Ապոկալիպսիսը երբեք այսքան հավանական չէր եղել

Այս­պի­սով, տե­ւա­կան ընդ­մի­ջու­մից հե­տո Մոսկ­վան եւ Վա­շինգ­տո­նը արտ­գործ­նա­խա­րար­նե­րի մա­կար­դա­կով պաշ­տո­նա­կան հան­դի­պում ու­նե­ցան: Ճիշտ է, Լավ­րո­վի եւ Ռու­բիո­յի հան­դի­պու­մը մի կես ժա­մի չափ տե­ւեց, սա­կայն ի­մաս­տա­յին ա­ռու­մով այն չա­փա­զանց կա­րե­ւոր էր:

ՈՐՆ ԷՐ ԼԱՎՐՈՎ–ՌՈՒԲԻՈ ՀԱՆԴԻՊՄԱՆ ԻՄԱՍՏԸ

­Բանն այն է, որ ռուս­-ա­մե­րիկ­յան հա­րա­բե­րութ­յուն­նե­րում ներ­կա պա­հին առն­վազն բա­վա­կա­նին տա­րօ­րի­նակ ի­րա­վի­ճակ է: Վեր­ջին պայ­մա­նա­վոր­վա­ծութ­յու­նները, ո­րոնք եր­կու երկր­ներն ու­նե­ցել են ա­ռա­ջին դեմ­քե­րի մա­կար­դա­կով, ձեռք են բեր­վել Ալ­յաս­կա­յում` Ան­քո­րի­ջում ան­ցած տար­վա ամ­ռա­նը: Այն այս պա­հին էլ պաշ­տո­նա­պես չե­ղարկ­ված չէ, թեեւ Ռու­սաս­տա­նը քա­նիցս բարձր մա­կար­դա­կով հայ­տա­րա­րել է, որ գործ­նա­կա­նում դրանք դար­ձել են չաշ­խա­տող պայ­մա­նա­վոր­վա­ծութ­յու­ններ: Չ­նա­յած դրան, ԱՄՆ­-ից հա­ման­ման ռեակ­ցիա չկա, ո­րը վերջ­նա­կա­նա­պես պայ­մա­նա­վոր­վա­ծութ­յու­ննե­րի փու­լը կփա­կեր:

Ս­րա­նից էլ զատ, թեեւ Ան­քո­րի­ջի պայ­մա­նա­վոր­վա­ծութ­յու­ննե­րը, ո­րոնք, ի դեպ, ինչ­պես քա­նիցս հրա­պա­րա­կավ հայ­տա­րար­վել է, ձեռք են բեր­վել ա­մե­րիկ­յան կող­մի ա­ռա­ջարկ­նե­րի հի­ման վրա, ո­րը են­թադ­րում էր ԱՄն­-ի միջ­նոր­դութ­յու­նը, այն է` առն­վազն չե­զո­քութ­յուն ուկ­րաի­նա­կան պա­տե­րազ­մում, սա­կայն ներ­կա պա­հին Մոսկ­վան ար­դեն պաշ­տո­նա­պես է Վա­շինգ­տո­նին մե­ղադ­րում է Ուկ­րաի­նա­յին միան­գա­մայն կոնկ­րետ ռազ­մա­կան օ­ժան­դա­կութ­յուն ցու­ցա­բե­րե­լու մեջ: Այդ մա­սին Ռու­բիո­յի հետ հան­դի­պու­մից ա­ռաջ նաեւ Լավ­րո­վը նման ի­րա­վի­ճակ ի ցույց դրեց.

