նի դեմ կամ մեր հար­եւան­նե­րից որ­եւի­ցե մե­կի դեմ: Դա մեր քա­ղա­քա­կան դիր­քո­րո­շումն է»:

­Բայ­ց ա­հա Ի­րա­նից ե­կող ազ­դակ­նե­րը շա­րու­նա­կում են մնալ այն ուղղ­վա­ծութ­յան մեջ, որ Թեհ­րանն ա­մե­նա­կոշտ մո­տե­ցում­նե­րը կցու­ցա­բե­րի, ե­թե ԹՐԻՓՓ­–ը կյան­քի կո­չե­լու փոր­ձեր ար­վեն: Օ­րերս այդ մա­սին խո­սեց Ի­րա­նի ար­տա­քին գոր­ծե­րի նախ­կին նա­խա­րար, երկ­րի Գե­րա­գույն ա­ռաջ­նոր­դի մի­ջազ­գա­յին հար­ցե­րով նախ­կին խորհր­դա­կան Ա­լի Աք­բար Վե­լա­յա­թին: Ըն­դ ո­րում, թեեւ Վե­լա­յե­թին նախ­կին պաշ­տոն­յա է հա­մար­վում, բայց ի­րա­կա­նում նա մնում է Ի­րա­նի Գե­րա­գույն ա­ռաջ­նոր­դի թի­մի կար­կա­ռուն ներ­կա­յա­ցու­ցիչ: Եվ նրա հայ­տա­րա­րութ­յուն­նե­րը թեեւ ձե­ւա­կա­նո­րեն` պաշ­տո­նա­կան չեն, սա­կայն փաս­տա­ցի դա կա­րե­լի է հա­մա­րել Թեհ­րա­նից ե­կած ու­ղիղ մե­սիջ»:

Եվ ա­հա, օ­րերս Վե­լա­յե­թին հան­դես ե­կավ հոդ­վա­ծով` միան­գա­մայն կոշտ քննա­դա­տութ­յա­ն են­թար­կե­լով ինչ­պես Փա­շին­յա­նին, այն­պես էլ` ԹՐԻՓՓ­–ի բուն գա­ղա­փա­րը: Հիմ­նա­կան թե­զե­րը սրանք են: Նախ, Հա­յաս­տա­նի ներ­կա­յիս իշ­խա­նութ­յուն­նե­րի գոր­ծո­ղութ­յուն­նե­րը հան­գեց­նում են Արեւ­մուտ­քից՝ մաս­նա­վո­րա­պես ԱՄՆ-ից, Ֆ­րան­սիա­յից եւ Բ­րի­տա­նիա­յից երկ­րի կախ­վա­ծութ­յան մե­ծաց­մա­նը: Ընդ ո­րում, խոս­քը լի­բե­րալ-դե­մոկ­րա­տա­կան հա­մա­կար­գից կախ­վա­ծութ­յան մա­սին է:

­Հա­ջոր­դը, որ Փա­շին­յա­նը թշնա­ման­քի եւ լար­վա­ծութ­յան նոր էջ է բա­ցել Հա­րա­վա­յին Կով­կա­սում, իսկ այդ­քան գո­վերգ­ված խա­ղա­ղութ­յան գա­ղա­փա­րա­խո­սութ­յու­նից հե­տո ան­գամ` «Այ­սօր նրա հա­րա­բե­րութ­յուն­ներն Ադր­բե­ջա­նի Հան­րա­պե­տութ­յան, Ի­րա­նի, Թուր­քիա­յի եւ, հնա­րա­վոր է, ա­պա­գա­յում նաեւ Վ­րաս­տա­նի հետ ան­կա­յուն են ու ան­կան­խա­տե­սե­լի»:

Ինչ վե­րա­բե­րում է ԹՐԻՓՓ­–ին, ա­պա, Վելա­յե­թիի խոս­քով. «Եր­կու ա­ռան­ձին հան­դի­պում­նե­րի՝ Թեհ­րան ժա­մա­նած Հա­յաս­տա­նի ար­տա­քին գոր­ծե­րի փոխ­նա­խա­րա­րի եւ Թեհ­րա­նում Հա­յաս­տա­նի դես­պա­նի հետ հան­դի­պում­նե­րի ժա­մա­նակ ես ... նրանց ա­սել եմ հետեւ­յա­լը. Ի­րա­նի Իս­լա­մա­կան Հան­րա­պե­տութ­յու­նը տեղ­յակ է Ուկ­րաի­նա­յի հետ կապ­ված Ռու­սաս­տա­նի խնդիր­նե­րի մա­սին։ Ուս­տի Հա­յաս­տա­նը կա­րող է սխալ­վել հաշ­վարկ­նե­րում եւ­ ո­րո­շել, որ ուկ­րաի­նա­կան պա­տե­րազ­մում ներգ­րավ­ված լի­նե­լու պատ­ճա­ռով Ռու­սաս­տանն ա­վե­լի քիչ ու­շադ­րութ­յուն կդարձ­նի Հա­րա­վա­յին Կով­կա­սի անվ­տան­գութ­յա­նը»: Բայց նաեւ, որ ան­գամ ա­ռանց Ռու­սաս­տա­նի, Ի­րանն «ի­րեն պա­տաս­խա­նա­տու է հա­մա­րում Հա­րա­վա­յին Կով­կա­սի անվ­տան­գութ­յան ա­պա­հով­ման հա­մար: Ըստ այդմ էլ` Վե­լա­յե­թին ընդգ­ծում է. «Ե­թե Թ­րամփն ու նրա դաշ­նա­կից­նե­րը փոր­ձեն հա­տել Ի­րա­նի այս կար­միր գի­ծը, մենք կկոտ­րենք նրանց ոտ­քե­րը»:

­Վեր­ջին` «ոտ­քե­րը կոտ­րե­լու» միտ­քը, թե­րեւս, ա­մե­նե­ւին էլ միայն «Թ­րամփին ու նրա դաշ­նա­կից­նե­րին» չի վե­րա­բե­րում: Դա ուղղ­ված է բո­լո­րին. Ի­րա­նը ոչ մի դեպ­քում թույլ չի տա Հա­յաս­տա­նում այլ ու­ժե­րի կենտ­րո­նա­ցում, լի­նի դա ԹՐԻՓՓ­–ի, թե այլ տես­քով: Եվ դրա ի­մաս­տը շատ պարզ է:

Ի­րա­վի­ճա­կը հե­տեւ­յալն է: Այս օ­րե­րին ԱՄՆ–ն շա­րու­նա­կում է սեղ­մել Ի­րա­նի շուրջ բլո­կա­դա­յի օ­ղա­կը: Ծո­վը փա­կել է, հի­մա էլ ակ­տի­վո­րեն փոր­ձում է սահ­մա­նա­փա­կել Ի­րա­նի հնա­րա­վոր շար­ժը դե­պի Պա­կիս­տան, ա­պա` Ի­րաք: Թուր­քիա­յի ուղ­ղութ­յունն էլ լիո­վին ա­նո­րոշ է. խոս­քը, վեր­ջին հաշ­վով, ՆԱՏՏՕ­–ի ան­դամ երկ­րի մա­սին է: Ի­րա­նի հա­մար դեռ բաց է հյու­սի­սը: Նախ, Կաս­պից ծո­վը, ո­րը, ի­հար­կե, Ռու­սաս­տա­նի հետ կա­պե­րի լայն հնա­րա­վո­րութ­յուն տա­լի­ս է, սա­կայն ոչ բա­վա­րար: Ադր­բե­ջա­նը եւս դեռ բաց է, բայց ե­թե հան­կարծ Մեղ­րիում ա­մե­րի­կա­ցի­նե­րը կա­րո­ղա­նան ա­զատ գոր­ծել, ա­պա չկա ո­րե­ւէ ե­րաշ­խիք, որ ան­մի­ջա­պես Ադր­բե­ջա­նի ուղ­ղութ­յունն էլ չի փակ­վե­լու: Իսկ այդ դեպ­քում խո­ցե­լի է դառ­նում նաեւ Կաս­պից­ ծո­վի ուղ­ղութ­յու­նը:

­Կարճ ա­սած, հա­յաս­տան­յան ուղ­ղութ­յու­նը Ի­րա­նի հա­մար ստա­ցել է ռազ­մա­վա­րա­կան, ա­վե­լի կոնկ­րետ` անվ­տան­գա­յին ի­մաստ: Ըս­տ այդմ էլ, Վե­լա­յե­թիի մի­ջո­ցով Թեհ­րա­նի հնչեց­րած հեր­թա­կան ա­հա­զան­գը նման­վում է ու­ղիղ սպառ­նա­լի­քի: Ա­ռա­վել եւս, երբ ու­ղիղ թի­րա­խա­վոր­ված է ար­դեն Փա­շին­յա­նը: Այ­սինքն, երբ Թեհ­րանն այս օ­րե­րին պաշ­տո­նա­պես Հա­յաս­տան է ու­ղար­կում փոխ­նա­խա­գահ, ՀՀ- ԻԻՀ միջ­կա­ռա­վա­րա­կան հա­մա­տեղ հանձ­նա­ժո­ղո­վի հա­մա­նա­խա­գահ Սե­յեդ Հա­միդ Փուր­մո­հա­մա­դիին, ա­պա այդ այ­ցի շե­մին նախ­կին արտ­գործ­նա­խա­րա­րի եւ Գե­րա­գույն ա­ռաջ­նոր­դի կար­կա­ռուն թի­մակ­ցի շուր­թե­րով ար­ված «ոտ­քե­րը կջար­դենք» կար­գի մե­սիջ­նե­րը հենց այն­պես չէ, որ հնչեց­վում են:

Ու մյուս կող­մից էլ, ի­հար­կե, պա­տա­հա­կան չէ նաեւ, որ Էր­դո­ղա­նը, «մո­ռա­նա­լով», որ բա­ռա­ցիո­րեն վեր­ջերս «շան լափ էր թա­փում» իր «փոքր եղ­բոր» գլխին, նո­րից վա­զեց Բա­քու: Թե­րեւս` «մեկ ազգ, եր­կու պե­տութ­յուն» թե­զի վե­րա­հաս­տա­տումն այս պա­հին Էր­դո­ղա­նին շատ էր պետք, քա­նի որ նա Բա­քու գնաց շատ լավ գի­տակ­ցե­լով, թե դա ինչ նյար­դա­յին ռեակ­ցիա եւ քննա­դա­տութ­յան ա­լիք է ա­ռաջ բե­րե­լու Ա­լիե­ւի հա­կաիս­լա­մա­կան հայտ­նի ա­րարք­նե­րից կա­տա­ղած թուրք իս­լա­միս­տա­կան շրջա­նակ­նե­րի մոտ: Էր­դո­ղա­նի ա­րարք­նե­րում տրա­մա­բա­նութ­յուն կա­րե­լի է տես­նել: Ե­թե Ա­լիե­ւը սկսել է ակն­հայ­տո­րեն Թել Ա­վի­վի­ց ե­կած հրա­հանգ­նե­րով գնալ ան­գամ բա­ցա­հայտ հա­կաիս­լա­մա­կան քայ­լե­րի, ա­պա դա նշա­նա­կում է, որ ի­րա­կա­նում Ադր­բե­ջա­նի նկատ­մամբ Իս­րա­յե­լի ազ­դե­ցութ­յու­նը սկսել է կտրուկ գե­րա­զան­ցել Թուր­քիա­յի ազ­դե­ցութ­յա­նը: Ա­ռա­վել եւս, որ Ադր­բե­ջա­նում վեր­ջին ժա­մա­նակ­ներս բան­տում հայտն­վե­ցին ո­րոշ գոր­ծիչ­ներ, ո­րոնք, այս­պես ա­սենք, թուր­քա­կան ազ­դե­ցութ­յան տա­րած­ման կար­կա­ռուն լծակ­ներ էին: Եվ երբ իս­րա­յել­յան գոր­ծո­նը սկսում է կտրուկ ա­ռաջ անց­նել թուր­քա­կա­նից, ա­պա կա նաեւ այն հար­ցը, թե Ի­րա­նի դեմ նոր պա­տե­րազ­մում Ա­լիե­ւը չի՞ ո­րո­շի ու­ղիղ ներ­քաշ­վել դրա­նում: Եվ այդ դեպ­քում, ի՞նչ է ա­նե­լու Էր­դո­ղա­նը, ե­թե նա­խորդ պա­տե­րազ­մում Նա­խի­ջե­ւա­նին հասց­ված մեկ­–եր­կու հար­վա­ծի փո­խա­րեն նոր պա­տե­րազ­մի ժա­մա­նակ Ի­րանն անց­նի զանգ­վա­ծա­յին հար­ված­նե­րի, այդ թվում` խո­ցի Թուր­քիա տա­նող գա­զա­մուղն ու նավ­թա­մու­ղը: Ե­թե նման ի­րա­վի­ճա­կում իր հեր­թին չներ­քաշ­վի պա­տե­րազ­մի մեջ, ա­պա վտան­գի է են­թար­կում «մեկ ազգ, եր­կու պե­տութ­յուն» գա­ղա­փա­րը: Ե­թե մի­ջամ­տի, ա­պա ոչ միայն Ի­րա­նի,այլ նաեւ Ռու­սաս­տա­նի հետ բախ­վե­լու հե­ռան­կար­ներ են ա­վե­լա­նում:

Իսկ ե­թե տա­րա­ծաշր­ջա­նա­յին ընդ­հա­նուր ի­րա­վի­ճա­կը սկսի այդ­պես խառն­վել, ա­պա Ս­յու­նի­քը կա­րող է դառ­նալ նաեւ Ի­րա­նի հա­մար այն կա­րե­ւո­րա­գույն շեր­տը, ո­րը խան­գա­րում է թուրք­–ա­զե­րիա­կան տան­դե­մին` հա­կաի­րա­նա­կան միաս­նա­կան ճա­կա­տա­յին գիծ սար­քե­լը:

Մի խոս­քով, շատ ծանր ժա­մա­նակ­ներ են, եւ ե­թե ԱՄՆ–ն ի­րա­կա­նում էլ ո­րո­շի Ի­րա­նի դեմ նոր պա­տե­րազմ սկսել, ա­պա այս ան­գա­մ ա­մեն բան նաեւ մեզ հա­մար կա­րող է շատ լուրջ լի­նել:

Այս թեմայով Կարդալ հաջորդը Հայաստանը Ռուսաստանի համար եղել է և կլինի շատ կարևոր երկիր. ՌԴ դեսպան 09.11.2026 » Իրանը թիրախավորում է ԱՄՆ-ն. 15,000 կիլոմետր հեռահարության հրթիռներ՞ 09.11.2026 Նուռը հայկական խոհանոցում.«Անուշ լինի» հաղորդումը բաց չթողնեք 08.11.2026 Իրանը Ռուսաստան է արտահանել «Արման» միջին հեռահարության ՀՕՊ համակարգ 08.11.2026 Պրոֆեսիոնալ մարտիկը մերժեց Թրամփի մամուլի խոսնակը դառնալու առաջարկը 08.11.2026

Հավանեցի՞ր հոդվածը, կիսվիր ընկերներիդ հետ

Հետևեք մեզ Telegram-ում Բաժանորդագրվեք Iravunk-ի ալիքին Iravunk հավելված Ներբեռնեք և եղեք միշտ տեղեկացված