Ինչ փոխեցին աշխարհում ՌԴ Պետդումայի ընտրությունները

­Ռու­սաս­տա­նում ա­վարտ­ված Պե­տա­կան դու­մա­յի ընտ­րութ­յուն­նե­րը, ինչ­պես եւ սպաս­վում էր, ո­րե­ւէ սեն­սա­ցիոն վեր­ջա­բան չու­նե­ցան: Թեեւ սա 2022 թվա­կա­նին մեկ­նար­կած ուկ­րաի­նա­կան պա­տե­րազ­մի ըն­թաց­քում ա­ռա­ջին մասշ­տա­բա­յի­ն ընտ­րութ­յուն­ներն էին, ուկ­րաի­նա­կան կողմն էլ զանգ­վա­ծա­յին հար­ձա­կում­նե­րով փոր­ձեց հա­րա­մել այն, սա­կայն կա այն, ինչ կա. ընտ­րութ­յուններն ա­վարտ­ված են, նոր խորհր­դա­րա­նը ձե­ւա­վոր­վե­լու է:

ՄՈՍԿՎԱՆ ՄԻ ԲԱՆ ԷԼ ԱՄՐԱՑՐԵՑ ԴԻՐՔԵՐԸ

Ա­նակն­կա­լի բա­ցա­կա­յութ­յու­ն աս­վա­ծը պետք է դի­տար­կել եր­կու հիմ­նա­կան ուղղ­վա­ծութ­յամբ: Ա­ռա­ջի­նը վե­րա­բե­րում է նոր խորհր­դա­րա­նի կազ­մին: Այն է` իշ­խող «Ե­դի­նա­յա Ռոս­սի­ան» ոչ թե պար­զա­պես վե­րար­տադր­վեց, այլ նկա­տե­լիո­րեն բա­րե­լա­վեց դիր­քե­րը: Հի­մա, ի­հար­կե, ակ­տի­վո­րեն կշր­ջա­նա­ռվի «կեղծ­ված ընտ­րութ­յուն­ներ» թե­զը, սա­կայն դրա­նից ար­դեն բան չի փոխ­վե­լու. կա խորհր­դա­րա­նի վերջ­նա­կան կազմ` «Ե­դի­նա­յա Ռոս­սիա­յի» բա­րե­լավ­ված դիր­քե­րով: Գու­մա­րած փաս­տը, որ կո­մու­նիստ­նե­րը վերց­րին երկ­րորդ հո­րի­զո­նա­կա­նը, գա­լիս է հու­շե­լու, որ Ռու­սաս­տա­նում ար­մա­տա­կան լի­բե­րալ գա­ղա­փա­րա­խո­սութ­յու­նն էա­պես թու­լաց­րեց դիր­քե­րը: Ս­րա­նից էլ զատ, պետք է նաեւ հաշ­վի առ­նել, որ իշ­խող կու­սակ­ցութ­յու­նում նաեւ ներ­քին էա­կան փո­փո­խութ­յուն­ներ ե­ղան: Այն է` լի­բե­րալ ուղղ­վա­ծութ­յան ան­ձինք մաք­սի­մալ չա­փով ի­րենց դիր­քե­րը զի­ջե­ցին նոր դեմ­քե­րին, ո­րոնց շար­քե­րում մեծ թի­վ են կազ­մում պա­տե­րազ­մով ան­ցած­նե­րը: Եվ հաշ­վի առ­նե­լով, որ այս դի­նա­մի­կան ոչ թե միայն «Ե­դի­նա­յա Ռոս­սիա­յի» մոտ է, այլ նաեւ մյուս հիմ­նա­կան ու­ժե­րի, ա­պա կարե­լի է այդ գոր­ծըն­թա­ցին տալ հա­մա­պե­տա­կան բնույթ: Կրկ­նենք, լի­բե­րալ դեմ­քե­րը, այդ թվում` «5–րդ շա­րաս­յան» շատ ներ­կա­յա­ցու­ցիչ­ներ փո­խա­րին­վե­ցին պա­տե­րազ­մով ան­ցած ու հիմ­նա­կան ազ­գայ­նա­կան ուղղ­վա­ծութ­յան ան­ձան­ցով: Իսկ դա նշա­նա­կում է, որ Ռու­սաս­տա­նում նոր դի­նա­մի­կա է ստա­նում, ընդ­հան­րա­կան ի­մաս­տով, քա­ղա­քա­կան է­լի­տա­յի փո­փո­խութ­յան գոր­ծըն­թա­ցը, որն ա­մե­նաա­ռանց­քա­յին հիմ­քե­րից մեկն է պե­տութ­յան ո­րա­կա­կան փո­փո­խութ­յուն­նե­րի հաս­նե­լու հա­մար:

Եվ երկ­րոր­դ ուղղ­վա­ծութ­յու­նը այս ընտ­րութ­յու­նն­երի հետ կապ­ված` ա­րեւմտ­յան «գու­նա­վոր» մե­խա­նիզմ­նե­րի լիա­կա­տար ձա­խո­ղումն էր: Փոր­ձե­րը` հաս­նել իշ­խա­նա­փո­խութ­յան տար­բեր մե­խա­նիզմ­նե­րի եւ մեծ փո­ղե­րի ներդր­ման մի­ջո­ցով, այդ թվում` զանգ­վա­ծա­յին հար­ձա­կում­նե­րի, «հե­ղա­փո­խա­կան» ռե­սուրս­նե­րի խա­ղարկ­ման, ա­րեւմտ­յան ու­ղիղ սպառ­նա­լիք­նե­րի, հա­տուկ քա­րոզ­չա­կան մե­թոդ­նե­րի եւ այլ մե­խա­նիզմ­նե­րով, փաս­տա­ցի չաշ­խա­տե­ցին: Ս­րա հետ մեկ­տեղ, հի­մա­ հա­վա­քա­կան Ա­րեւ­մուտ­քը գործ է ու­նե­նա­լու այս նոր Ռու­սաս­տա­նի հետ` որ­տեղ, կրկնենք, նկա­տե­լիո­րեն թու­լա­ցել է, այս­պես ա­սենք, «5–րդ շա­րաս­յու­նը», եւ ամ­րապնդ­վել է ազ­գայ­նա­կան թե­ւը, այդ թվում` ծայ­րա­հեղ ազ­գայ­նա­կան: Հանրա­գու­մա­րը սա է. հի­մա Ա­րեւ­մուտ­քը, սե­փա­կան ո­րո­շա­կիո­րեն թու­լա­ցած դիր­քե­րով, պետք է գործ ու­նե­նա ո­րո­շա­կիո­րեն ու­ժե­ղա­ցած դիր­քե­րով Ռու­սաս­տա­նի հետ: Եվ փաս­տը, որ այս ա­մե­նին հա­ջոր­դում է գրե­թե զրո­յա­կան հե­տընտ­րա­կան «գու­նա­վոր» հա­կազ­դե­ցութ­յուն, աս­վա­ծի հիմ­նա­կան վկա­յութ­յուն­նե­րից է:

­Սա նոր ի­րո­ղութ­յուն է: Այ­սինքն հի­մա, ե­թե Ա­րեւ­մուտ­քը դեռ ցան­կա­նում է շա­րու­նա­կել Ռու­սաս­տա­նին ծնկի բե­րե­լու կուր­սը, ա­պա պետք է հույ­սը դնի ոչ թե ներ­քին «հե­ղա­փո­խութ­յուն­նե­րի» եւ այդ կար­գի այլ ստան­դարտ մե­խա­նիզմ­նե­րի վրա, այլ` բա­ցա­ռա­պես ռազ­մա­կան մե­թոդ­նե­րի: Ընդ ո­րում, աչ­քի ա­ռաջ ու­նե­նա­լով նման հիմ­նա­կան փաս­տարկ­ներ: Նախ` ին­չպես նաեւ ի­րա­նա­կան պա­տե­րազմն ա­պա­ցու­ցեց, ԱՄՆ­–ի, ըստ այդմ` ՆԱՏՕ­–ի ռազ­մա­կան պո­տենց­իալն առն­վազն այս պա­հին ան­բա­վա­րար է ան­գամ Թեհ­րա­նի հետ ռազ­մա­կան մի­ջոց­նե­րով խնդիր­ներ լու­ծել: Ռու­սաս­տա­նի հետ նման փոր­ձե­րը կլի­նեն մա­հա­ցու վտան­գա­վոր, ե­թե նաեւ հաշ­վի ենք առ­նում մի­ջու­կա­յին գեր­տե­րութ­յան կար­գա­վի­ճա­կը եւ Մոսկ­վա­յի բա­զում նա­խազ­գու­շա­ցում­նե­րը, որ Եվ­րո­պա­յի հետ պա­տե­րազ­մը չի լի­նի սո­վո­րա­կան: Ու սրա­նից հե­տո էլ դեռ Ա­րեւ­մուտ­քի հա­մար մնում է թիվ 1 թշնա­մու` Չի­նաս­տա­նի խնդի­րը: Ի­հար­կե, կա նաեւ տնտե­սա­կան ճնշման մե­խա­նիզ­մը: Սա­կայն ի­րո­ղութ­յու­նը ներ­կա պա­հին սա է. Ռու­սաս­տա­նի դեմ այս պա­հին կի­րառ­ված են ա­վե­լի շատ պատ­ժա­մի­ջոց­ներ, քան մնա­ցած ողջ աշ­խար­հի դեմ: Ու այդ պայ­մա­ննե­րում, ինչ­պես Պետ­դու­մա­յի նույն ընտ­րութ­յուն­նե­րը հու­շե­ցին, Մոսկ­վան ոչ միայն չկորց­րեց, այլ կա­րո­ղա­ցավ ամ­րապն­դել դիր­քե­րը:

ԵՎՐՈՊԱՅՈՒՄ ԷԼ ԱՎԵԼԻ ԽԱՌԸ ՎԻՃԱԿ ՀԱՍՏԱՏՎԵՑ

Այս­պի­սով, Պետ­դու­մա­յի ընտ­րութ­յու­ննե­րից բխող հի­շա­տակ­ված հե­տե­ւանք­նե­րի ֆո­նին, Ա­րեւ­մուտ­քի հա­մար եւս ­մեկ էա­կան գոր­ծոն կա, ո­րը մե­ծա­պես ազ­դում է Մոսկ­վա­յի հետ աշ­խար­հա­քա­ղա­քա­կան դի­մա­կա­յութ­յան վրա: Խոսքն այն մա­սին է, թե այս պա­հին ինչ է կա­տար­վում նույն Ա­րեւ­մուտ­քում:

­Ռու­սա­կան ընտ­րութ­յու­ննե­րի հետ ա­մե­նա­ցայ­տուն հա­կադ­րութ­յու­նը Եվ­րո­պա­յի ա­ռա­ջա­տար Գեր­մա­նիա­յում զու­գա­հե­ռա­բար կա­յա­ցած տե­ղա­կան ընտ­րութ­յուն­ներն էին: Արդ­յունք­նե­րը, ինչ­պես նաեւ կանց­լեր Մեր­ցը խոս­տո­վա­նեց, ոչ թե պար­զա­պես վատ են, այլ` «դրանք ա­ղետ են»:

Այն է, Մեր­ցը եւ ն­րա «Ք­րիս­տո­նեա-դե­մոկ­րա­տա­կան կու­սակ­ցութ­յու­նը» (CDU) մեկ ամս­վա ըն­թաց­քում երկ­րորդ պար­տութ­յունն են կրել։ Սկզ­բում «Այ­լընտ­րանք Գեր­մա­նիա­յի հա­մար» (AfD) կու­սակ­ցութ­յու­նը հաղ­թեց Սաք­սո­նիա-Ան­հալ­թում, իսկ հի­մա նաեւ այլ տա­րա­ծաշր­ջան­նե­րում: Ու սա իս­կա­կան նո­կաուտ է ոչ միայն Մեր­ցի, այլ նաեւ ողջ եվ­րագ­լո­բա­լիս­տա­կան հա­մա­կար­գի հա­մար:

Այս պատ­մութ­յու­նը եր­կու ուղղ­վա­ծութ­յուն ու­նի: Նախ, որ իր պատ­մութ­յան մեջ ա­ռա­ջին ան­գամ Գեր­մա­նիա­յի գլխա­վոր քա­ղա­քա­կան ու­ժը, ո­րը Բեռ­լի­նի պա­տի ան­կու­մից ի վեր երկ­րի բո­լոր նվա­ճում­նե­րի աղբ­յուրն է, ո­րոշ տա­րածք­նե­րում չկա­րո­ղա­ցավ հաղ­թա­հա­րել 5% շե­մը: Հի­մա, ի­հար­կե, օ­րա­կար­գում է Մեր­ցի պաշ­տո­նան­կութ­յան թե­ման, սա­կայն ա­մե­նե­ւին էլ դա չէ հիմ­նա­կան հար­ցը: Այլ այն ընդգծ­ված թռիչ­քը, որն ու­նե­ցավ գլո­բա­լիստ­նե­րի դեմ հան­դես ե­կող <<Այ­լընտ­րան­քը>>: Այն է, այս կու­սակ­ցութ­յու­նը վեր­ջին 5 տա­րի­նե­րին ոչ թե պար­զա­պես բա­րե­լա­վել, այլ ա­վե­լի քան կրկնա­պատ­կել է դիր­քե­րը: Ընդ ո­րում, դիր­քեր է խլել հիմ­նա­կան ու­ժե­րից, հաշ­վի առ­նե­լով, որ դրանք բո­լո­րը բա­ցա­սա­կան արդ­յունք­նե­րի դաշ­տում են:

­Սա­կայն կա­րե­ւո­րը սա է. գլո­բա­լիստ­նե­րը <<Այ­լընտ­րան­քին>> ա­մեն կերպ ներ­կա­յաց­րել եւ այս ընտ­րութ­յուն­նե­րին էլ ներ­կա­յաց­նում էին որ­պես ռու­սա­մետ ուժ: Արդ­յուն­քում, ե­թե «ռու­սա­մետ ու­ժը» դառ­նում է Գեր­մա­նիա­յում ա­ռա­ջա­տար քա­ղա­քա­կան կու­սակ­ցութ­յուն` ու­նե­նա­լով վստա­հութ­յան նման թռիչք, ա­պա դա նշա­նա­կում է լի­բե­րալ հա­մա­կար­գի հա­մար ա­մե­նավ­տան­գա­վոր սցե­նա­րը՝ շար­քա­յին ընտ­րո­ղի հա­մար «ռու­սա­մետ» գա­ղա­փա­րա­խո­սութ­յու­նը Գեր­մա­նիա­յում դար­ձել է ա­ռաջ­նա­յին գոր­ծոն: Ու ամ­բողջ հարցն այն է, որ այս գոր­ծըն­թացն ա­մե­նե­ւին էլ միայն Գեր­մա­նիա­յին չի վե­րա­բե­րում: Նույն պատ­կերն է Ֆ­րան­սիա­յում, որ­տեղ եւս ընտ­րութ­յուն­նե­րը հե­ռու չեն: Նույն պատ­կերն է Բ­րի­տա­նիա­յում, եւ այս­պես շա­րու­նակ: Եվ չմո­ռա­նանք, որ մո­տա­վո­րա­պես նույն դի­նա­մի­կա­յի արդ­յուն­քում էր, որ Թ­րամփն ԱՄՆ­–ում ե­կավ իշ­խա­նութ­յան: Ի­րա­կա­նում սա «ռու­սա­մե­տութ­յան» հաղ­թար­շավ չէ: Մար­դիկ պար­զա­պես ա­վե­լի ու ա­վե­լի են սկսում հակ­վել այն մտքին, որ այն կուր­սը, որն ա­ռաջ են տա­նում գլո­բա­լիստ­նե­րը, ար­դեն հա­սել է ծայ­րա­հեղութ­յան, եւ, մաս­նա­վո­րա­պես, Գեր­մա­նիա­յում նման քվեար­կութ­յու­նը ստա­նում է այդ ծայ­րա­հեղ գծից հետ քաշ­վե­լու ազ­դակ: Ընդ ո­րում, այն ֆո­նին, երբ եվ­րո­պա­կան կա­ռա­վա­րութ­յուն­նե­րը սկսել են ին­տեն­սի­վաց­նել ՌԴ-ի հետ են­թադ­րա­կան պա­տե­րազ­մի նա­խա­պատ­րաս­տա­կան ​​աշ­խա­տանք­նե­րը, եւ ­ներ­կա ըն­թաց­քով Գեր­մա­նիա­յի, ա­սենք նաեւ եվ­րո­պա­կան այլ երկր­նե­րի վեր­նա­խա­վը, իր ներ­կա­յիս տես­քով, պար­զա­պես կա­րող է չգո­յատ­եւել մինչեւ «Ռու­սաս­տա­նի հետ սահ­ման­ված պա­տե­րազ­մի սկիզ­բը` 2030 թվա­կա­նը։