1. Ռու­սաս­տա­նը Ի­րա­նին զենք չի մա­տա­կա­րա­րում։

2. Ա­մե­րի­կա­ցի­նե­րը ան­մի­ջա­կա­նո­րեն ներգ­րավ­ված են Ռու­սաս­տա­նում ուկ­րաի­նա­կան զեն­քի, այդ թվում՝ քա­ղա­քա­ցիա­կան օբ­յեկտ­նե­րի վրա հար­ձա­կում­նե­րի մեջ։

3. Մոսկ­վան են­թադ­րում է, որ ԱՄՆ-ն դեռեւս չի հետ վերց­րել Ան­քո­րի­ջում ար­ված իր ա­ռա­ջարկ­նե­րը։

Ս­րանք շատ կա­րե­ւոր թե­զեր են: Ի­րա­նի մա­սով. թեեւ ա­րեւմտ­յան, ա­վե­լի կոնկ­րետ`գլո­բա­լիս­տա­կան աղբ­յուր­նե­րը «են­թադ­րում» են, թե Մոսկ­վան օգ­նում է Թեհ­րա­նին հե­տա­խու­զա­կան տվյալ­նե­րով, որ ի­րա­նա­կան ու­ժե­րը գերճշգ­րիտ հար­ված­ներ հասց­նեն տա­րա­ծաշր­ջա­նում ա­մե­րիկ­յան օբ­յեկտ­նե­րին, սա­կայն Լավ­րովն իր հայ­տա­րա­րութ­յուն­նե­րով հա­կա­ռակն է պնդում: Այ­սինքն, ե­թե ու­նեք նման կոնկ­րետ ա­պա­ցույց­ներ, ներ­կա­յաց­րեք:

­Հա­ջոր­դը. ե­թե ԱՄՆ–ն ան­մի­ջա­կան ներգ­րավ­վա­ծութ­յուն ու­նի Ռու­սաս­տա­նին հար­ված­նե­րի հար­ցում, ա­պա դա մեկ բան է նշա­նա­կում` չհայ­տա­րար­ված պա­տե­րազ­մա­կան գոր­ծո­ղութ­յուն­ներ ՌԴ­-ի դեմ: Ու երբ Լավ­րովն այդ մա­սին բարձ­րա­ձայն է խո­սում, դա ակ­նարկ է հե­տեւ­յա­լի մա­սին` կա­րող ենք ա­պա­ցու­ցել:

­Վեր­ջա­պես, Ան­քո­րի­ջի մա­սին Լավ­րո­վի խոս­քե­րի տո­ղա­տա­կե­րում այս միտքն է. ե­թե Վա­շինգ­տոնն այն կար­ծի­քին է, որ Ալ­յաս­կա­յի պայ­մա­նա­վոր­վա­ծութ­յուն­նե­րը դեռ գոր­ծում են, թող բա­րի լի­նի ի­րա­կա­նաց­րել: Ե­թե չի գոր­ծում, ու­րեմն ա­մեն բան գա­լիս է այն պարզ ի­րո­ղութ­յա­նը, որ ԱՄՆ-ն ուղ­ղա­կիո­րեն ներգ­րավ­ված է Ռու­սաս­տա­նի դեմ պա­տե­րազ­մում: Այ­սինքն, որ Մոսկ­վան հե­տայ­սու իր կուր­սը հենց այդ ի­րո­ղութ­յու­նից ել­նե­լով կկա­ռու­ցի:

­Սա խոր­քա­յին ի­մաս­տով նշա­նա­կում է հե­տեւ­յա­լը. Լավ­րո­վի գնա­հա­տում­ներն այն մա­սին են, որ Ուկ­րաի­նա­կան թե­ման ըն­դա­մե­նը երկ­րոր­դա­յին ֆոն է: Շատ ա­վե­լի խոր­քա­յին է այն, որ ՌԴ­-ի եւ ԱՄՆ­-ի հա­րա­բե­րութ­յուն­նե­րը ներ­կա պա­հին էլ ա­վե­լի սուր եւ ռազ­մա­կա­նաց­ված ճգնա­ժա­մի մեջ են, ինչ­պի­սին չկար ան­գամ Կա­րիբ­յան ճգնա­ժա­մի եւ «Սա­ռը պա­տե­րազ­մի» ժա­մա­նակ­նե­րում: Այ­սինքն, որ երկր­նե­րի մի­ջեւ մի­ջու­կա­յին հար­ված­նե­րի փո­խա­նակ­ման հա­վա­նա­կա­նութ­յու­նը, ե­թե Կա­րիբ­յան ճգնա­ժա­մի օ­րե­րին գնա­հատ­վում էր շատ բարձր, ա­պա հի­մա դրա­նից էլ են սրաց­ման կողմ ան­ցել: Կարճ ա­սած, ե­թե լու­ծում չլի­նի, ա­պա հե­տա­գա ցան­կա­ցած սցե­նար միան­գա­մայն հա­վա­նա­կան է:

Ու նման է, որ Լավ­րո­վի այդ մե­սիջ­նե­րը Վա­շինգ­տոնն այդ­պես էլ ըն­դու­նեց: Ռու­բիոն իր հեր­թին, մինչ Լավ­րո­վի հետ հան­դի­պու­մը, ընդգ­ծեց, որ Ռու­սաս­տա­նը եւ ԱՄՆ-ն մ­նում են աշ­խար­հի ա­մե­նա­մեծ մի­ջու­կա­յին տե­րութ­յուն­նե­րը, հետ­եւա­բար, նրա կար­ծի­քով, եր­կու երկր­նե­րի միջեւ շփում­նե­րից հրա­ժար­վե­լը ան­պա­տաս­խա­նա­տու կլի­նի մի­ջազ­գա­յին անվ­տան­գութ­յան տե­սանկ­յու­նից:

Ի­հար­կե, ԱԳ նա­խա­րա­րի եւ Պետ­քար­տու­ղա­րի հան­դի­պու­մից վերջ­նա­կան լու­ծում­ներ չէին սպաս­վում: Այդ­պես էլ ե­ղավ. ՌԴ ԱԳՆ-ն ե­րեկ­վա հան­դիպ­ման մա­սին տե­ղե­կաց­րեց միայն այս­քա­նը.

1. Լավ­րո­վը Ռու­բիո­յին ներ­կա­յաց­րել է ՀՌՕ գո­տում տի­րող ի­րա­կան ի­րա­վի­ճա­կը եւ­ ընդգ­ծել Կի­եւի ռե­ժի­մին զենք մա­տա­կա­րա­րե­լու ա­նըն­դու­նե­լիութ­յու­նը։

2. Լավ­րո­վը վե­րա­հաս­տա­տել է Ռու­սաս­տա­նի պատ­րաս­տա­կա­մութ­յու­նը խա­ղա­ղութ­յան եւ Ան­քո­րի­ջում Պու­տին-Թ­րամփ հան­դիպ­ման ժա­մա­նակ Միաց­յալ Նա­հանգ­նե­րի կող­մից ներ­կա­յաց­ված ա­ռա­ջարկ­նե­րին իր հա­վա­տար­մութ­յու­նը։

3. Ռու­սաս­տա­նը կոչ է ա­րել խա­ղաղ ճա­նա­պար­հով լու­ծել Միաց­յալ Նա­հանգ­նե­րի, Իս­րա­յե­լի եւ Ի­րա­նի միջեւ հա­կա­մար­տութ­յու­նը...

­Սա հե­տեւ­յա­լի մա­սին է: Մոսկ­վան ար­դեն պաշ­տո­նա­պես Վա­շինգ­տո­նին է ներ­կա­յաց­րել իր բո­լոր գնա­հա­տում­նե­րը, դրան­ցից բխող ռիս­կե­րը եւ հնա­րա­վոր լու­ծում­նե­րը, ո­րոնք չեն շրջան­ցում նաեւ ի­րա­նա­կան օ­րա­կար­գը: Այ­սինքն, գնդա­կը տե­ղա­փոխ­վեց ա­մե­րիկ­յան կի­սա­դաշտ, ու հի­մա Վա­շինգ­տո­նը պետք է մտա­ծի ու ո­րո­շի, թե որ ուղ­ղութ­յամբ է ա­ռաջ շարժ­վե­լու` հե­տա­գա սրա­ցում­նե­րի՞, ո­րոնց հե­տե­ւանք­նե­րը կա­րող են ա­մե­նա­կա­տաստ­րո­ֆիկ տես­քով ար­տա­հայտ­վել, թե՞ վե­րա­դառ­նա­լու է Ալ­յաս­կա­յում իր իսկ ա­ռա­ջարկ­նե­րի հի­ման վրա ձե­ւա­վոր­ված կար­գա­վոր­ման դաշտ: Ընդ ո­րում, նաեւ հաշ­վի առ­նե­լով այն ի­րո­ղութ­յուն­նե­րը, ո­րոնք ա­ռա­ջա­ցել են այդ պայ­մա­նա­վոր­վա­ծութ­յուն­նե­րից հե­տո ռազ­մա­դաշ­տում եւ ոչ միայն:

Ի՞ՆՉ ՍՊԱՍԵԼ ԱՄՆ–ԻՑ

Այս­պի­սով, այս փու­լում ի՞նչ է սպա­սե­լի Վա­շինգ­տո­նից: Թ­րամ­փի հա­մար ար­դեն սո­վո­րա­կան դար­ձած աշ­խա­տաո­ճը, երբ բա­նակ­ցությ­ուն­նե­րի ի­մի­տա­ցիա է ստեղ­ծում, եւ դրանց քո­ղի տակ փոր­ձում է ա­ռա­վե­լութ­յու­ններ ձեռք բե­րել հա­ջորդ հար­վա­ծի հա­մար, կար­ծես թե այս դեպ­քում չի աշ­խա­տի: Դա Մոսկ­վան հեր­թա­կան ան­գամ տե­սել է. Ալ­յաս­կա­յում պայ­մա­նա­վոր­վե­ցին, ռուս­նե­րը նկա­տե­լիո­րեն թու­լաց­րին ռազ­մա­կան տեմ­պե­րը, բայց փո­խա­րե­նը Ա­րեւ­մուտքն Ուկ­րաի­նա­յին վե­րա­զի­նեց ա­նօ­դա­չու­նե­րով եւ սկսեց հար­վա­ծել ռու­սա­կան թի­կունք­նե­րին: Ե­թե հի­մա եւս Մոսկ­վան մտնի այդ ծու­ղա­կը, ա­պա ով ի­մա­նա, հե­տա­գա վե­րա­կանգ­նու­մը ի­րա­տե­սա­կան կլի­նի՞: Բայց փո­խա­րե­նը, ներ­կա փու­լում ռու­սա­կան ու­ժերն էա­պես մե­ծաց­րել են ակ­տի­վութ­յու­նը ոչ միայն բուն ռազ­մա­ճա­կատ­նե­րում, այլ ուկ­րաի­նա­կան թի­կունք­նե­րին հար­ված­նե­րի հար­ցում, ար­դեն գործ­նա­կա­նում չե­զո­քաց­նում են Ուկ­րաի­նա­յի նա­վա­հանգս­տա­յին պո­տենց­յա­լը, որն ար­դեն սկսել է ստի­պել ա­րեւմտ­յան մա­տա­կա­րա­րում­նե­րը տե­ղա­փո­խել ցա­մաք: Իսկ դա ոչ միայն ա­վե­լի բարդ է, այլ նաեւ ռու­սա­կան ու­ժե­րը սկսել են հար­վա­ծի տակ պա­հել նաեւ ցա­մա­քա­յին հիմ­նա­կան կա­պու­ղի­ներն ու շար­ժը: Ու չկա նա­խադր­յալ, ո­րը թույլ կտար են­թադ­րել, որ Մոսկ­վան նո­րից կմտնի բա­նակ­ցա­յին ծու­ղակ` թու­լաց­նե­լով իր հար­ված­նե­րը:

­Վա­շինգ­տո­նի երկ­րորդ տար­բե­րակն ան­նա­խա­դեպ սրա­ցում­նե­րի գնալն է: Դա բա­ցառ­վող տար­բե­րակ չէ. այն, որ ա­մե­րիկ­յան Սե­նա­տում շրջա­նա­ռում են ՌԴ­-ի դեմ նոր պատ­ժա­մի­ջո­ցա­յին փա­թեթ, ո­րը են­թադ­րում է ոչ միայն ռուս­նե­րի հետ հա­մա­գոր­ծակ­ցող երկր­նե­րին մի քա­նի հար­յուր տո­կո­սա­նոց մաք­սա­տուր­քե­րի ա­ռա­ջադ­րում, այլ ան­գամ պատ­ժա­մի­ջոց­ներ են սահ­մա­նում ան­ձամբ Պու­տի­նի դեմ, սա ար­դեն կա­րե­լի է ոչ թե նույ­նիսկ սրա­ցում, այլ պա­տե­րազ­մի հայ­տա­րա­րում ըն­կա­լել: Ու սա հենց այն է, ին­չի մա­սին զգու­շաց­նում է Լավ­րո­վը, թե ար­դեն իսկ հա­սել ենք այն ծայ­րա­կե­տին, ո­րից այն կողմ պարզ ուր­վագծ­վում է մի­ջու­կա­յին բա­խու­մը: Ընդ ո­րում, դրա­նով Մոսկ­վան պարզ ցույց է տա­լիս, որ ոչ թե միայն հետ քաշ­վել չի պատ­րաստ­վում, այլ, պար­զա­պես, որ հետ քաշ­վե­լու տեղ չու­նի` այս կողմ կամ այն կողմ տար­բե­րակն է: Ու, կրկնենք, հենց դա էր, որ Ռու­բիո­յի մի­ջո­ցով փո­խանց­վեց Վա­շինգ­տո­նին:

ԳԼՈԲԱԼԻՍՏՆԵՐԸ ՊԱՏՐԱՍՏՎՈՒՄ ԵՆ

Եր­րորդ տար­բե­րա­կը, որն ու­նի Վա­շինգ­տո­նը, ռեալ պայ­մա­նա­վոր­վա­ծութ­յուն­նե­րի գնալն է` սկսած ուկ­րաի­նա­կան հար­ցից: Այս ուղ­ղութ­յամբ եւս­ Վա­շինգ­տո­նին ըն­դա­մե­նը ցան­կութ­յուն է պետք, որ­քան էլ, որ Կիե­ւը ե­ղել եւ մնում է գլո­բա­լիս­տա­կան ազ­դե­ցութ­յան տակ:

Գ­լո­բա­լիստ­նե­րը, ի­հար­կե, ներ­կա փու­լում մտա­ծում են լրա­ցու­ցիչ տար­բե­րակ­նե­րի մա­սին, ե­թե հան­կարծ Զե­լենս­կին չկա­րո­ղա­նա դի­մադ­րել Թ­րամ­փի պա­հանջ­նե­րին: Ա­մեն դեպ­քում այն, որ ԱՄՆ նա­խա­գահն ար­դեն իսկ իր է­մի­սար­նե­րին` Ո­ւիտ­կո­ֆին եւ Քուշ­նե­րին ու­ղար­կում է Զե­լենս­կու հետ խո­սե­լու, ակ­նարկ է, որ ո­րո­շա­կի նա­խա­պատ­րաս­տա­կան աշ­խա­տանք­նե­րը կան:

Ի­րա­դար­ձութ­յուն­նե­րը, ո­րոնք վեր­ջին ժա­մա­նակ­ներս ծա­վալ­վում են Կիե­ւում, այդ թվում` Զե­լենս­կու գլխին կախ­ված «մայ­դա­նի» սպառ­նա­լի­քը, ո­րի ազ­դե­ցութ­յան տան նա ան­գամ գնաց իր գրպա­նա­յին գե­րա­գույն հրա­մա­նա­տար Սիրս­կուն փո­խե­լու քայ­լին, գա­լիս է հու­շե­լու, որ Կիե­ւում իշ­խա­նա­փո­խութ­յան սցե­նա­րին ի­րոք գլո­բա­լիստ­նե­րը լուրջ են մո­տե­նում: Բա­նը հա­սել է այն փու­լին, որ ան­գամ գլո­բա­լիս­տա­կան հար­վա­ծա­յին ու­ժե­րից մե­կը` The Times-ն­ է բաց տես­քով մե­սիջ­ներ հղում, որ Ուկ­րաի­նա­յի նախ­կին պաշտ­պա­նութ­յան նա­խա­րար Ֆե­ոդո­րո­վին դի­տար­կում են Զե­լենս­կու ի­րա­վա­հա­ջորդ, ո­րի հա­մար էլ նրան հա­մա­ռո­րեն փոր­ձում են վե­րա­դարձ­նել իր նախ­կին պաշ­տո­նին: Հաշ­վարկն էլ է հաս­կա­նա­լի. Զե­լենս­կու եւ հա­ջոր­դող մեկ­-եր­կու հրա­ժա­րա­կան­նե­րի դեպ­քում կա­րե­լի է Ֆեո­դո­րո­վին ար­հես­տա­կա­նո­րեն սար­քել երկ­րի նա­խա­գա­հի պաշ­տո­նա­կա­տար, ընդ ո­րում` ան­ժամ­կետ, նույն «հիմ­քե­րով», ո­րոն­ցով էլ Զե­լենս­կին մնում է: Չ­նա­յած, Զե­լենս­կին եւս հաս­կա­նում է այդ ա­մե­նի հե­տե­ւանք­ները, նաեւ, որ պաշ­տո­նից զրկվե­լով, իր անձ­նա­կան անվ­տան­գութ­յունն ար­դեն քոռ կո­պե­կի ար­ժեք էլ չի ու­նե­նա: Մի խոս­քով, իս­կա­կան գզվռտոց է սկսվել...

­Սա­կայն ԱՄ­Նի հա­մար ան­գամ էա­կան չէ, թե ով է լի­նե­լու Ուկ­րաի­նա­յի նա­խա­գա­հի ա­թո­ռին նստա­ծը, ե­թե ի­րոք ո­րո­շի գնալ խա­ղա­ղութ­յան ուղ­ղութ­յամբ: Այ­սինքն, բա­վա­կան է, որ ԱՄՆ-ն դա­դա­րեց­նի զենք մա­տա­կա­րա­րելն Ուկ­րաի­նա­յին, այդ թվում` Եվ­րո­պա­յի մի­ջո­ցով եւ ար­գե­լա­փա­կի Starlink-ը, որ ցան­կա­ցա­ծը, ով էլ լի­նի իշ­խա­նութ­յան ղե­կին, կա­տա­րի բո­լոր պա­հանջ­նե­րը:

­Բայց Թ­րամ­փը դա կցան­կա­նա՞. սա է ամ­բողջ հար­ցը:

­Լավ­րո­վի հետ հան­դի­պու­մից հե­տո Զե­լենս­կին հայ­տա­րա­րեց, որ ԱՄՆ-ն պատ­րաստ է կա­ռու­ցո­ղա­կան դեր խա­ղալ ուկ­րաի­նա­կան հա­կա­մար­տութ­յան ա­վար­տի գոր­ծում: Բայց սա կա­րող է նշա­նա­կել ինչ­պես նոր բա­նակ­ցա­յին ի­մի­տա­ցիա­յի փորձ, այն­պես էլ` խա­ղա­ղութ­յան ի­րա­կան ձգտում` ներ­կա ծայ­րա­հեղ սրված ի­րո­ղութ­յու­ններից ել­նե­լով: Չ­նա­յած, դա շատ ա­րագ տե­սա­նե­լի կդառ­նա:

Տե´ս նաեւ https://t.me/iravunk/70012 

Բաժանորդագրվե՛ք https://t.me/iravunk

Հետևեք մեզ նաև տելեգրամում՝

Ներբեռնեք Iravunk հավելվածը և եղեք միշտ տեղեկացված՝