­Կարճ ա­սած, Ռու­սաս­տա­նում Պետ­դու­մա­յի ընտ­րութ­յու­նն­երը խոս­տա­նում են քա­ղա­քա­կան ներ­քին կա­յու­նութ­յան փուլ: Եվ­րո­պա­յում, ընդ­հա­կա­ռա­կը, բա­ցի ար­տա­քին, է­ներ­գե­տիկ, տնտե­սա­կան եւ այլ խնդիր­նե­րի, խո­րա­նում է նաեւ նե­րքա­ղա­քա­ցիա­կան ջրբա­ժա­նը: Թե դա ուր կա­րող է տա­նել, հար­ցի մի կողմն է: Սա­կայն այս պա­հի փաս­տը հե­տեւ­յալն է. դա ընդ­հան­րա­կան դիր­քա­յին թու­լա­ցում է:

­Միա­ժա­մա­նակ, խնդիր­նե­րի պա­կաս չու­նի նաեւ ԱՄՆ–ն եւ ան­ձամբ Թ­րամ­փը: Այն է. Ռու­սաս­տանն այս պա­հին, այս­պես ա­սենք, դուրս ե­կավ «քա­ղա­քա­կան օ­պե­րա­տիվ տի­րույթ» եւ կա­րող է շատ ա­վե­լի ա­զատ գոր­ծել: Այն դեպ­քում, երբ Թ­րամփն այս պա­հին մնում է ընտ­րութ­յուն­նե­րի շե­մին եւ շատ վտան­գա­վոր ընտ­րութ­յուն­նե­րի, ո­րի արդ­յուն­քում կա­րող է կորց­նել Կոնգ­րե­սի եւ Սե­նա­տի նկատ­մամբ վե­րահս­կո­ղութ­յու­նը: Պետք են լու­ծում­ներ, եւ այն ի­րա­դար­ձութ­յուն­նե­րը, ո­րոնք այս պա­հին ծա­վալ­վում են ԱՄՆ­–ում` ՄԱԿ­–ի հեր­թա­կան գա­գա­թա­ժո­ղո­վի տես­քով, թե­րեւս, ի­րենց հեր­թին են ու­նե­նա­լու ճա­կա­տագ­րա­կան ի­մաստ:

Տե´ս նաեւ https://t.me/iravunk/72654 

Բաժանորդագրվե՛ք https://t.me/iravunk

Հետևեք մեզ նաև տելեգրամում՝

Ներբեռնեք Iravunk հավելվածը և եղեք միշտ տեղեկացված՝